Ngân hàng thường được ví như "huyết mạch" của nền kinh tế bởi đây là nơi dòng vốn được huy động, phân bổ và luân chuyển tới doanh nghiệp, người dân và các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Và cùng với quá trình mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả và gia tăng lợi nhuận, ngành ngân hàng đang tạo ra một dòng chảy khác ít được nhắc đến hơn: nguồn thu cho ngân sách nhà nước.
Theo dữ liệu của VNTAX200, 20 ngân hàng có số nộp ngân sách lớn nhất 2026 (thực nộp trong năm 2025) đã nộp tổng cộng 102.990 tỷ đồng, tăng gần 7.600 tỷ, tương đương 8%, so với mức 95.400 tỷ đồng của năm 2024. Với tổng thu ngân sách năm 2025 khoảng 2,65 triệu tỷ đồng, số tiền này tương đương khoảng 3,9% tổng thu ngân sách cả nước.
Trong khi đó, Top 20 ngân hàng tư nhân nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam ghi nhận mức thực nộp 52.930 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2024.
Trong danh sách Top 20 ngân hàng nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam 2026, Vietcombank tiếp tục dẫn đầu với gần 12.500 tỷ đồng, xếp sau là BIDV gần 11.400 tỷ đồng, Techcombank gần 11.000 tỷ đồng và VietinBank, MB mỗi nhà băng nộp hơn 10.000 tỷ đồng. Như vậy, điểm mới trong danh sách nộp ngân sách năm nay là có tới 5 ngân hàng đã vượt mốc 10.000 tỷ đồng.
Đứng sau nhóm dẫn đầu là Agribank, VPBank, ACB, Sacombank, HDBank, LPBank và SHB. Các vị trí còn lại thuộc về TPBank, VIB, SeABank, MSB, Eximbank, Nam A Bank, OCB và ABBank.
Trong đó, BIDV năm thứ hai liên tiếp có mức đóng ngân sách trên 10.000 tỷ đồng. Kết quả này đi cùng quy mô hoạt động đứng đầu hệ thống. Đây tiếp tục là nền tảng quan trọng để BIDV duy trì vị trí trong nhóm những ngân hàng đóng góp lớn nhất cho ngân sách quốc gia.
Bên khối ngân hàng tư nhân, Techcombank nổi bật với mức đóng góp gần 11.000 tỷ đồng vào ngân sách năm 2025. Đây là lần đầu tiên xuất hiện một ngân hàng tư nhân nộp ngân sách trên 10.000 tỷ đồng. Kết quả này đưa Techcombank trở thành đại diện nổi bật nhất của khối ngân hàng tư nhân trong bảng vinh danh, đồng thời cho thấy quy mô đóng góp của ngân hàng tư nhân đã tiệm cận nhóm dẫn đầu toàn ngành.
MB cũng tiếp tục khẳng định vị thế trong nhóm dẫn đầu, đứng thứ 5 với số nộp 10.004 tỷ đồng. Cùng Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank, MB góp phần tạo nên nhóm "Big5" ngân hàng có vốn nhà nước vững mạnh với tổng số nộp xấp xỉ 51.800 tỷ đồng trong năm 2025.
ACB đứng thứ 8 trong bảng vinh danh với gần 5.800 tỷ đồng nộp ngân sách. Đây là một trong những mức đóng góp lớn nhất của khối ngân hàng tư nhân, sau Techcombank và VPBank. Kết quả này được tạo ra trên nền tảng của một ngân hàng có quy mô hoạt động lớn và hiệu quả sinh lời cao.
Ở nhóm tiếp theo, SACOMBANK ghi dấu với hơn 4.300 tỷ đồng nộp ngân sách, đứng thứ 9 toàn ngành. Khoản đóng góp này giúp SACOMBANK nằm trong nhóm những ngân hàng tư nhân có mức nộp ngân sách lớn nhất nhiều năm liên tiếp.
LPBank cũng ghi nhận mức đóng góp đáng chú ý, với trên 3.200 tỷ đồng. Khoản nộp ngân sách này đi cùng với hiệu quả kinh doanh tích cực của LPBank trong năm 2025 khi là một trong những ngân hàng có tỷ suất sinh lời cao nhất hệ thống.
Trong khi đó, TPBank đóng góp trên 2.700 tỷ đồng vào ngân sách trong năm 2025. Việc liên tục nằm trong TOP 20 với mức nộp hàng nghìn tỷ đồng cho thấy TPBank đang góp thêm một mắt xích đáng kể vào bức tranh nguồn thu ngân sách của khu vực ngân hàng.
