Đâu là "cứu tinh" giúp nền kinh tế số một thế giới thoát lạm phát, suy thoái và thất nghiệp cách ngoạn mục?

Từ các công ty khoan dầu đến các nhà sản xuất chip, các doanh nghiệp đều phản ứng trước tình trạng giá tăng vọt bằng cách tăng nguồn cung. Họ giúp lạm phát hạ nhiệt mà không gây ra suy thoái kinh tế hay tỷ lệ thất nghiệp cao.

Ảnh: WSJ
Ảnh: WSJ

Năm 2023, nền kinh tế Mỹ khiến hầu hết mọi người phải ngạc nhiên.

Thứ nhất, lạm phát giảm nhiều hơn dự kiến. Thứ hai, Mỹ không chỉ tránh được suy thoái mà còn tăng trưởng ấn tượng 2,6%. Con số này tốt hơn nhiều so với dự đoán của các nhà kinh tế The Wall Street Journal. Tỷ lệ thất nghiệp gần mức thấp nhất trong nửa thế kỷ là 3,7%.

Tăng trưởng nhanh và tỷ lệ thất nghiệp thấp thường không đi cùng với lạm phát giảm. Nhưng lần này, điều đó xảy ra là do nguồn cung hàng hoá thay đổi hơn là vì nhu cầu gia tăng. Chi tiêu tăng có xu hướng thúc đẩy tăng trưởng và giá cả tăng. Trong khi đó nguồn cung tăng có xu hướng thúc đẩy tăng trưởng nhưng giá lại giảm.

Từ năm 2020 đến năm 2022, các doanh nghiệp không thể đáp ứng nhu cầu do nền kinh tế vừa mở cửa trở lại sau đại dịch. Họ thiếu thốn đủ thứ từ nhân lực đến cơ sở vật chất. Hậu quả là giá cả tăng vọt. Nhưng họ không thể ngồi yên trước cơ hội kiếm lời. Vì thế, các doanh nghiệp tăng sản lượng bằng mọi cách, như huy động vốn, tổ chức lại sản xuất và nâng cao năng lực.

image3-6554.png
Dự đoán của các nhà kinh tế (xanh) và thực tế (vàng)

Còn việc khắc phục từ phía nguồn cung có những giới hạn nhất định. Những bất ổn địa chính trị hay những vấn đề của ngành hàng không khiến chuỗi cung ứng dễ bị tổn thương. Tuy nhiên, sự phục hồi đáng kể về nguồn cung là nguyên nhân giúp cho giá cả tăng chậm lại trong năm qua.

Hàng không

Theo Cục Thống kê Lao động, trong 10 tháng đầu năm 2023, các hãng hàng không Mỹ đã đưa đón nhiều hành khách hơn 13% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, giá vé máy bay cả năm lại thấp hơn 5%. Nguyên nhân là do nhiên liệu máy bay rẻ, nhưng cũng vì công suất vận chuyển trong nước tăng nhanh hơn lượng hành khách, dẫn đến số lượng máy bay ít đi.

image4-4355.png
Lượng hành khách, số ghế và giá vé từ tháng 1/2020

Theo Bộ Giao thông vận tải, trên toàn quốc, các hãng hàng không đã cung cấp thêm 91% số ghế ngồi vào tháng 10/2023, nhiều hơn so với tháng 1/2021 và nhiều hơn 11% so với trước đại dịch.

Ví dụ, hãng hàng không Southwest đã tăng công suất tính đến tháng 9/2023 lên khoảng 15% so với một năm trước đó. Tính đến tháng 10 năm ngoái, Southwest có 74.000 nhân viên, tăng 19.000 người so với cuối năm 2021 và cao hơn nhiều so với mức trước đại dịch.

Dầu

Quảng cáo

Vấn đề của thị trường dầu mỏ không phải thiếu lao động hay thiếu linh kiện. Đó là địa chính trị. Sau khi xung đột Nga – Ukraina nổ ra, các nước phương Tây đã dừng nhập khẩu dầu mỏ Nga.

image5-844.png
Một đội khoan đang làm việc cho Elevation Resources trên một đường ống nối ở Midland, Texas. Ảnh: RT

Nhiều nhà sản xuất tư nhân Mỹ đã quyết định tăng sản lượng. Một số như Elevation Resources đã làm được điều đó chỉ với một giàn khoan duy nhất. CEO Steven Pruett cho biết kể từ quý 4 năm 2022, sản lượng dầu khí của Elevation Resources đã tăng khoảng 1/3 lên khoảng 10.000 thùng dầu và khí đốt mỗi ngày. Công ty đã khoan thêm được 15 giếng mới trong năm 2023 chỉ với một giàn khoan đó.

