Tại "Hội nghị phổ biến quy định của pháp luật về công ty đại chúng, huy động vốn, thoái vốn đối với các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hoá đang niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán" do Uỷ Ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức, ông Vũ Hồng Phương, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đã có phát biểu nêu bật vai trò của các DNNN đối với nền kinh tế.
Ông Phương cho biết, trong những năm qua, quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước đều nhất quán khẳng định vai trò của DNNN là lực lượng vật chất quan trọng của kinh tế nhà nước; đóng vai trò chủ đạo trong những ngành, lĩnh vực quan trọng, thiết yếu của nền kinh tế, góp phần xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và chuyển dịch cơ cấu kinh tế; là công cụ quan trọng để ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và chính sách an sinh xã hội.
Cùng với chủ trương đẩy mạnh cổ phần hoá, thoái vốn, tuy giảm mạnh về số lượng nhưng các DNNN vẫn nắm giữ nguồn lực lớn về vốn, tài sản, công nghệ, nhân lực chất lượng cao, đóng góp đáng kể vào ngân sách nhà nước. Hiện nay, các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước duy trì nắm giữ khoảng 7% tổng tài sản và 10% vốn chủ sở hữu của toàn bộ doanh nghiệp trên thị trường; chiếm khoảng 25,78% tổng vốn sản xuất, kinh doanh, 23,4% giá trị tài sản cố định và đầu tư tài chính dài hạn; thu hút khoảng 0,7 triệu lao động, chiếm khoảng 7,3% lao động của toàn bộ khu vực doanh nghiệp.
Tại Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước đã định hướng đẩy mạnh cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước; nâng cao hiệu quả hoạt động, áp dụng công nghệ tiên tiến, mô hình quản trị hiện đại theo chuẩn mực quốc tế; tập trung xây dựng và phát triển các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, DNNN lớn, giữ vai trò tiên phong, dẫn dắt, tạo động lực thúc đẩy các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược, có năng lực cạnh tranh khu vực và toàn cầu.
Trong bối cảnh chiến lược phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030 đã đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân giai đoạn ở mức cao “hai con số”, dẫn đến yêu cầu cao về giao chỉ tiêu sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp nhà nước. Ông Phương cho rằng, đây là một yêu cầu rất thách thức đối với các Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty và DNNN. Để thực hiện được nhiệm vụ nêu trên, yêu cầu về huy động các nguồn lực cho đầu tư là rất lớn. Theo báo cáo của Bộ Tài chính ra Quốc hội, nguồn lực đầu tư trong giai đoạn 2026-2030 cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương với 40% GDP, tăng 1,7 lần so với giai đoạn trước (2021-2025), trong đó khoảng 80% phải huy động ngoài ngân sách.
Vừa qua, hệ thống pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp đã có nhiều quy định mới, góp phần tháo gỡ vướng mắc liên quan đến đầu tư vốn nhà nước cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo ông Phương, để đạt mục tiêu tăng trưởng “hai con số” không chỉ dựa vào vốn của Nhà nước mà cần huy động nhiều nguồn lực khác, trong đó, huy động vốn qua thị trường chứng khoán là một kênh quan trọng, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hoá, là công ty đại chúng, đang niêm yết hoặc giao dịch trên thị trường chứng khoán. Bên cạnh đó, việc niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp áp dụng các chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế, chuẩn mực quản trị doanh nghiệp theo hướng hiện đại, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Theo đó, trong nỗ lực chung về phát triển thị trường chứng khoán và phát triển doanh nghiệp nhà nước, tạo điều kiện tối đa cho hoạt động huy động vốn cho đầu tư phát triển, đồng thời nâng cao chất lượng hàng hoá, đảm bảo công khai, minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp và của thị trường, việc hỗ trợ các DNNN tuân thủ quy định của pháp luật về chứng khoán và pháp luật về quản lý, đầu tư vốn nhà nước, đồng thời nắm bắt được cơ hội để huy động vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh là cần thiết và rất có ý nghĩa.
