Sau giai đoạn điều chỉnh, thị trường chứng khoán Việt Nam đang lầm lũi đi lên với “đầu tàu” là nhóm Vingroup, đặc biệt là bộ đôi VIC và VHM. Trong đó, VIC vừa vượt đỉnh còn VHM cũng đang tiến gần mức cao nhất từ trước đến nay. VN-Index tiến gần về vùng đỉnh lịch sử bất chấp sự phân hoá rõ rệt giữa các nhóm cổ phiếu.
Tính từ đầu năm đến nay, VN-Index tăng 93 điểm, nhưng riêng VIC đóng góp tới 131 điểm và VHM đóng góp thêm 46 điểm. Như vậy, chỉ hai cổ phiếu nhóm Vingroup đã mang về tổng cộng 177 điểm cho VN-Index, tương đương gần gấp đôi mức tăng thực tế của chỉ số.
Biểu đồ đóng góp điểm số vào VN-Index cho thấy khoảng cách rất lớn giữa VIC, VHM với phần còn lại của thị trường. Sau bộ đôi này, các cổ phiếu đóng góp lớn như BSR, LPB, GAS, VCB, GVR... cũng chỉ mang về khoảng 10-15 điểm mỗi mã. Chiều ngược lại, nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn như MCH, FPT, GEE, CTG,… lại làm mất điểm của chỉ số.
Từ đầu năm, nhiều phiên giao dịch chứng kiến hiện tượng VIC và VHM gần như quyết định toàn bộ biến động của thị trường. Có những phiên, hai cổ phiếu này đóng góp gần như toàn bộ mức tăng của VN-Index, trong khi số lượng mã giảm giá trên sàn vẫn áp đảo số mã tăng.
Tầm ảnh hưởng của nhóm cổ phiếu họ Vingroup lớn đến mức theo nhiều thống kê, riêng VIC hiện chiếm gần 20% tỷ trọng của chỉ số vốn hóa trên HoSE. Nếu cộng thêm VHM, VRE và VPL, nhóm doanh nghiệp liên quan đến Vingroup chiếm khoảng 30% giá trị vốn hóa toàn sàn. Điều đó đồng nghĩa, mỗi biến động của nhóm đều có khả năng tạo ra những thay đổi rất lớn đối với VN-Index.
Đà tăng có quá nóng?
Trong một báo cáo hồi đầu tháng 6, ông Michael Kokalari - Giám đốc Phân tích Kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường VinaCapital nhận định, đà tăng của cổ phiếu nhóm Vingroup trong năm nay được hỗ trợ bởi 3 yếu tố chính, gồm gồm kế hoạch tái cấu trúc VinFast, kế hoạch IPO Green SM và kết quả kinh doanh tích cực của Vinhomes. Những yếu tố này hỗ trợ giá cổ phiếu VIC, đồng thời làm nổi bật hơn mức độ phân hóa trên thị trường.
Trước đó, tại chương trình Fund Insider do Fmarket tổ chức hồi giữa tháng 5, ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn – Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao lĩnh vực Chứng khoán tại Dragon Capital cũng đưa ra đánh giá về cổ phiếu nhóm Vingroup. Ông Tuấn cho rằng việc quay trở lại với nhóm Vingroup trong năm 2025 của quỹ là một bước đi chính xác, xuất phát từ cái nhìn khách quan và sự nhạy bén với thị trường.
So sánh với thị trường chứng khoán Hàn Quốc trong 3 năm qua khi cổ phiếu Hyosung tăng 55 lần, hay HD Hyundai Electric và SK Hynik tăng khoảng 25 lần, ông Tuấn cho rằng mức tăng khoảng 10 lần từ vùng đáykhông phải điều phi lý với một doanh nghiệp vận hành với cường độ cực cao và quyết liệt như Vingroup.
Đi sâu vào số liệu thực tế, ông Tuấn dẫn chứng trường hợp của Vinhomes – doanh nghiệp bất động sản sở hữu mức lợi nhuận năm nay vượt ngưỡng 2 tỷ USD. Đây là con số mà rất ít doanh nghiệp tại Việt Nam có thể chạm tới. Thị giá của Vinhomes hiện chỉ cao hơn khoảng 100% so với vùng đỉnh của 5 năm trước. Xét trên quy mô lợi nhuận và tiềm năng phát triển, chuyên gia của Dragon Capital cho rằng mức giá này chưa thể coi là "quá nóng".
Với rủi ro phụ thuộc, đây không phải là vấn đề của riêng Việt Nam mà là hiện tượng đã xuất hiện tại nhiều thị trường trên thế giới, nơi các doanh nghiệp có quy mô khổng lồ ngày càng chi phối diễn biến chỉ số. Tại nhiều thị trường phát triển như Mỹ, Úc hay các quốc gia khác, mức độ tập trung vào một số cổ phiếu lớn cũng hiện hữu.
Ông David Rabinowitz, Giám đốc Phân tích Chỉ số Toàn cầu và Cấu trúc Thị trường châu Á – Thái Bình Dương tại UBS cho rằng, để giảm rủi ro tập trung, thị trường Việt Nam cần tiếp tục mở rộng “độ sâu” bằng cách bổ sung thêm các cổ phiếu chất lượng vào rổ chỉ số, qua đó tạo thêm lựa chọn cho nhà đầu tư và thúc đẩy đa dạng hóa danh mục.
Thị trường chứng khoán đang phản ánh nền kinh tế
Hiện tại, Vingroup là doanh nghiệp niêm yết giá trị nhất Việt Nam với vốn hóa gần 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 60 tỷ USD. Quy mô của tập đoàn này thậm chí còn lớn hơn tổng vốn hóa của 6 ngân hàng hàng đầu là Vietcombank, BIDV, VietinBank, Techcombank, VPBank và MB cộng lại.
Không chỉ là tập đoàn bất động sản, Vingroup hiện hoạt động trong nhiều lĩnh vực then chốt như phát triển hạ tầng, sản xuất công nghiệp, xe điện, năng lượng, công nghệ, dịch vụ… Hệ sinh thái của tập đoàn do tỷ phú Phạm Nhật Vượng sáng lập đã tạo ra hàng trăm nghìn việc làm trực tiếp và gián tiếp, đồng thời góp phần thúc đẩy nhiều ngành kinh tế phát triển.
Ở lĩnh vực bất động sản, Vinhomes liên tục là doanh nghiệp dẫn đầu thị trường. Trong công nghiệp, VinFast đang trở thành thương hiệu xe điện có quy mô lớn nhất Việt Nam và từng bước mở rộng ra thị trường quốc tế. Trong du lịch, Vinpearl là một trong những hệ thống nghỉ dưỡng lớn nhất cả nước.
Đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng, VinSpeed cùng các thành viên thuộc Vingroup đang triển khai nhiều dự án metro đô thị với quy mô lớn, lên đến hàng triệu tỷ đồng. Nhìn chung, tầm ảnh hưởng của VIC và VHM đối với VN-Index phần nào phản ánh vai trò của Vingroup đối với nền kinh tế Việt Nam.
Trong bối cảnh chứng khoán Việt Nam đang tiến gần hơn đến thời điểm chính thức nâng hạng lên thị trường mới nổi của FTSE Russell, vai trò của các doanh nghiệp vốn hóa lớn như VIC, VHM càng trở nên quan trọng. Các quỹ đầu tư toàn cầu thường ưu tiên những cổ phiếu có quy mô vốn hóa lớn, thanh khoản cao và có khả năng hấp thụ dòng vốn hàng tỷ USD.
