VN-Index vừa trải qua một tuần giảm sốc khi mất hơn 94 điểm, đánh dấu nhịp điều chỉnh mạnh nhất kể từ tháng 4. Diễn biến này trái ngược hoàn toàn với xu hướng tích cực của thị trường chứng khoán thế giới, khi cả Dow Jones và S&P 500 đồng loạt lập đỉnh lịch sử mới.
Đáng chú ý, thanh khoản không gia tăng đột biến trong các phiên giảm cho thấy dòng tiền chưa đủ lớn để hấp thụ lực bán, nhà đầu tư vẫn thận trọng quan sát thay vì mở vị thế mới.
Dự báo về thị trường tuần tới, đa số chuyên gia đều cho rằng thị trường đã rơi về vùng giá khá hấp dẫn sau nhịp chỉnh sâu, song nhà đầu tư vẫn nên thận trọng quan sát và chỉ giải ngân khi chỉ số thiết lập vùng cân bằng mới.
Nhiều cổ phiếu rơi về vùng "quá bán"
Nguyễn Thái Học – Chuyên gia Phân tích Chứng khoán Pinetree cho rằng áp lực giảm sâu của thị trường trong nước chủ yếu xuất phát từ sự suy yếu của nhóm cổ phiếu họ Vingroup. Dù VIC vẫn ghi nhận mức tăng nhẹ trong cả tuần, nhưng cú giảm sàn trong phiên 10/12, cùng với đà lao dốc mạnh của VHM, VPL và VRE, đã tạo sức ép rất lớn lên chỉ số. Riêng ba cổ phiếu VRE, VPL và VHM đã khiến VN-Index mất gần 25 điểm.
Tâm lý thị trường càng trở nên tiêu cực hơn khi nhóm Ngân hàng – nhóm dẫn dắt quan trọng nhất cũng bước vào tuần điều chỉnh mạnh. Nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn như VPB, TCB, STB đồng loạt phá vỡ nền giá tích lũy kéo dài suốt 4 tháng, qua đó kích hoạt làn sóng bán tháo lan rộng trên toàn thị trường. Hệ quả là hàng loạt cổ phiếu thuộc các nhóm ngành khác, đặc biệt là Bất động sản và Chứng khoán, cũng giảm sâu theo, trong đó không ít mã rơi về mức giá sàn trong hai phiên cuối tuần.
Một tín hiệu đáng chú ý là thanh khoản gia tăng mạnh vào cuối phiên thứ Sáu, nhiều khả năng phản ánh hoạt động cắt lỗ của nhà đầu tư cá nhân. Điều này cho thấy thị trường có thể đang bước vào pha “rũ bỏ” của nhịp điều chỉnh hiện tại, đặc biệt khi nhiều cổ phiếu – nhất là ở nhóm Chứng khoán và Bất động sản đã rơi về vùng quá bán.
Trong bối cảnh đó, chuyên gia cho rằng thị trường có xác suất cao sẽ xuất hiện một nhịp hồi kỹ thuật ngay từ đầu tuần tới và có thể kéo dài đến cuối tháng. Biên độ hồi phục của nhiều cổ phiếu có thể đạt khoảng 10–15%, đặc biệt là nhóm midcap vốn đã bị bán mạnh và chiết khấu sâu trong thời gian qua. Đây cũng sẽ là nhóm có khả năng phục hồi tốt nhất nếu dòng tiền ngắn hạn quay trở lại thị trường.
Vùng cân bằng đang ở rất gần
Ông Nghiêm Bảo Nam - Chuyên gia Chiến lược thị trường Chứng khoán VFS cho rằng phiên giảm điểm mạnh vừa qua không xuất phát từ một thông tin vĩ mô tiêu cực cụ thể hay biến cố “thiên nga đen” nào. Yếu tố kích hoạt nằm chủ yếu ở tâm lý nhà đầu tư cá nhân đã trở nên quá mong manh sau một giai đoạn dài thị trường đi ngang, trong khi hiệu suất tài khoản chịu áp lực âm kéo dài. Thực tế, nhiều cổ phiếu đã giảm từ 5–30% trong các tuần trước đó, khiến sự kiên nhẫn của nhà đầu tư bị bào mòn đáng kể. Trong bối cảnh thanh khoản duy trì ở mức thấp, một nhịp điều chỉnh vốn được xem là bình thường đã nhanh chóng chuyển hóa thành bán tháo trên diện rộng.
Tuy nhiên, “giọt nước tràn ly” kích hoạt phản ứng dây chuyền chính là sự gãy đổ của nhóm cổ phiếu trụ cột, đặc biệt là các mã họ Vingroup như VIC, VHM, VPL, cùng với nhóm Ngân hàng. Khi các cổ phiếu vốn hóa lớn này đánh mất vai trò nâng đỡ (nếu loại trừ nhóm Vingroup, VN-Index thực tế chỉ dao động quanh vùng 1.500 điểm), nỗi lo ngại về việc xuyên thủng các mốc hỗ trợ kỹ thuật đã kích hoạt hàng loạt lệnh bán thị trường (MP) vào cuối phiên.
Việc thị trường giảm sâu nhưng thanh khoản chỉ ở mức trung bình, khoảng 22.000 tỷ đồng trên HoSE, phản ánh khá rõ tình trạng thiếu hụt thanh khoản trong hệ thống tài chính và áp lực ngày càng gia tăng từ mặt bằng lãi suất. Việc lãi suất OMO tăng từ 4% lên 4,5% đã kéo chi phí vốn của các ngân hàng lên cao, trong khi lãi suất qua đêm có thời điểm lên tới 7,5% – mức cao nhất trong vài năm trở lại đây. Trong bối cảnh đó, dòng tiền lớn vẫn đang đứng ngoài quan sát và chưa sẵn sàng chấp nhận mức giá hiện tại để giải ngân một cách quyết liệt.