Trong năm 2025, VIB tiếp tục ghi dấu trong nhóm ngân hàng tư nhân có mức đóng góp ngân sách lớn, với hơn 2.700 tỷ đồng thực nộp. Khoản đóng góp này đi cùng đà mở rộng quy mô hoạt động và cho thấy vai trò ngày càng rõ của VIB trong nhóm các ngân hàng tư nhân có khả năng tạo nguồn lực đáng kể cho ngân sách.
OCB cũng góp mặt trong Top 20 ngân hàng nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam năm 2026, với số liệu thực nộp của niên độ tài chính 2025 là trên 1.000 tỷ đồng. Đây là dấu ấn đáng chú ý trong bối cảnh nhà băng này tiếp tục duy trì đà tăng trưởng về quy mô và hiệu quả hoạt động.
Điểm đáng chú ý trong bảng vinh danh năm nay là nguồn đóng góp ngân sách được hình thành đồng đều từ cả khu vực ngân hàng nhà nước và tư nhân. Theo đó, 5 ngân hàng có vốn nhà nước gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank, MB và Agribank, đóng góp tổng cộng gần 51.800 tỷ đồng. 15 ngân hàng tư nhân còn lại đóng góp hơn 51.200 tỷ đồng.
Nếu mở rộng phạm vi ra Top 20 ngân hàng tư nhân nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam, ngoài 15 ngân hàng đã góp mặt trong Top 20 toàn ngành còn có Kienlongbank, Bac A Bank, VietABank, VietBank và BVBank. Tổng số tiền 20 ngân hàng này thực nộp vào ngân sách năm 2025 đạt 52.930 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2024, cho thấy quy mô đóng góp ngày càng lớn của khối ngân hàng tư nhân.
Những năm trước, nguồn thu ngân sách từ ngành ngân hàng chủ yếu được tạo ra bởi nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước nhờ lợi thế về quy mô tài sản và thị phần tín dụng, thì khoảng cách này đang dần thu hẹp. Cùng với quá trình tăng vốn, đầu tư mạnh cho chuyển đổi số, đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao hiệu quả quản trị, nhiều ngân hàng tư nhân đã trở thành những "đầu tàu" tăng trưởng mới của ngành.
Trong nhóm ngân hàng có mức tăng đóng góp nổi bật năm 2025, phần lớn đều là ngân hàng tư nhân. ABBank ghi nhận mức tăng gần 178% so với năm trước, cao nhất toàn hệ thống. NCB, BVBank và PGBank đều tăng trên 100%, trong khi Techcombank – một trong những ngân hàng tư nhân có quy mô lớn nhất – tăng hơn 62%.
Điều đáng nói là sự bứt phá này không chỉ đến từ yếu tố quy mô, mà phản ánh một chu kỳ phát triển mới của khối ngân hàng tư nhân. Thay vì cạnh tranh chủ yếu bằng tăng trưởng tín dụng như trước, nhiều ngân hàng đang chuyển sang nâng cao chất lượng tài sản, tối ưu chi phí, đẩy mạnh ngân hàng số và mở rộng các nguồn thu ngoài lãi. Hiệu quả hoạt động được cải thiện đã tạo nền tảng để gia tăng đóng góp cho ngân sách.
Dù nhóm ngân hàng quốc doanh vẫn giữ vai trò trụ cột trong hệ thống, song sự trỗi dậy của khối tư nhân đang làm thay đổi cấu trúc ngành. Nguồn lực tài chính mà ngành ngân hàng tạo ra cho ngân sách không còn phụ thuộc vào một vài "ông lớn", mà ngày càng được mở rộng nhờ sự phát triển đồng đều của nhiều tổ chức tín dụng.
Ở góc độ vĩ mô, đây là tín hiệu tích cực. Một hệ thống ngân hàng có nhiều động lực tăng trưởng sẽ không chỉ nâng cao khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế, mà còn tạo ra nguồn thu ngân sách bền vững hơn. Chính sự lan tỏa đó đã góp phần hiện thực hóa vai trò "kiến tạo nguồn lực tăng trưởng" của Ngành ngân hàng trong giai đoạn phát triển mới.
Có một điểm chung giữa các ngân hàng trong bảng vinh danh: phần lớn nguồn lực mà các định chế này tạo ra không xuất hiện từ một hoạt động kinh doanh đơn lẻ. Đó là kết quả của cả một chuỗi luân chuyển vốn trong nền kinh tế.
