Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đưa ra tuyên bố gây chú ý khi cho biết Washington đang cân nhắc các phương án liên quan đến việc kiểm soát nguồn dầu của Iran, trong bối cảnh căng thẳng khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục biến động.
Trong cuộc phỏng vấn với Financial Times, ông Trump cho biết ưu tiên của ông là “giành lấy dầu mỏ”, đồng thời không loại trừ khả năng Mỹ có thể kiểm soát một số cơ sở xuất khẩu quan trọng. Một trong những địa điểm được nhắc đến là đảo Kharg – nơi xử lý phần lớn lượng dầu thô xuất khẩu của Iran ra thị trường quốc tế.
Theo giới quan sát, phát biểu trên cho thấy lập trường cứng rắn hơn của Washington đối với các nguồn cung năng lượng tại Trung Đông, dù chưa có kế hoạch cụ thể nào được công bố. Ông Trump cũng nhấn mạnh rằng Mỹ “có nhiều lựa chọn”, bao gồm cả việc có thể hiện diện tại khu vực trong một khoảng thời gian nếu cần thiết.
Song song với các tuyên bố này, Mỹ đã gia tăng hiện diện quân sự tại Trung Đông. Bộ Quốc phòng Mỹ được cho là đã điều động thêm hàng nghìn binh sĩ đến khu vực trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định bất kỳ động thái nào liên quan đến cơ sở xuất khẩu dầu cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, có thể làm gia tăng chi phí và kéo dài thời gian xung đột.
Ở góc độ thị trường, những phát biểu từ phía Mỹ đã góp phần làm gia tăng tâm lý thận trọng. Giá dầu thế giới trong thời gian qua biến động mạnh, với dầu Brent có thời điểm vượt mốc 116 USD/thùng – gần mức cao nhất kể từ khi căng thẳng leo thang.
Bên cạnh yếu tố chính trị, thị trường còn chịu tác động từ những lo ngại về gián đoạn nguồn cung, đặc biệt tại các tuyến vận tải chiến lược như Eo biển Hormuz. Đây là khu vực trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu, nên bất kỳ biến động nào cũng có thể ảnh hưởng lớn đến cung – cầu năng lượng.
Dù vậy, tín hiệu tích cực là các kênh đối thoại gián tiếp giữa Mỹ và Iran vẫn đang được duy trì. Theo ông Trump, các cuộc trao đổi thông qua trung gian đang có tiến triển nhất định, làm dấy lên kỳ vọng về khả năng đạt được thỏa thuận nhằm giảm căng thẳng và ổn định thị trường.
Trước đó, Tổng thống Mỹ cũng cho biết Iran đã cho phép một số tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz như một dấu hiệu thiện chí. Số lượng tàu được đề cập đã tăng từ 10 lên khoảng 20 chiếc, dù thông tin này chưa được xác nhận độc lập.
Giới phân tích cho rằng trong ngắn hạn, giá dầu sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng lớn từ các phát ngôn chính trị và diễn biến ngoại giao, thay vì các yếu tố cung – cầu truyền thống. Việc duy trì dòng chảy ổn định qua các tuyến vận tải quan trọng vẫn là yếu tố then chốt để hạn chế biến động quá mức của thị trường.
Trong bối cảnh hiện tại, triển vọng thị trường năng lượng vẫn còn nhiều bất định. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp được khuyến nghị theo dõi sát diễn biến chính sách cũng như tiến trình đàm phán, nhằm kịp thời điều chỉnh chiến lược trong môi trường nhiều biến động.
