Nhận diện vùng đỉnh thị trường chứng khoán là điều hết sức quan trọng, giúp nhà đầu tư tối đa hóa lợi nhuận, hạn chế thua lỗ trong quá trình đầu tư. Trên thực tế, việc xác định chính xác đỉnh thị trường là không hề dễ dàng và chúng ta thường chỉ nhận ra khi đã đi qua nó.
Tuy nhiên, nhà đầu tư giàu kinh nghiệm vẫn có thể nhận ra những dấu hiệu tạo đỉnh của thị trường và qua đó sẽ đưa ra những giải pháp giao dịch phù hợp. Dưới đây là một vài chia sẻ về cách nhận diện vùng đỉnh nhà đầu tư có thể tham khảo:
Tin tốt ngập tràn, nhà nhà tham gia đầu tư chứng khoán
Khi những thông tin tích cực được “bơm” ra liên tục cũng là lúc nhà đầu tư cần lưu ý về vùng đỉnh của thị trường. Lý do đơn giản bởi thị trường chứng khoán thường phản ánh trước những thông tin được đưa ra. Thời điểm tin tốt được công bố cũng là lúc thích hợp nhà đầu tư để tiến hành “chốt lời”.
Tại vùng đỉnh, đa số nhận định đều cho rằng thị trường sẽ còn lên những mốc cao hơn nữa. Tuy nhiên, những nhận định này đa phần xuất phát từ tâm lý lạc quan thái quá của nhà đầu tư và thị trường thực tế thường không tốt như suy nghĩ của họ. Do đó, khi những thông tin, nhận định tích cực liên tục xuất hiện cũng là lúc nhà đầu tư nên cẩn trọng với vùng đỉnh của thị trường.
Một điều cũng có thể dễ dàng nhận thấy về vùng đỉnh của thị trường là sự xuất hiện của một lớp nhà đầu tư mới, đa phần là không chuyên. Hầu hết là những nhà đầu tư này biết đến “sóng chứng khoán” khi các phương tiện truyền thông, mạng xã hội nhắc đến quá nhiều. Đây cũng là lúc con sóng đã chạy được một quãng khá dài và rủi ro đang dần tăng lên cho những người đến sau.
Giai đoạn 2021-22 chứng khoán giao dịch bùng nổ cùng làn sóng nhà đầu tư mới đổ bộ ồ ạt vào thị trường. Một lực lượng đông đảo khi đó là sinh viên mới ra trường, người nội trợ, người lớn tuổi về hưu… thiếu kiến thức về tài chính chứng khoán và cũng không có kinh nghiệm đầu tư. Nhiều người thậm chí còn bỏ nghề đang làm để tập trung đầu tư chứng khoán. Kết cục, không ít nhà đầu tư đã nếm trái đắng do đầu tư theo phong trào.
Câu chuyện chứng khoán đi vào từng bữa ăn, cuộc nhậu
Tại vùng đỉnh thị trường, tâm lý nhà đầu tư rất hưng phấn bởi gần như mua gì cũng lãi. Tài khoản nhà đầu tư lúc này thường xuyên trong tình trạng “đói” margin và cứ mỗi khi sức mua mở ra, họ lại tận dụng mua thêm. Đây cũng là lý do khiến margin tại các công ty chứng khoán luôn căng cứng mỗi khi thị trường gần tạo đỉnh.
Khi đó, không khí phấn khởi tràn ngập khắp các đội nhóm, mạng xã hội về chứng khoán. Người người, nhà nhà tranh thủ khoe lãi. Thậm chí, không ít nhà đầu tư còn “ước mơ” thị trường giao dịch cả thứ 7, chủ nhật. Tình trạng hết giờ giao dịch vẫn ngồi ngắm bảng vì danh mục toàn “xanh tím” không phải hiếm gặp.
Câu chuyện về chứng khoán lúc này được nhắc đến mọi lúc, mọi nơi, đi vào từng bữa cơm, cuộc nhậu. Các chứng sỹ có thể bắt gặp “đồng đạo” khắp mọi nơi, từ quán trà đá, bia hơi vỉa hè đến nhà hàng lẩu, nướng sang chảnh. Những nhà đầu tư theo nhóm thường có xu hướng tổ chức tụ tập, liên hoan ăn mừng khi thị trường tăng điểm. Tất nhiên, câu chuyện chứng khoán sẽ là chủ đề xuyên suốt trong các buổi tụ tập.
Thanh khoản tăng, cổ phiếu không tăng
Sau quãng thời gian tăng nóng, nhà đầu tư nhận ra thanh khoản thị trường vẫn ở mức cao nhưng đà tăng đã chững lại, cổ phiếu rất khó tăng điểm và giá đóng cửa thường không phải mức cao nhất trong phiên. Đây là dấu hiệu đáng lưu ý bởi khả năng rất cao thị trường đang thực sự ở vùng đỉnh.
Hiện tượng này có ý nghĩa rằng các nhà đầu tư lớn đang tiến hành bán ra cổ phiếu hay còn gọi là “phân phối” cho các nhà đầu tư đang hưng phấn. Quá trình này thường diễn ra trong vài phiên giao dịch trước khi tạo đỉnh thực sự.
Một yếu tố nữa để xác nhận vùng đỉnh là sự suy yếu của các cổ phiếu dẫn đầu. Giai đoạn tạo đỉnh, các cổ phiếu dẫn dắt thị trường tăng điểm trong giai đoạn trước đó sẽ chịu áp lực bán mạnh và khó tăng điểm dù thanh khoản rất cao. Điều này cho thấy dòng tiền không còn đủ để đẩy cổ phiếu lên và các cổ phiếu đang chịu áp lực bán mạnh từ các nhà đầu tư nắm giữ.
Sau phiên phân phối đỉnh là nhịp điều chỉnh mạnh, có thể kéo dài
Khi mà dòng tiền “đỡ” không còn đủ, các cổ phiếu trụ sẽ giảm rất mạnh, tác động tới toàn thị trường và đây cũng là dấu hiệu bắt đầu một nhịp điều chỉnh mạnh. Phiên phân phối đỉnh là lúc chính thức xác lập đỉnh thị trường. Đặc điểm của phiên giao dịch này là thanh khoản thị trường rất lớn, tăng vọt so với những phiên trước đó.
Tại đây, một loạt cổ phiếu được đẩy lên mạnh vào đầu phiên giao dịch nhưng mau chóng suy yếu và đảo chiều giảm điểm, thậm chí giảm sàn hàng loạt khi kết thúc phiên giao dịch. Biểu đồ kỹ thuật cho thấy chỉ số VN-Index sẽ có một cây nến đặc, rất dài và đóng cửa tại mức thấp nhất hoặc gần như mức thấp nhất trong phiên.
Sau phiên giao dịch phân phối đỉnh, thị trường sẽ bước vào một đợt điều chỉnh mạnh và có thể kéo dài tuỳ thuộc vào tốc độ giảm và mức độ rũ bỏ. Những phiên tăng điểm gần ngay sau đó sẽ mang đến cơ hội thoát hàng cho nhà đầu tư còn nắm giữ cổ phiếu hơn là việc mạo hiểm mua vào bắt đáy.