Sản lượng dầu thô trong tháng 9 của Mỹ đạt kỷ lục hàng tháng. Trong 10 tháng đầu năm 2023, con số này đạt trung bình 12,9 triệu thùng/ngày, nhiều hơn khoảng nửa triệu so với dự kiến cho năm 2023 của Cơ quan Thông tin Năng lượng.

Nhà ở

Các nhà kinh tế và chuyên gia ngành bất động sản cảnh báo nguồn cung nhà ở mới đã chậm lại trong nhiều năm. Hoạt động xây dựng trì trệ từ cuộc suy thoái 2007-2009, thiếu hụt vật liệu và nhân công, đồng thời những khu vực được nhiều người quan tâm lại không còn đất trống. Lãi suất giảm cũng khiến nhu cầu về nhà ở mới tăng vọt.

image6-1537.png
Ảnh: CAMDEN PROPERTY TRUST

Với lãi suất thấp và thị trường vốn sôi động, nhà phát triển Camden đã phát hành 1,3 tỷ USD cổ phiếu vào năm 2020 và 2021 để mở rộng danh mục dự án mới của mình. Từ năm 2020 đến 2022, Camden động thổ 7 dự án với tổng số hơn 2.000 ngôi nhà và căn hộ chung cư. Các dự án của Camden là một phần trong con số kỷ lục 439.000 căn hộ được hoàn thành vào năm ngoái.

Chip

Sự thiếu hụt chất bán dẫn trong thời kỳ đại dịch đã có tác động lớn, đẩy giá của nhiều sản phẩm sử dụng chip tăng cao, đặc biệt là giá ô tô. Khả năng tăng sản lượng của ngành công nghiệp chip đã giúp tăng nguồn cung và giá trần của các sản phẩm sử dụng chúng.

Vào tháng 10/2021, ông Vivek Jain trở thành người đứng đầu hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng tại công ty bán dẫn Analog Devices. Công ty này sản xuất khoảng 75.000 loại chip cho các sản phẩm công nghiệp, ô tô và điện tử bằng một mạng lưới kết hợp các nhà máy nội bộ và thuê ngoài. Tại cuộc họp hội đồng quản trị đầu tiên vào tháng 12 năm đó, ông đã vạch ra lộ trình tăng cường năng lực sản xuất.

Từ đó, Analog Device đã nhanh chóng mở rộng sản xuất và tăng cường công suất tại các nhà máy chế tạo. Đối với các nhà sản xuất ô tô, tình trạng thiếu chip phần lớn đã chấm dứt. Theo Cox Automotive, kết quả là số lượng ô tô trong kho đang tăng lên và giá trong tháng 12 rẻ hơn so với một năm trước đó.

Nền kinh tế Mỹ vẫn chưa thoát khỏi khó khăn. Lạm phát mặc dù đã hạ nhiệt đáng kể nhưng vẫn cao hơn so với năm 2019. Tiền lương vẫn tăng nhanh hơn mức tương thích với mục tiêu lạm phát 2% của FED. Lạm phát có giảm nữa hay không và nền kinh tế tránh được suy thoái hay không chủ yếu sẽ phụ thuộc vào nhu cầu. Vì nguồn cung đã làm xong phần việc của mình.

Theo WSJ

Theo markettimes.vn Sao chép

Cùng chuyên mục Thế giới

Luật tài sản ảo mới của Hàn Quốc gây ra cuộc chiến tỷ giá hối đoái tiền điện tử

Tính đến ngày 22/7, Korbit cung cấp lãi suất tiền gửi cao nhất trong số năm sàn giao dịch tài sản ảo lớn, với mức lãi suất là 2,5%. Bithumb đứng thứ hai với 2,2%, Upbit với 2,1%, GOPAX với 1,3%.

Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính sớm hoàn thiện khung pháp lý về tài sản ảo Rủi ro và quản lý giám sát tài sản ảo

Giải mã tác động kinh tế-thị trường sau khi Tổng thống Joe Biden rút khỏi chiến dịch tranh cử

Các nhà đầu tư đã đặt cược vào việc ông Donald Trump sẽ trở lại Nhà Trắng trong nhiều tuần qua bằng việc cắt giảm lượng nắm giữ trái phiếu dài hạn của Mỹ và mua bitcoin.

Kinh tế Mỹ sẽ ra sao nếu Fed không cắt giảm lãi suất trong năm nay? IMF điều chỉnh nhẹ dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ xuống mức 2,6%

Mỹ: Lạm phát giảm sẽ giúp “trấn an” Fed

Triển vọng giảm lãi suất của Fed sẽ là chủ đề nóng trong tuần tới, giữa bối cảnh nền kinh tế lớn nhất thế giới đón nhận tín hiệu lạm phát hạ nhiệt, trong khi hoạt động kinh tế đang chững lại.

