Tổng thống Donald Trump cho biết ông trông cậy vào các công ty Mỹ trong việc tái thiết ngành dầu mỏ đang bị tàn phá nặng nề của Venezuela. Tuy nhiên, CNN dẫn lời các chuyên gia theo dõi ngành năng lượng nhận định trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, dù hấp dẫn, vẫn có thể mang lại nhiều rủi ro hơn là lợi ích đối với các “ông lớn” dầu khí Mỹ.
Việc khai thác thêm dầu từ Venezuela sẽ đòi hỏi phải xây dựng lại cơ sở hạ tầng dầu mỏ đã bị phá hủy của nước này, với chi phí lên tới hàng tỷ USD, như chính ông Trump thừa nhận. Trong khi đó, giá dầu thô hiện nay không ở mức đủ cao để khiến khoản đầu tư như vậy trở thành một quyết định dễ dàng. Chưa kể, việc tinh chế loại dầu thô đặc thù của Venezuela tự thân đã là một quá trình tốn kém. Ngay cả ở một quốc gia có môi trường chính trị ổn định, đây cũng là một bài toán khó.
Theo nghiên cứu viên cao cấp Clayton Seigle thuộc Chương trình An ninh Năng lượng và Biến đổi Khí hậu của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), toàn bộ câu chuyện này chỉ đặt ra nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời về tình hình chính trị tương lai của Venezuela, và đó sẽ là mối quan tâm hàng đầu của các nhà hoạch định chiến lược doanh nghiệp và ngành công nghiệp khi cân nhắc những cơ hội tưởng chừng hấp dẫn ở đó.
Sau khi bất ổn tại Venezuela xảy ra vào ngày 3/1, Tòa án Tối cao Venezuela đã bổ nhiệm bà Delcy Rodriguez – người phụ trách công ty dầu khí quốc doanh Petróleos de Venezuela, SA – làm tổng thống lâm thời. Ông Trump nói rằng các công ty dầu khí sẽ giúp Venezuela nhận ra tiềm năng đã đánh mất của mình với tư cách là một nhà sản xuất dầu lớn trên toàn cầu.
Các công ty dầu khí nước ngoài đã hoạt động tại Venezuela hơn một thế kỷ qua. Vị trí địa lý gần với Mỹ khiến Venezuela trở thành đối tác chiến lược quan trọng đối với lợi ích của Washington. Bên cạnh đó, loại dầu rẻ và có độ đặc cao của Venezuela là sự pha trộn lý tưởng cho các công ty dầu khí Mỹ, vốn đã xây dựng toàn bộ hệ thống nhà máy lọc dầu của mình phù hợp với loại dầu thô này.
Chevron hiện là công ty dầu khí Mỹ duy nhất còn lại tại Venezuela – hoạt động gián đoạn trong suốt thập kỷ qua khi các lệnh trừng phạt của Mỹ cùng một loạt cơ chế miễn trừ cho phép công ty này duy trì một phần hoạt động tại đây. Khoảng 1/4 lượng dầu của Venezuela, do Chevron khai thác, được xuất khẩu sang Mỹ.
Seigle cho biết Chevron đã hoạt động ở đó suốt 100 năm, trải qua mọi thăng trầm và vẫn trụ lại, để giờ đây có được một vị thế rất thuận lợi.
Theo nghiên cứu viên cao cấp thỉnh giảng tại Hiệp hội Vũ khí Mỹ, Michael Klare, dấu ấn sâu rộng của Chevron sẽ khiến các doanh nghiệp mới hoặc quay trở lại rất khó cạnh tranh. Bất kỳ công ty nào muốn vào cuộc cũng sẽ cần nhiều năm để có thể tái tạo được năng lực đó. Người ta không thể cứ thế bước vào Venezuela và khai thác dầu. Đó là một quá trình vô cùng khó khăn và phức tạp mà Chevron đã làm rất tốt trong nhiều năm qua, nhưng rất ít công ty sở hữu công nghệ đó.
Sau các diễn biến hôm 3/1, một phát ngôn viên của Chevron cho biết công ty sẽ “tiếp tục hoạt động với sự tuân thủ đầy đủ tất cả các luật lệ và quy định liên quan”.
