Hiện nay, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng cho phép cơ quan chức năng áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu số vàng liên quan đối với một số hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng miếng.
Cụ thể, theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, mức phạt từ 300 triệu đồng đến 400 triệu đồng được áp dụng đối với một số hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng miếng.
Các hành vi bị xử phạt gồm sản xuất, kinh doanh, mua bán vàng miếng khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép; xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép; hoặc thực hiện các hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, cơ quan chức năng còn có thể áp dụng biện pháp xử phạt bổ sung là tịch thu toàn bộ số vàng liên quan đến hành vi vi phạm.
Tuy nhiên, quy định này chủ yếu áp dụng đối với các hành vi mang tính chất kinh doanh vàng trái phép, không nhằm vào người dân sở hữu, cất giữ, đeo hoặc sử dụng vàng hợp pháp trong sinh hoạt hằng ngày.
Đối với các giao dịch mua bán vàng giữa cá nhân với nhau, nếu chỉ mang tính chất dân sự, không diễn ra thường xuyên, không tổ chức hoạt động mua bán như một hoạt động kinh doanh và không vi phạm các quy định khác của pháp luật, thì về nguyên tắc không thuộc trường hợp bị áp dụng biện pháp tịch thu theo quy định nêu trên.
Tuy nhiên, nếu cá nhân mua, bán vàng miếng với các tổ chức không được cấp phép kinh doanh vàng miếng hoặc tham gia các hoạt động mua bán có tính chất thường xuyên, tổ chức nhằm mục đích kinh doanh, vẫn có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Liên quan đến hoạt động mua bán vàng miếng, Ngân hàng Nhà nước cũng lưu ý người dân chỉ được thực hiện giao dịch tại các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp đã được cấp phép kinh doanh mua, bán vàng miếng.
Các doanh nghiệp chỉ được phép kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ nhưng không được cấp phép kinh doanh vàng miếng nếu vẫn thực hiện mua, bán vàng miếng với tổ chức hoặc cá nhân đều là hành vi vi phạm và có thể bị xử phạt theo quy định hiện hành.
Để hạn chế rủi ro pháp lý, người dân khi có nhu cầu mua, bán vàng miếng nên thực hiện giao dịch tại các điểm kinh doanh được Ngân hàng Nhà nước cấp phép, đồng thời lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ để chứng minh nguồn gốc hợp pháp của giao dịch. Việc mua bán "trao tay", không có chứng từ hoặc thực hiện với các đơn vị không được phép kinh doanh vàng miếng có thể làm phát sinh những rủi ro pháp lý không đáng có.
