Tâm lý lo lắng đang bao trùm Phố Wall khi cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran ngày càng leo thang, đẩy giá dầu lên mức nguy hiểm và làm tiêu tan mọi hy vọng về khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm nới lỏng chính sách tiền tệ.
Kết thúc phiên giao dịch cuối tuần ngày 20/3, chỉ số công nghiệp Dow Jones sụt giảm 443,96 điểm (tương đương gần 1%) lùi về mức 45.577,47 điểm. Chỉ số tổng hợp S&P 500 để mất 100,01 điểm (1,5%) xuống còn 6.506,48 điểm. Chỉ số công nghệ Nasdaq Composite giảm mạnh nhất với 443,08 điểm (2%) xuống mức 21.647,61 điểm.
Tính chung cả tuần, chỉ số Dow Jones trượt dốc 2,11%, S&P 500 giảm 1,9% và Nasdaq lùi 2,07%.
Còn theo dữ liệu thống kê của hãng tin CNBC, trong bốn tuần qua Dow Jones đã "bốc hơi" tổng cộng 8,2% và đánh dấu chuỗi tuần giảm điểm tồi tệ nhất kể từ đầu năm 2023. Chỉ số S&P 500 cũng đã mất 5,8% trong cùng khoảng thời gian và hiện đang ở mức thấp nhất trong sáu tháng qua.
Thị trường chứng khoán Mỹ đã khởi đầu tuần mới với tâm lý lạc quan trong hai phiên đầu tiên (16-17/3) khi giá dầu có dấu hiệu hạ nhiệt, giúp các chỉ số chính phục hồi nhẹ. Tuy nhiên, đà tăng này tỏ ra quá mong manh và nhanh chóng bị bẻ gãy từ phiên 18/3, khi dữ liệu lạm phát giá sản xuất (PPI) của Mỹ cao hơn dự kiến trong tháng 2/2026.
Kết hợp với thông điệp thận trọng từ cuộc họp chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), áp lực bán tháo lập tức quay trở lại trong hai phiên 18-19/3 và cuốn trôi mọi nỗ lực phục hồi trước đó của thị trường.
Tình hình tiếp tục tồi tệ hơn trong phiên 20/3, khi các đợt không kích qua lại giữa Iran và Israel cùng với các cuộc tấn công mới vào các cơ sở năng lượng ở vùng Vịnh đã đẩy thị trường vào trạng thái bán tháo không phanh.
Lý do chính cho đợt sụt giảm hiện tại nằm ở các diễn biến địa chính trị phức tạp và khó lường tại Trung Đông. Cuộc chiến kéo dài ba tuần đã châm ngòi cho một đợt tăng giá dầu phi mã hơn 40%, tạo ra những cơn chấn động lan rộng trên mọi loại tài sản.
Tâm lý thị trường càng trở nên căng thẳng sau khi có thông tin Lầu Năm Góc sẽ triển khai hàng nghìn lính thủy đánh bộ đến khu vực, đồng thời Iraq tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với tất cả các mỏ dầu do công ty nước ngoài điều hành.
Chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu cũng đối mặt với nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng khi Eo biển Hormuz - nơi trung chuyển 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu - đang gần như bị phong tỏa hoàn toàn.
Giới quan sát cảnh báo nếu xung đột Trung Đông tiếp tục leo thang, giá dầu sẽ còn tăng vọt và các thị trường tiếp tục phụ thuộc vào những tin tức liên quan đến cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực.
Tác động dây chuyền từ cú sốc năng lượng đang đặt Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào một tình thế vô cùng khó khăn. Tại cuộc họp hôm 18/3, Chủ tịch Fed Jerome Powell cho hay chưa thể xác định chắc chắn tác động từ cuộc xung đột Trung Đông đến nền kinh tế, khiến khả năng dự báo của Fed bị hạn chế đáng kể. Trong bối cảnh đó, thị trường đang nghiêng nhiều về khả năng Fed “án binh bất động” thay vì kỳ vọng vào các đợt cắt giảm lãi suất như hồi đầu năm.
Bất chấp bức tranh u ám, một số chuyên gia vẫn nhìn nhận tình hình với thái độ không quá hoảng loạn. Nhóm phân tích của công ty môi giới tài chính Commonwealth Financial Network đánh giá đợt suy yếu lần này của Phố Wall diễn ra khá có trật tự nhờ nền tảng lợi nhuận của các doanh nghiệp Mỹ vẫn tương đối vững chắc.
Yếu tố đó đã giúp đợt suy giảm này không mang tính chất hỗn loạn như giai đoạn hồi tháng 4/2025, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố các mức thuế đối ứng với một loạt đối tác thương mại.
Trong tuần tới, Mỹ sẽ công bố các báo cáo về hoạt động sản xuất, hoạt động dịch vụ và tâm lý người tiêu dùng. Một hội nghị năng lượng lớn tại Houston với sự tham gia của các lãnh đạo hàng đầu trong ngành có thể khiến Phố Wall để tâm.
Dù vậy, tâm điểm chú ý của các thị trường sẽ tiếp tục dồn vào những diễn biến tại Trung Đông và hệ lụy từ việc giá dầu tăng vọt. Các nhà phân tích tại quỹ đầu tư UBS Global Wealth Management cảnh báo rằng những diễn biến căng thẳng leo thang đang buộc thị trường phải tăng cường chuẩn bị cho viễn cảnh một cuộc xung đột kéo dài, thiệt hại cơ sở hạ tầng lan rộng và giá dầu neo ở mức cao.
Khi chưa có tín hiệu khả quan nào về con đường dẫn đến một giải pháp hòa bình cho khu vực Trung Đông, những biến động mạnh trên thị trường sẽ còn tiếp diễn.
