Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 5/2025 do Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc ký ngày 9/9, chính thức khởi động thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm. Sau giai đoạn này, thị trường sẽ tiếp tục vận hành cho đến khi có quy định mới.
Theo Nghị quyết, tài sản mã hóa được phép chào bán, phát hành, giao dịch và thanh toán bằng VNĐ, phục vụ mục đích trao đổi hoặc đầu tư. Chính sách thuế đối với các giao dịch, chuyển nhượng hay kinh doanh sẽ tạm thời áp dụng như với chứng khoán, cho đến khi có khung pháp lý riêng. Việc vận hành thị trường dựa trên nguyên tắc minh bạch, kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo an toàn cho tổ chức và cá nhân tham gia.
Đối với hoạt động phát hành, doanh nghiệp phải là công ty TNHH hoặc cổ phần của Việt Nam, phát hành dựa trên tài sản thực nhưng không bao gồm chứng khoán và tiền đồng. Các sản phẩm chỉ được chào bán cho nhà đầu tư nước ngoài và giao dịch thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ được Bộ Tài chính cấp phép. Doanh nghiệp phát hành phải công bố bản cáo bạch và tài liệu liên quan ít nhất 15 ngày trước khi chào bán.
Nhà đầu tư trong và ngoài nước đều có thể mở tài khoản tại các tổ chức cung cấp dịch vụ để lưu ký và mua bán. Tuy nhiên, nhà đầu tư trong nước bắt buộc phải giao dịch tại tổ chức được cấp phép trong tối thiểu 6 tháng; vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Điều kiện để trở thành tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa khá nghiêm ngặt. Doanh nghiệp phải có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng, trong đó ít nhất 65% thuộc về các tổ chức, và trên 35% do tối thiểu hai đơn vị là ngân hàng, công ty chứng khoán, quản lý quỹ, bảo hiểm hoặc doanh nghiệp công nghệ nắm giữ. Nhà đầu tư nước ngoài được phép sở hữu tối đa 49% vốn. Các cổ đông phải có tư cách pháp nhân, hoạt động có lãi trong hai năm liên tiếp và báo cáo tài chính được kiểm toán.
Về nhân sự, Tổng giám đốc cần ít nhất 2 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính - chứng khoán - ngân hàng - bảo hiểm hoặc quản lý quỹ; Giám đốc công nghệ yêu cầu tối thiểu 5 năm kinh nghiệm. Doanh nghiệp phải có ít nhất 20 nhân sự chuyên môn trong công nghệ và chứng khoán, đồng thời hệ thống công nghệ thông tin phải đạt chuẩn an toàn trước khi vận hành.
Bức tranh thị trường blockchain tại Việt Nam hiện cho thấy tiềm năng lớn. Hiệp hội Blockchain Việt Nam dẫn nguồn Chainalysis cho biết, dòng vốn đổ vào Việt Nam giai đoạn 2023-2024 đạt trên 105 tỷ USD, mang lại lợi nhuận gần 1,2 tỷ USD trong năm 2023. Báo cáo Triple-A năm 2024 cũng ghi nhận hơn 20% dân số Việt Nam sở hữu tiền số, đưa Việt Nam vào nhóm ba quốc gia có mức độ chấp nhận crypto cao nhất thế giới, với tỷ lệ phổ cập gấp 3-4 lần trung bình toàn cầu.
