Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa qua đã khởi tố vụ án nghiêm trọng xảy ra tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang và các đơn vị thành viên. Các sai phạm được làm rõ bao gồm hành vi đổ thải trái phép hàng triệu tấn chất thải gây ô nhiễm môi trường, khai thác quặng Apatit trái phép trị giá hàng trăm tỷ đồng và che giấu doanh thu nhằm trốn thuế.
Trong số 14 bị can bị khởi tố, ông Đào Hữu Huyền (Chủ tịch Hội đồng quản trị) đối mặt với cả ba tội danh về kế toán, tài nguyên và môi trường. Con trai ông là Đào Hữu Duy Anh cùng nhiều nhân sự cấp cao như Kế toán trưởng Đào Thị Mai, Phó Tổng giám đốc Phạm Văn Hùng cũng nằm trong danh sách bị can do những sai phạm liên quan đến công tác quản trị và điều hành tại các công ty con thuộc hệ sinh thái Đức Giang.
Gia đình Chủ tịch nắm giữ quyền chi phối tuyệt đối
Cơ cấu sở hữu tại DGC mang tính gia đình trị rất đậm nét với tổng tỷ lệ nắm giữ của nhóm này lên tới gần 40% vốn điều lệ. Cá nhân ông Đào Hữu Huyền hiện tiếp tục là cổ đông lớn nhất với 18,38% vốn.
Sát cánh cùng ông là em dâu Ngô Thị Ngọc Lan sở hữu 6,64% và em trai Đào Hữu Kha nắm giữ 5,96%. Khối tài sản khổng lồ này còn được phân bổ cho các thành viên trực hệ gồm vợ ông Huyền là chị Nguyễn Thị Hồng Lan nắm 3,74%, con trai Đào Hữu Duy Anh giữ 3,01% và con gái Đào Hồng Hạnh nắm 1,35%. Bên cạnh đó, danh sách sở hữu cũng ghi nhận sự góp mặt của em gái Đào Thị Quyên với tỷ lệ 0,64% và con dâu Bùi Thị Hà Thu nắm 0,31%.
Việc tập trung cổ phần vào một nhóm nhỏ người thân giúp gia đình ông Huyền duy trì tiếng nói quyết định trong mọi vấn đề quản trị của tập đoàn.
Sự hiện diện của ban điều hành và các quỹ ngoại
Trái ngược với nhóm sở hữu đa số, các thành viên khác trong ban điều hành sở hữu lượng cổ phần khá khiêm tốn. Tổng giám đốc Lưu Bách Đạt hiện chỉ nắm giữ 250 nghìn cổ phiếu (0,07%), trong khi Phó Tổng giám đốc Phạm Văn Hùng nắm khoảng 731 nghìn cổ phiếu (0,19%) và Kế toán trưởng Đào Thị Mai giữ gần 705 nghìn cổ phiếu (0,19%). Các thành viên Ban Kiểm soát như ông Vũ Văn Ngọ hay chị Phạm Thị Thoa cũng chỉ sở hữu lần lượt 123 nghìn và 30 nghìn cổ phiếu.
Ở khối cổ đông tổ chức, một diễn biến đáng chú ý vừa diễn ra khi các quỹ đầu tư nước ngoài bắt đầu hạ tỷ trọng. Cụ thể, vào ngày 11/11, nhóm quỹ do Dragon Capital quản lý đã bán ròng 200.000 cổ phiếu DGC.
Giao dịch này đã kéo tỷ lệ sở hữu của nhóm quỹ ngoại xuống mức 4,98%, qua đó chính thức rời khỏi vị thế cổ đông lớn kể từ ngày 13/11. Với tỷ lệ sở hữu lùi về dưới 5%, Dragon Capital sẽ không còn nghĩa vụ phải công bố thông tin theo quy định nếu tiếp tục bán ra cổ phiếu DGC trong thời gian tới.
Sự rút lui thầm lặng của định chế tài chính lớn này càng làm nổi bật hơn sự cô đặc quyền lực của nhóm cổ đông gia đình Chủ tịch Đào Hữu Huyền giữa lúc doanh nghiệp đang phải chèo lái qua cơn khủng hoảng pháp lý.
