Chính phủ Pháp đang đứng trước những thách thức ngày càng lớn trong việc kiểm soát thâm hụt ngân sách khi hàng loạt tín hiệu tiêu cực liên tiếp xuất hiện trên mặt trận kinh tế và tài chính công.
Trong bối cảnh tăng trưởng chậm lại, chi tiêu công gia tăng và tác động từ cuộc khủng hoảng Trung Đông, triển vọng ngân sách của nước này đang trở nên đáng lo ngại hơn bao giờ hết.
Theo những dự báo được tiết lộ gần đây, Bộ Kinh tế và Tài chính Pháp có thể đang chuẩn bị cho một kịch bản thâm hụt ngân sách lên tới mức tương đương 5,2% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong năm 2026 và thậm chí vượt 6% GDP vào năm 2027.
Nếu điều này xảy ra, mức thâm hụt có thể lên tới khoảng 186 tỷ euro (214 tỷ USD), tạo thêm áp lực lên nền tài chính công vốn đã mong manh của nước Pháp.
Bộ trưởng phụ trách Hành động và Tài khoản công David Amiel cảnh báo rằng nếu không có các biện pháp điều chỉnh mạnh mẽ trong ngân sách năm 2027, tình trạng thâm hụt sẽ tiếp tục gia tăng.
Nhiều chuyên gia tài chính công cũng cho rằng khả năng thâm hụt vượt ngưỡng 6% GDP trong năm tới là hoàn toàn có thể xảy ra.
Những lo ngại này xuất hiện trong bối cảnh kinh tế Pháp đang suy yếu. Ủy ban châu Âu mới đây đã hạ thấp triển vọng tài khóa của Pháp và cảnh báo rằng nếu không có các biện pháp bổ sung, thâm hụt ngân sách có thể lên tới mức tương đương 5,7% GDP vào năm 2027.
Đồng thời, chi tiêu công được dự báo sẽ tăng lên gần 58% GDP do gánh nặng nợ công, chi phí lương hưu, các khoản trợ cấp xã hội và ngân sách quốc phòng ngày càng lớn.
Tình hình càng trở nên phức tạp khi cuộc bầu cử tổng thống dự kiến diễn ra vào mùa Xuân năm 2027. Việc thiếu đa số tuyệt đối tại Quốc hội khiến quá trình thông qua ngân sách nhà nước trong thời gian tới có nguy cơ gặp nhiều khó khăn, thậm chí có thể phải sử dụng các biện pháp đặc biệt để bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước.
Các chỉ số kinh tế gần đây cũng không mang lại nhiều tín hiệu tích cực. Viện Thống kê quốc gia Pháp (Insee) cho biết tăng trưởng kinh tế trong quý 1 đã giảm 0,1%.
Đầu tư của doanh nghiệp suy giảm, tiêu dùng hộ gia đình chững lại và tỷ lệ tiết kiệm gia tăng cho thấy tâm lý thận trọng đang bao trùm nền kinh tế. Nhiều nhà kinh tế không loại trừ nguy cơ Pháp rơi vào suy thoái nếu xu hướng này kéo dài trong các quý tiếp theo.
Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng tại Trung Đông tiếp tục tạo thêm áp lực lên nền kinh tế Pháp.
Chính phủ nước này đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2026 từ 1% xuống còn 0,9% và có thể tiếp tục điều chỉnh giảm trong thời gian tới. Một số tổ chức nghiên cứu thậm chí dự báo tăng trưởng cả năm chỉ đạt khoảng 0,7%.
Để giữ mục tiêu thâm hụt ở mức 5% GDP trong năm 2026, chính phủ đã triển khai nhiều biện pháp cắt giảm chi tiêu. Bộ Kinh tế đã đóng băng và hủy bỏ tổng cộng 3,7 tỷ euro ngân sách tại nhiều bộ ngành. Đồng thời, các chính sách ưu đãi đóng góp xã hội dành cho doanh nghiệp cũng được điều chỉnh nhằm tiết kiệm thêm cho hệ thống an sinh xã hội.
Tuy nhiên, các biện pháp này được đánh giá là chưa đủ để bù đắp những khoản chi phát sinh mới. Riêng tác động từ cuộc khủng hoảng Trung Đông đã khiến ngân sách nhà nước phải gánh thêm hơn 6 tỷ euro trong năm 2026, một con số có thể còn tiếp tục tăng trong những tháng tới.
Trong khi phe đối lập kêu gọi chính phủ trình một dự luật điều chỉnh ngân sách giữa năm để ứng phó với tình hình mới, chính phủ vẫn kiên quyết từ chối. Lý do được đưa ra là việc mở lại ngân sách có thể dẫn đến các đề xuất tăng thuế, điều mà chính quyền hiện nay không muốn thực hiện.
Tuy vậy, trước áp lực tài khóa ngày càng lớn, khả năng duy trì cam kết không tăng thuế đang bị đặt dấu hỏi. Nhiều chuyên gia cho rằng nếu kinh tế tiếp tục suy yếu và thâm hụt vượt tầm kiểm soát, chính phủ có thể buộc phải kéo dài hoặc mở rộng một số sắc thuế tạm thời đối với doanh nghiệp để bảo đảm nguồn thu ngân sách.
Sau nhiều năm nỗ lực đưa tài chính công trở lại quỹ đạo ổn định, nước Pháp hiện đang đối mặt với một trong những giai đoạn khó khăn nhất kể từ sau đại dịch COVID-19.
Trong bối cảnh tăng trưởng chậm lại và áp lực chi tiêu ngày càng lớn, bài toán cân bằng ngân sách đang trở thành thách thức hàng đầu đối với chính phủ trong những năm tới.
