Chốt phiên giao dịch ngày 3/7, tỷ giá liên ngân hàng đã tăng lên 26.207 VND/USD - mức cao nhất từ trước tới nay trong khi tỷ giá trung tâm cập nhật đến ngày 4/7 cũng được nâng lên 25.116 VND/USD. Tỷ giá mua tại các ngân hàng thương mại cũng đồng loạt được đẩy lên trên 26.000 VND/USD trong khi tỷ giá bán được niêm yết ở mức kịch trần (26.371 VND/USD).
So với cuối năm 2024, tỷ giá trung tâm đã tăng 3,1% và tỷ giá liên ngân hàng tăng 2,8%. Áp lực này xuất hiện bất chấp việc đồng bạc xanh trên thị trường quốc tế đang suy yếu do lo ngại thâm hụt ngân sách Mỹ và bất ổn thương mại toàn cầu.
Hiện, chỉ số USD Index (DXY) đang ở quanh mức 96,7 điểm, giảm hơn 10% so với đầu năm, gần mức thấp nhất kể từ tháng 2/2022. Đà giảm này diễn ra trong bối cảnh thị trường đánh giá lại các tín hiệu chính sách tiền tệ ôn hòa từ Chủ tịch Fed Jerome Powell, cùng với tác động từ dự luật chi tiêu mới được thông qua.
Trong bối cảnh đồng USD suy yếu, phần lớn các đồng tiền châu Á đã tăng giá trong tháng 6 và đầu tháng 7, kéo theo chỉ số Asia Dollar Index lên mức cao nhất kể từ tháng 10/2024. Tâm lý rủi ro cải thiện đáng kể sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Iran, thúc đẩy dòng vốn đổ vào khu vực châu Á.
Trái với đà hồi phục của phần lớn đồng tiền châu Á, VND tiếp tục suy yếu, rơi xuống mức thấp kỷ lục mới.
Theo TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính ngân hàng, có ba lý do chính có thể lý giải cho diễn biến này. Một là, bản chất đồng Việt Nam vẫn được coi là một "đồng tiền yếu", chưa phải là "đồng tiền mạnh" trên trường quốc tế. Do đó, mức độ quan tâm của giới đầu tư quốc tế cho việc đầu cơ hay tích trữ VND còn khá hạn chế.
Hai là, cán cân thanh toán tổng thể của Việt Nam trong thời gian qua bị âm. Cụ thể, cuối năm ngoái, số liệu cho thấy mức thâm hụt này vào khoảng 22-23 tỷ USD. Điều này tạo ra những băn khoăn nhất định cho các nhà đầu tư và gây áp lực lên tỷ giá.
Ba là, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn đang "neo" lãi suất USD ở mức tương đối cao. Nguyên nhân sâu xa là do chính sách thuế quan và các yếu tố khác khiến lạm phát tại Mỹ vẫn còn dai dẳng. Việc Fed chậm lại tiến trình giảm lãi suất khiến cho đồng USD vẫn giữ được sức hấp dẫn nhất định, dẫn đến hiện tượng carry trade – tức hiện tượng nhà đầu tư kiếm lời từ sự chênh lệch lãi suất giữa các loại tiền tệ.
Ngoài ra, những lo ngại về việc bị áp thuế quan có thể ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế vĩ mô, từ đó tác động đến tâm lý chung của thị trường và gián tiếp gây áp lực lên tỷ giá. Tuy nhiên, theo ông Lực, đây chỉ là nguyên nhân rất gián tiếp.
Bên cạnh đó, chuyên gia cũng nhấn mạnh, Ngân hàng Nhà nước vẫn đang điều hành chính sách một cách linh hoạt, sử dụng nhiều công cụ, bao gồm cả việc quản lý tốt hơn thị trường vàng. Việc này giúp giảm bớt các hoạt động đầu cơ, nhập lậu, qua đó cũng giảm áp lực căng thẳng không cần thiết cho tỷ giá.
Theo đó, chuyên gia cho rằng, diễn biến tỷ giá vẫn hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát. “Cả năm 2024, tỷ giá có thể tăng ở mức khoảng từ 3% đến 4%”, TS. Cấn Văn Lực dự báo.
Sự tự tin này, theo chuyên gia, dựa trên một số cơ sở. Thứ nhất, cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam vẫn duy trì thặng dư, tạo ra nguồn cung ngoại tệ ổn định. Thứ hai, quan hệ cung - cầu ngoại tệ trên thị trường về cơ bản vẫn cân đối. Và cuối cùng, Ngân hàng Nhà nước có đủ công cụ và kinh nghiệm để điều hành, giữ cho tỷ giá biến động trong một biên độ hợp lý, tránh các cú sốc đột ngột.
Ở một góc nhìn khác, trong báo cáo chuyên đề do Bộ phận Nghiên cứu Kinh tế và Thị trường Toàn cầu, Ngân hàng UOB mới công bố, các chuyên gia cho rằng, áp lực lên đồng nội tệ đến từ triển vọng tăng trưởng trong nước kém tích cực. Dự báo GDP năm 2025 đã được điều chỉnh giảm từ 7,09% xuống 6% và yếu tố này dự kiến là một trong những nguyên nhân tạo sức ép ngắn hạn lên tỷ giá.
Các chuyên gia UOB cho rằng tỷ giá VND sẽ duy trì quanh vùng giá yếu trong biên độ giao dịch so với USD trong quý III/2025. Tuy nhiên, từ quý IV/2025 trở đi, VND có thể bắt đầu lấy lại đà phục hồi, hòa nhịp cùng xu hướng cải thiện chung của các đồng tiền châu Á khi bất ổn thương mại dần lắng dịu.
UOB dự báo, tỷ giá USD/VND sẽ ở khoảng 26.400 VND trong quý III/2025, 26.200 VND trong quý IV/2025, 26.000 VND trong quý I/2026 và 25.800 trong quý II/2026.
