Tại họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý III/2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Thanh Hà cho biết, những biến động trên thị trường tài chính, tiền tệ quốc tế đang tạo sức ép lớn đối với công tác điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) trong nước.
Căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là xung đột quân sự leo thang tại Trung Đông, gây áp lực lên thị trường năng lượng, hàng hóa và tài chính. Trong bối cảnh đó, nhiều ngân hàng trung ương lớn tăng lãi suất trước nguy cơ lạm phát gia tăng trở lại. Theo đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất quỹ liên bang lên vùng 3,75–4%. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tăng lãi suất hai lần, còn Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) nâng lãi suất lên mức cao nhất trong khoảng 30 năm.
Trong nước, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng tăng 4,52%; riêng tháng 9 tăng 5,08% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm còn lớn. Lãnh đạo NHNN khẳng định sẽ tiếp tục điều hành CSTT chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khoá mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 bình quân khoảng 4,5%.
Cân bằng giữa áp lực tăng trưởng và lạm phát
Thông tin thêm tại họp báo, ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN cho biết, diễn biến CSTT của các ngân hàng trung ương lớn thời gian qua đang tạo ra nhiều áp lực đối với tỷ giá, lãi suất và lạm phát trên phạm vi toàn cầu.
Theo ông Quang, việc các ngân hàng trung ương lớn thay đổi nhanh chính sách tiền tệ, cùng với diễn biến lạm phát còn nhiều yếu tố bất định, có tác động nhiều mặt tới điều hành CSTT của những nền kinh tế có quy mô nhỏ và độ mở lớn như Việt Nam.
Thời gian qua, NHNN đã sử dụng đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ liên quan đến tăng trưởng tín dụng, lãi suất, tỷ giá và thanh khoản hệ thống để ứng phó với những biến động từ thị trường quốc tế.
“NHNN một mặt rất thận trọng với lạm phát, không chủ quan với lạm phát, nhưng mặt khác cũng tìm mọi cách để hỗ trợ trong phạm vi cho phép của CSTT để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế”, ông Quang khẳng định.
Tuy nhiên, theo ông Quang việc tăng trưởng GDP quý III đạt mức cao nhất trong nhiều năm và mục tiêu tăng trưởng quý IV còn cao hơn, đặt ra yêu cầu lớn đối với việc cung ứng vốn cho nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, việc mở rộng tín dụng cần được điều tiết phù hợp để hạn chế tạo thêm sức ép lên lạm phát, nhất là khi các cú sốc chi phí từ năng lượng và hàng hóa quốc tế vẫn hiện hữu.
Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ cho biết, từ nay đến cuối năm, NHNN sẽ tiếp tục quản lý chặt các kênh cung ứng tiền, bám sát diễn biến giá cả và phối hợp với các bộ, ngành trong điều hành giá những mặt hàng do Nhà nước quản lý, góp phần hạn chế tốc độ tăng CPI.
Đánh giá việc thay đổi nhanh chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn, cùng những yếu tố bất định của lạm phát toàn cầu sẽ tiếp tục tác động nhiều mặt đến các nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, lãnh đạo NHNN cho biết, cơ quan này sẽ sử dụng đồng bộ các công cụ liên quan đến tăng trưởng tín dụng, lãi suất, tỷ giá và thanh khoản hệ thống.
“Các công cụ này cần được điều tiết trong mối liên hệ với nhau, vừa hỗ trợ hoạt động kinh tế trong phạm vi cho phép, vừa bảo đảm yêu cầu kiểm soát lạm phát”, ông Quang nhấn mạnh.
Kiểm soát tỷ giá, ngăn áp lực lên CPI
Vụ trưởng Vụ chính sách tiền tệ cho biết thêm một trong những nội dung được NHNN đặc biệt chú trọng trong thời gian qua là vấn đề tỷ giá, bởi với quy mô xuất nhập khẩu lớn, biến động tỷ giá có thể truyền dẫn áp lực giá từ thị trường quốc tế vào Việt Nam.
“Nếu chúng ta không kiểm soát tốt tỷ giá có thể sẽ dẫn đến lạm phát nhập khẩu, dẫn tới lạm phát vòng 2 ảnh hưởng tới chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong nước”, ông Quang nói.
Theo số liệu ông Quang cập nhật tại họp báo, VND hiện tăng giá khoảng 1,12% so với USD, trong khi chỉ số DXY có thời điểm vượt 102 điểm và tăng hơn 4% so với đầu năm. Nhiều đồng tiền châu Á và một số đồng tiền chủ chốt trên thế giới cũng giảm giá so với USD, gồm yen Nhật, ringgit Malaysia, peso Philippines, rupiah Indonesia, rupee Ấn Độ, euro, franc Thụy Sĩ và bảng Anh. Mức giảm của nhiều đồng tiền vào khoảng 2–7%.
Ông Quang cho rằng, diễn biến tương đối ổn định của VND là kết quả của nỗ lực quản lý, điều hành CSTT và tỷ giá linh hoạt trong thời gian qua, góp phần hấp thu các cú sốc bên ngoài, đồng thời đảm bảo thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời.
Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất quốc tế đang tăng khá nhanh và vẫn có khả năng tiếp tục đi lên, lãnh đạo Vụ Chính sách tiền tệ cho hay, NHNN sẽ quản lý chặt lãi suất trong mối tương quan với tỷ giá, theo định hướng của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về tìm điểm cân bằng hợp lý giữa hai yếu tố này.
Theo ông Quang, khi lãi suất quốc tế tăng, chênh lệch lãi suất giữa VND và USD, dòng vốn và kỳ vọng tỷ giá đều có thể thay đổi. Giảm lãi suất quá nhanh có thể tạo sức ép lên tỷ giá, trong khi duy trì lãi suất cao kéo dài làm tăng chi phí vốn của doanh nghiệp. Do đó, NHNN sẽ điều hành cần cân đối giữa các mục tiêu.
Cụ thể, về lãi suất, NHNN sẽ điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu CSTT; tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay của thị trường và của từng tổ chức tín dụng.
Về tỷ giá, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường quốc tế và trong nước, điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, phối hợp đồng bộ với các công cụ CSTT nhằm ổn định thị trường ngoại tệ, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
