Thu nhập lãi thuần giảm mạnh, chi phí dự phòng tăng gần gấp đôi

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank, mã EIB) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 185,8 tỷ đồng, giảm 66,8% so với mức 560,1 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 144 tỷ đồng, giảm gần 68%.

Trong quý III, thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự của Eximbank đạt gần 4.508 tỷ đồng, tăng 16,8% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chi phí lãi tăng nhanh hơn - tăng 42,8%, lên 3.417,7 tỷ đồng - khiến thu nhập lãi thuần giảm 25,6%, còn 1.090 tỷ đồng.

Một số nguồn thu ngoài lãi cũng ghi nhận diễn biến trái chiều. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 39,5 tỷ đồng, gấp hơn 4 lần cùng kỳ. Trong khi, lãi thuần từ hoạt động kinh doanh ngoại hối giảm 74%, xuống 26,2 tỷ đồng.

Trong kỳ, ngân hàng không còn ghi nhận lãi thuần từ mua bán chứng khoán kinh doanh, trong khi cùng kỳ đạt gần 13,2 tỷ đồng. Lãi từ mua bán chứng khoán đầu tư cũng giảm từ 1,28 tỷ xuống 139 triệu đồng. Bù lại, lãi từ hoạt động khác tăng mạnh từ 82,5 tỷ đồng lên 186,4 tỷ đồng.

Tổng thu nhập hoạt động (TOI) quý III của Eximbank đạt gần 1.343 tỷ đồng, giảm 15,5% so với cùng kỳ. Trong khi, chi phí hoạt động tăng 3,6% lên gần 958 tỷ đồng. Kết quả, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng rủi ro tín dụng giảm 48,6% xuống 385 tỷ đồng.

Sau trích lập chi phí dự phòng rủi ro tín dụng 199,2 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế của Eximbank giảm 66,8% so với cùng kỳ.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng đạt 864,3 tỷ đồng, giảm 57,8% so với cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận sau thuế đạt 663,7 tỷ đồng, thấp hơn gần 59%. Với mức lợi nhuận trước thuế trên, Eximbank mới hoàn thành 57,6% kế hoạch lợi nhuận cả năm (khoảng 1.500 tỷ đồng).

Lợi nhuận 9 tháng của Eximbank sụt giảm không chỉ từ đến từ sự thụt lùi của các hoạt động kinh doanh mà còn từ việc tăng mạnh trích lập dự phòng. Trong 9 tháng, khoản mục này lên tới 997,4 tỷ đồng, tăng khoảng 93,4% so với cùng kỳ năm trước.

Trước đó, tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, ban lãnh đạo Eximbank cho biết ngân hàng dự kiến duy trì mức trích lập dự phòng cao trong năm nay. Việc tăng dự phòng được xác định là một phần trong định hướng củng cố chất lượng tài sản, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và tăng khả năng chống chịu trong trung, dài hạn.

Quy mô cho vay và tiền gửi cùng thu hẹp, nợ xấu giảm

Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của Eximbank đạt khoảng 241.500 tỷ đồng, giảm 11,6% so với cuối năm 2025.

Trong đó, dư nợ cho vay khách hàng đạt 151.865,6 tỷ đồng, giảm hơn 32.350 tỷ đồng, tương đương 17,6% so với thời điểm đầu năm. Đáng chú ý, quy mô cho vay đã tăng trong nửa đầu năm, lên gần 188.030 tỷ đồng vào cuối tháng 6, trước khi giảm mạnh trong quý III.

Như vậy, riêng trong quý III, dư nợ cho vay khách hàng của Eximbank giảm khoảng 36.164 tỷ đồng so với cuối quý II.

Ở phía huy động, tiền gửi khách hàng đến cuối tháng 9 đạt 158.299 tỷ đồng, giảm khoảng 19.000 tỷ đồng, tương đương giảm 10,7% so với đầu năm và thấp hơn khoảng 12.310 tỷ đồng so với cuối tháng 6.

Về chất lượng tín dụng, tổng dư nợ xấu nội bảng, gồm nợ nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5, tại ngày 30/9/2026 của ngân hàng ở mức khoảng 3.973 tỷ đồng, giảm 24,7% so với cuối năm 2025. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay khách hàng giảm từ 2,86% xuống khoảng 2,62%.

Tuy nhiên, diễn biến giữa các nhóm nợ có sự phân hóa. Nợ nhóm 3 tăng từ khoảng 701,5 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 1.868,9 tỷ đồng vào cuối quý III. Trong khi đó, nợ nhóm 4 giảm từ 1.091,5 tỷ còn gần 438 tỷ và nợ nhóm 5 giảm từ gần 3.480 tỷ còn 1.666 tỷ.

Đáng chú ý, nợ nhóm 2 – nợ cần chú ý – tăng mạnh từ khoảng 2.191,6 tỷ đồng lên 4.613,6 tỷ đồng, tương đương tăng hơn 110% so với đầu năm. Nếu tính cả nợ nhóm 2, tỷ lệ nợ xấu mở rộng của ngân hàng ở mức khoảng 5,65%.

Tỷ lệ bao phủ nợ xấu đến cuối quý III được ghi nhận khoảng 41%, tăng so với cuối quý II nhưng vẫn ở mức tương đối thấp.