Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) ngày 28/11 đã thông qua các khuôn khổ đàm phán cho hai quy định quan trọng nhằm triển khai những nội dung liên quan đến thuế quan trong Tuyên bố chung EU–Mỹ, được hai bên thống nhất ngày 21/8 vừa qua.
Đây được xem là bước tiến lớn trong nỗ lực khôi phục sự ổn định và tính dự báo trong quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương đang ngày càng phức tạp.
Quy định đầu tiên hướng đến việc điều chỉnh thuế quan và cấp hạn ngạch thuế quan đối với hàng công nghiệp, một số loại thủy sản và nông sản của Mỹ. Theo đó, EU sẽ dỡ bỏ những mức thuế quan còn lại đối với hàng công nghiệp Mỹ và giành quyền tiếp cận thị trường ưu đãi cho một số sản phẩm hải sản và nông sản được đánh giá là không nhạy cảm.
Dù cơ bản ủng hộ đề xuất của Ủy ban châu Âu (EC), Hội đồng đã bổ sung một số điều chỉnh quan trọng nhằm củng cố giám sát kinh tế và bảo vệ các lĩnh vực dễ tổn thương. EC được yêu cầu theo dõi chặt chẽ tác động của việc tự do hóa thương mại và phải trình báo cáo lên Nghị viện châu Âu và Hội đồng trước ngày 31/12/2028.
Một cơ chế tự vệ song phương cũng được tăng cường nhằm cho phép EU can thiệp khi nhập khẩu từ Mỹ tăng mạnh hoặc gây thiệt hại đáng kể cho sản xuất trong khối. Bên cạnh đó, các điều khoản về quy tắc xuất xứ được làm rõ để hỗ trợ quá trình triển khai.
Quy định thứ hai liên quan đến việc tiếp tục đình chỉ thuế quan đối với một số loại tôm hùm sống và đông lạnh nhập khẩu từ Mỹ, vốn được áp dụng từ tháng 12/2020 với thời hạn 5 năm. Lần này, phạm vi miễn thuế được mở rộng để bao gồm cả tôm hùm đã qua chế biến. Hội đồng đã hoàn toàn giữ nguyên đề xuất của EC mà không điều chỉnh thêm.
Việc thông qua hai khuôn khổ đàm phán nói trên giúp Hội đồng EU sẵn sàng bước vào các cuộc thương lượng liên thể chế với Nghị viện châu Âu nhằm hướng tới thỏa thuận cuối cùng cho cả hai văn bản. Đây là một phần trong nỗ lực rộng hơn nhằm làm mới quan hệ thương mại giữa hai đối tác kinh tế lớn nhất thế giới.
EU và Mỹ hiện chiếm gần 30% thương mại hàng hóa và dịch vụ toàn cầu, cùng khoảng 43% GDP toàn cầu. Kim ngạch thương mại song phương đã tăng gấp đôi trong một thập kỷ, đạt khoảng 1.700 tỷ euro vào năm 2024, trong khi đầu tư qua lại đạt hơn 4.700 tỷ euro vào năm 2023.
Hai quy định này thể hiện việc EU thực hiện các cam kết trong Tuyên bố chung năm 2025, hướng tới điều chỉnh thuế quan cân bằng và giảm căng thẳng thương mại tồn tại nhiều năm qua. Về phía Mỹ, Washington đã ban hành các sắc lệnh giảm thuế và điều chỉnh mức thuế Mục 232, trong đó có việc hạ thuế ô tô và phụ tùng ô tô từ EU xuống 15% với hiệu lực hồi tố từ ngày 1/8/2025, miễn thuế cho một số sản phẩm chủ chốt của EU như máy bay và dược phẩm gốc, đồng thời áp thuế 15% đối với gỗ và các sản phẩm liên quan.
Việc EU tiến hành triển khai các yếu tố thuế quan trong tuyên bố chung thể hiện quyết tâm củng cố hợp tác kinh tế, thúc đẩy tiếp cận thị trường và hướng tới một môi trường thương mại ổn định, lành mạnh hơn cho doanh nghiệp hai bên bờ Đại Tây Dương.