Giá vàng "dè dặt" tăng chờ dữ liệu lạm phát của Mỹ Chủ tịch Powell bất ngờ tuyên bố FED sẽ hạ lãi suất mà không cần lạm phát về mốc mục tiêu 2%

Sự cố máy tính toàn cầu: Những biến động trên thị trường tiền tệ

Đồng USD lên giá ở phiên giao dịch 19/7, dứt chuỗi giảm giá kéo dài suốt hai tuần, trong bối cảnh các nhà đầu tư lo ngại về những rủi ro có thể xảy ra do sự cố gián đoạn hệ thống máy tính toàn cầu.

Mỹ công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường sẽ tốt cho doanh nghiệp cả 2 nước Hầu hết thị trường chứng khoán thế giới giảm điểm ngày 19/7 do sự cố máy tính

Thâm hụt thương mại của Nhật Bản giảm một nửa trong nửa đầu năm 2024 nhờ xuất khẩu tăng mạnh

Dữ liệu của chính phủ Nhật Bản ngày 18/7 cho thấy, thâm hụt thương mại của Nhật Bản trong 6 tháng đầu năm 2024 đã giảm hơn một nửa so với năm ngoái xuống còn 3,23 nghìn tỷ Yên (21 tỷ USD), do xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng giúp bù đắp chi phí nhập khẩu tăng

BOJ công bố dữ liệu, nghi vấn Nhật Bản chi tiếp 22 tỷ USD can thiệp đẩy giá đồng yên Nhật Bản đầu tư hơn 1 tỷ USD xây nhà máy pin xe điện giá rẻ tại Tây Ban Nha

Nghịch lý nền kinh tế lạm phát gần 72% lại có mức tăng trưởng giàu có mạnh nhất thế giới với 157%, vượt xa Mỹ, Nga

Trong bảng xếp hạng mức độ giàu có toàn cầu, quốc gia này vượt xa các nền kinh tế khác trên thế giới. Điều này gây ngạc nhiên vì mức độ lạm phát siêu cao của nước này.

Điều chỉnh nhịp nhàng giữa tăng trưởng kinh tế và kiểm soát lạm phát OPEC nâng dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2024 lên 2,9%

Fed “bật đèn xanh” hạ lãi suất nếu tình trạng sa thải lao động gia tăng

Một quan chức cấp cao của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) cho biết trong bài phát biểu hôm 16/7 rằng ngân hàng trung ương này có thể hạ lãi suất sớm hơn nếu thị trường việc làm hạ nhiệt "quá nhiều".

CHUYỂN ĐỘNG THỊ TRƯỜNG: Nhà đầu tư chờ đợi phiên điều trần của Chủ tịch Fed Fed tìm cách giúp các “đại gia” ngân hàng tiết kiệm hàng tỷ USD

Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại trong quý II/2024

So với quý trước, GDP của Trung Quốc đã tăng 0,7% trong tháng 4-6/2024, thấp hơn dự báo tăng 1,1% và so với mức tăng 1,5% được điều chỉnh của quý trước.

Ô tô ngoại ồ ạt đổ bộ Việt Nam: Trung Quốc xuất sang tăng hơn 150%, giá giảm mạnh so với cùng kỳ Tín hiệu trái chiều từ hoạt động xuất nhập khẩu của Trung Quốc

Số liệu kinh tế mới làm tăng khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ giảm lãi suất

Tăng trưởng việc làm tháng Sáu của Mỹ tiếp tục chậm lại với tốc độ ổn định, trong khi tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,1%, giúp tăng kỳ vọng Fed có thể bắt đầu cắt giảm lãi suất vào cuối năm.

Lãi suất FED và bầu cử Tổng thống Mỹ sẽ tác động như thế nào tới chứng khoán trong nửa cuối năm 2024 Chủ tịch FED Jerome Powell lên tiếng, trả lời câu hỏi về khả năng cắt giảm lãi suất tháng 9

Lãi suất ảnh hưởng đến thị trường bất động sản Mỹ

Theo số liệu của Hiệp hội Ngân hàng cho vay thế chấp (MBA), lãi suất thế chấp của Mỹ đã tăng trở lại lên mức trên 7% vào tuần trước, khiến số đơn đăng ký vay mua nhà giảm.

Những điểm đáng lo trên thị trường bất động sản Mỹ và rủi ro suy thoái kinh tế cận kề Lãi suất cao khiến người mua chùn tay, thị trường bất động sản Mỹ hạ nhiệt

Quan chức Nhật Bản không đưa ra cảnh báo về khả năng can thiệp thị trường

Nhật Bản đã thận trọng trước biến động mạnh của thị trường tiền tệ, khi đồng yen tiếp tục giảm xuống mức thấp kỷ lục mới trong 38 năm, nhưng không đưa ra cảnh báo rõ ràng về khả năng can thiệp.

Ảnh hưởng từ xu hướng giảm giá của đồng yen Nhật Bản Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản cảnh báo về tình hình tài khóa "chưa từng có"