Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang đứng trước bài toán khó về việc xác định quy mô tối ưu cho bảng cân đối kế toán, sau khi cơ quan này dừng lộ trình thu hẹp danh mục đầu tư trị giá 6.500 tỷ USD.
Theo các chuyên gia kinh tế của Fed, ngân hàng trung ương đang đối mặt với một "bộ ba bất khả thi" trong việc cân bằng các mục tiêu chính sách.
Trong báo cáo nghiên cứu vừa được công bố, hai chuyên gia kinh tế Burcu Duygan-Bump và R. Jay Kahn thuộc Fed nhận định việc xác định quy mô tài sản tối ưu buộc ngân hàng trung ương phải đánh đổi giữa ba mục tiêu: quy mô bảng cân đối kế toán nhỏ, biến động lãi suất thấp và hạn chế can thiệp thị trường.
Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh các ngân hàng trung ương đối mặt với “bộ ba bất khả thi về bảng cân đối kế toán,” nghĩa là họ chỉ có thể đạt được cùng lúc hai trong số ba mục tiêu này.
Sự căng thẳng giữa các mục tiêu xuất phát từ nhu cầu dự trữ của khu vực tài chính, cũng như tần suất thay đổi đột ngột trong cung cầu thanh khoản.
Trước đó, vào tháng 12/2025, Fed đã chính thức kết thúc nỗ lực kéo dài hơn ba năm nhằm cắt giảm quy mô tài sản nắm giữ. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh thị trường tiền tệ ngắn hạn trị giá 12.600 tỷ USD xuất hiện các tín hiệu căng thẳng, cho thấy lượng dự trữ ngân hàng không còn dồi dào.
Số liệu thống kê cho thấy, quy mô bảng cân đối kế toán của Fed từng đạt đỉnh vào tháng 6/2022 ở mức 8.900 tỷ USD, tăng mạnh so với mức chỉ 800 tỷ USD của gần 20 năm trước.
Sự phình to này là hệ quả của các chương trình mua tài sản quy mô lớn nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 và đại dịch COVID-19. Hiện tại, giới chức Fed vẫn chưa thống nhất về mức độ cắt giảm dự trữ ngân hàng để đưa bảng cân đối kế toán về mức trước khủng hoảng.
Phó Chủ tịch Fed phụ trách giám sát, bà Michelle Bowman, lập luận rằng Fed nên hướng tới quy mô bảng cân đối kế toán nhỏ nhất có thể.
Tuy nhiên, nhóm chuyên gia cảnh báo các tác động trái chiều. Duy trì bảng cân đối lớn sẽ tạo ra "lớp đệm" tài sản an toàn và thanh khoản cao, giúp ngăn chặn biến động lãi suất ngắn hạn mà không cần Fed can thiệp thường xuyên. Tuy nhiên, điều này làm tăng sự hiện diện của Fed trên thị trường tài chính.
Trong khi đó, vận hành với dự trữ thấp (bảng cân đối nhỏ) sẽ buộc các thành viên thị trường phải tự điều chỉnh trước áp lực thanh khoản, làm tăng biến động thị trường tiền tệ.
Điều này có thể làm suy yếu khả năng kiểm soát lãi suất của Fed và làm phức tạp quá trình truyền tải chính sách tiền tệ, đặc biệt khi có cú sốc bất ngờ.
Do đó nhóm nghiên cứu cho rằng quy mô ổn định phù hợp cho bảng cân đối kế toán "vẫn là một câu hỏi mở, do chưa có sự đồng thuận giữa các nhà kinh tế hoặc các nhà hoạch định chính sách về vấn đề này".
