Tuy nhiên, áp lực chi phí sinh hoạt vẫn là mối quan tâm lớn của các hộ gia đình, trong khi những biến động gần đây trên thị trường chứng khoán làm gia tăng lo ngại về nguy cơ hình thành “bong bóng” trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo kết quả khảo sát sơ bộ do Đại học Michigan công bố ngày 6/11, Chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng Mỹ tăng lên 51,0 điểm trong tháng 11, so với mức 48,0 điểm ghi nhận vào cuối tháng 10. Kết quả này cao hơn dự báo của các nhà kinh tế, vốn cho rằng chỉ số sẽ duy trì ở mức 48,0 điểm.
Sự cải thiện về tâm lý tiêu dùng chủ yếu tập trung ở nhóm người được khảo sát tự xác định là cử tri độc lập, không gắn bó với đảng Dân chủ hoặc đảng Cộng hòa. Cuộc khảo sát được tiến hành trong giai đoạn trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, thời điểm những lo ngại về lạm phát, giá nhiên liệu và chi phí sinh hoạt tiếp tục ảnh hưởng đến đánh giá của người dân đối với triển vọng kinh tế Mỹ.
Bà Joanne Hsu, Giám đốc chương trình Khảo sát Người tiêu dùng của Đại học Michigan, cho biết tâm lý của nhóm người tiêu dùng có thu nhập thấp và trung bình đã được cải thiện, trong khi nhóm sở hữu danh mục đầu tư chứng khoán lớn nhất lại ghi nhận mức suy giảm 5%. Theo bà Hsu, sự suy giảm này diễn ra sau một giai đoạn thị trường chứng khoán biến động mạnh, đặc biệt là những đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ gần đây.
Đáng chú ý, kết quả khảo sát cho thấy người tiêu dùng ngày càng bày tỏ lo ngại về khả năng xuất hiện một “bong bóng” AI, trong bối cảnh giá trị cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp công nghệ đã tăng mạnh nhờ kỳ vọng vào tiềm năng phát triển của lĩnh vực này. Những lo ngại về định giá cổ phiếu công nghệ xuất hiện khi giới đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi về khả năng các khoản đầu tư quy mô lớn vào hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu có thể tạo ra lợi nhuận tương xứng trong tương lai.
Sự biến động của thị trường chứng khoán cũng có thể ảnh hưởng đến tâm lý của các hộ gia đình có tỷ trọng tài sản tài chính lớn, ngay cả khi các chỉ số kinh tế khác vẫn cho thấy những tín hiệu tương đối tích cực.
Ở chiều ngược lại, kết quả khảo sát của Đại học Michigan ghi nhận sự cải thiện trong kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng. Theo đó, mức lạm phát mà người dân dự báo trong một năm tới giảm xuống còn 4,3%, so với mức 4,7% ghi nhận trong tháng 10. Kỳ vọng lạm phát dài hạn, trong khoảng 5 năm tới, cũng giảm nhẹ từ 3,5% xuống còn 3,4%.
Mặc dù giảm so với tháng trước, các mức kỳ vọng này vẫn cho thấy người tiêu dùng Mỹ tiếp tục lo ngại về triển vọng giá cả, đặc biệt là chi phí đối với những mặt hàng và dịch vụ thiết yếu.
Giới phân tích cho rằng việc kỳ vọng lạm phát hạ nhiệt là tín hiệu đáng chú ý đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), bởi kỳ vọng giá cả của người tiêu dùng là một trong những yếu tố được ngân hàng trung ương theo dõi khi đánh giá triển vọng lạm phát và hoạch định chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, sự cải thiện của chỉ số tâm lý tiêu dùng chưa đồng nghĩa với việc niềm tin của các hộ gia đình đã phục hồi vững chắc, nhất là khi chỉ số vẫn duy trì ở mức tương đối thấp.
Kết quả khảo sát tháng 11 cho hay tâm lý người tiêu dùng Mỹ đang chịu tác động đan xen từ nhiều yếu tố: kỳ vọng lạm phát giảm, thị trường lao động tiếp tục duy trì sức chống chịu, nhưng chi phí sinh hoạt cao và những bất ổn trên thị trường tài chính vẫn gây sức ép đối với triển vọng chi tiêu.
Trong thời gian tới, diễn biến giá cả, thị trường chứng khoán và chính sách tiền tệ của Fed được dự báo sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với niềm tin của người tiêu dùng và triển vọng tăng trưởng kinh tế Mỹ.