Tuy nhiên, sự thận trọng này không đồng nghĩa với rủi ro về một nhịp rơi tự do kéo dài không đáy. Trên thực tế, khi thị trường đã chiết khấu mạnh – mất gần 100 điểm chỉ trong vòng 4 phiên và mặt bằng định giá P/E dự phóng năm 2026 đã lùi về vùng hấp dẫn, thấp hơn trung bình khu vực, dư địa giảm tiếp sẽ có xu hướng thu hẹp.
Áp lực bán hiện tại chủ yếu đến từ yếu tố tâm lý và kỹ thuật, bao gồm hoạt động call margin, thay vì xuất phát từ sự suy yếu mang tính nền tảng của doanh nghiệp. Do đó, kịch bản thị trường hình thành một đáy nhọn chữ V hoàn toàn có thể xảy ra, và vùng giá cân bằng để tích lũy trở lại đang ở rất gần.
Xét dưới góc độ kỹ thuật, sau khi đánh mất mốc 1.650 điểm, VN-Index nhiều khả năng sẽ phải lùi về kiểm định vùng hỗ trợ quan trọng 1.580–1.622 điểm. Đây được xem là vùng đệm then chốt trước khi tính đến kịch bản tiêu cực hơn, trong đó chỉ số có thể quay về vùng đỉnh cũ quanh mốc 1.531 điểm.
Để xác nhận thị trường ngừng rơi và chuyển sang trạng thái tích lũy thay vì tiếp tục dò đáy, điều kiện tiên quyết là VN-Index không hình thành cấu trúc giảm mới (lower low) trên khung đồ thị tuần, tức là không được xuyên thủng mốc 1.580 một cách dứt khoát. Hiện tại, nhiều cổ phiếu bluechip và doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt đã lùi về các vùng hỗ trợ cứng, với mức định giá P/E trở nên khá hấp dẫn.
Tín hiệu đảo chiều chỉ thực sự được xác nhận khi áp lực bán giải chấp và bán cưỡng bức (force sell) cạn kiệt trong 1–2 phiên tới, đồng thời xuất hiện dòng tiền chủ động hấp thụ lượng cổ phiếu ở mức giá sàn, giúp chỉ số giữ vững được vùng hỗ trợ 1.580 điểm.
Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng đây chưa phải giai đoạn để bắt đáy khi rủi ro vẫn còn tiềm ẩn. Dòng tiền vẫn thờ ơ, trong khi khối ngoại vẫn duy trì đà bán ròng (phiên thứ 6 liên tiếp) gây thêm sức ép lên tâm lý. Cơ hội chỉ thực sự xuất hiện khi chúng ta nhìn thấy sự đồng thuận của dòng tiền vào nâng đỡ chỉ số. Việc bắt dao rơi khi thanh khoản yếu và tâm lý hoảng loạn còn cao là cực kỳ rủi ro. Nhà đầu tư nên kiên nhẫn chờ đợi thị trường thiết lập vùng cân bằng mới.
Mặt bằng về vùng khá hấp dẫn
Theo ông Đỗ Bảo Ngọc – Phó Giám đốc Chứng khoán Kiến Thiết, cú giảm mạnh cuối tuần chủ yếu xuất phát từ nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là hệ sinh thái Vingroup. Áp lực bán từ nhóm này nhanh chóng lan sang bất động sản, chứng khoán và ngân hàng, khiến nhiều cổ phiếu trụ đồng loạt giảm sâu và tạo tâm lý tiêu cực, kéo thị trường đi xuống.
Về thông tin vĩ mô, chuyên gia cho rằng gần như không có yếu tố tiêu cực mới. FED vừa giảm lãi suất – yếu tố được xem là tích cực, trong nước cũng chưa xuất hiện dữ liệu bất lợi. Tuy nhiên, dòng tiền thị trường suy yếu rõ rệt: thanh khoản liên ngân hàng đang căng thẳng, lãi suất liên ngân hàng tăng và nhu cầu tiền mặt của các tổ chức cao hơn vào thời điểm cuối năm. Những yếu tố này không mới, nhưng trong bối cảnh dòng tiền suy yếu, thị trường lại dễ bị “khuếch đại” phản ứng trước diễn biến tiêu cực của nhóm cổ phiếu lớn.
Về xu hướng, ông nhận định ngắn hạn thị trường đã bước vào xu hướng giảm rõ rệt. Sau 4 phiên giảm liên tiếp, VN-Index đã mất khoảng 100 điểm. Hiện chỉ số đã xuyên qua nhiều đường hỗ trợ quan trọng như MA10, MA20, MA50 và MA100. Nếu cung – cầu không cải thiện và thị trường thiếu thông tin hỗ trợ mới, VN-Index có thể lùi về vùng 1.600 ± 10 điểm – mức nền cũ gần nhất trước nhịp điều chỉnh.
Xu hướng trung hạn vẫn đang duy trì đà tăng, nhưng nếu VN-Index thủng vùng 1.600 điểm, xu hướng trung hạn cũng có thể bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, khả năng giảm sâu hơn phụ thuộc vào diễn biến của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, bởi nhiều cổ phiếu đã chiết khấu mạnh và giảm dưới đáy cũ.
Chuyên gia cho rằng sau nhiều phiên giảm sâu, mặt bằng định giá của nhiều cổ phiếu đã trở nên hấp dẫn. Điều này có thể mở ra cơ hội để thị trường giao dịch tỉnh táo hơn và dần cân bằng từ tuần sau, khi dòng tiền trung – dài hạn bắt đầu quan tâm đến nhóm cổ phiếu cơ bản có định giá tốt.