Ngân hàng huy động tiền gửi từ người dân và tổ chức, sau đó phân bổ nguồn vốn này vào các khoản vay phục vụ sản xuất, kinh doanh, đầu tư và tiêu dùng. Doanh nghiệp sử dụng vốn để mở rộng nhà máy, mua nguyên vật liệu, trả lương và tạo ra sản phẩm; người dân sử dụng vốn cho nhà ở, tiêu dùng và đầu tư. Khi hoạt động kinh tế mở rộng, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp tăng lên, nhu cầu tín dụng tiếp tục gia tăng và ngân hàng cũng tạo ra thêm thu nhập.
Một phần giá trị được tạo ra trong chuỗi đó cuối cùng quay trở lại ngân sách thông qua các khoản thuế thu nhập.
Vì thế, nếu tín dụng là "dòng máu" giúp nền kinh tế vận động, thì các khoản đóng góp ngân sách có thể được nhìn như một phần giá trị được chắt lọc từ quá trình vận động đó để tái đầu tư cho nền kinh tế.
Đây cũng là lý do con số gần 103.000 tỷ đồng của Top 20 ngân hàng có ý nghĩa vượt ra ngoài một bảng vinh danh doanh nghiệp. Con số này cho thấy khi quy mô và năng lực của hệ thống ngân hàng tăng lên, lợi ích tạo ra không chỉ nằm ở bảng cân đối của từng nhà băng hay kết quả kinh doanh dành cho cổ đông, mà còn được chuyển hóa thành nguồn lực tài chính cho Nhà nước.
Trong bối cảnh Việt Nam cần huy động lượng vốn rất lớn để phát triển hạ tầng, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực sản xuất và tạo những động lực tăng trưởng mới, thì nguồn lực ngân sách ngày càng có ý nghĩa. Mỗi nghìn tỷ đồng thu được không chỉ là một khoản thu trong một năm tài khóa, mà còn mở thêm dư địa để Nhà nước thực hiện các khoản đầu tư có tính nền tảng cho những năm tiếp theo.
Với ngành ngân hàng, câu chuyện vì thế đang chuyển sang một tầng ý nghĩa rộng hơn. Ngân hàng không chỉ là "huyết mạch" dẫn vốn cho nền kinh tế, mà đang trở thành một trong những lực lượng kiến tạo nguồn lực tăng trưởng quốc gia.
Và khi nguồn lực được tạo ra từ hoạt động ngân hàng quay trở lại ngân sách, rồi từ ngân sách tiếp tục được đầu tư vào hạ tầng và những nền tảng mới, ngành ngân hàng đang tham gia vào một vòng tuần hoàn rộng hơn của nền kinh tế: dẫn vốn cho tăng trưởng hôm nay và đồng thời kiến tạo nguồn lực cho tăng trưởng ngày mai.
Nếu năm 2025 đánh dấu một cột mốc mới về quy mô đóng góp ngân sách của ngành ngân hàng, thì năm 2026 được kỳ vọng tiếp tục là năm nguồn lực này được mở rộng, khi nhiều ngân hàng bước vào chu kỳ tăng trưởng mới về tín dụng, lợi nhuận và quy mô hoạt động.
Nửa đầu năm 2026, hoạt động kinh doanh của Ngành ngân hàng tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực khi lợi nhuận tăng trưởng mạnh tại nhiều nhà băng.
Theo thống kê từ 29 ngân hàng đã công bố kết quả kinh doanh, lợi nhuận trước thuế đạt 224.634 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 21,1% so với cùng kỳ. Trong đó, phần lớn nhóm ngân hàng có quy mô lớn vẫn duy trì lợi nhuận ở mức cao, trong khi một số nhà băng quy mô nhỏ có tốc độ tăng trưởng đáng chú ý nhưng tiến độ thực hiện kế hoạch không đồng đều.
Nếu xu hướng lợi nhuận của các ngân hàng tiếp tục được duy trì trong nửa cuối năm, nguồn thu ngân sách từ ngành ngân hàng năm 2026 có cơ sở để tiếp tục tăng. Đáng chú ý, những ngân hàng đã có mức đóng góp lớn trong năm 2025 nhưng đồng thời ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng mạnh trong 6 tháng đầu năm như Vietcombank, VietinBank, BIDV, VPBank sẽ là những cái tên đáng theo dõi trong cuộc đua tạo thêm nguồn lực cho ngân sách.
