Ngày 12/8, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 23, sửa đổi Thông tư 30 về thực hiện dự trữ bắt buộc đối với các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Điểm nhấn đáng chú ý, là các tổ chức tín dụng tham gia nhận chuyển giao bắt buộc những ngân hàng thuộc diện kiểm soát đặc biệt sẽ được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc.
Dự trữ bắt buộc là khoản tiền mà các tổ chức tín dụng phải gửi tại Ngân hàng Nhà nước để đảm bảo an toàn hệ thống và thực thi chính sách tiền tệ quốc gia. Theo quy định hiện hành, các ngân hàng thương mại phải dự trữ bắt buộc 3% với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 12 tháng, 1% với tiền gửi từ 12 tháng trở lên đối với tiền gửi bằng đồng Việt Nam. Với tiền gửi bằng ngoại tệ, mức dự trữ bắt buộc dao động từ 1–8% tùy kỳ hạn.
Trong thời gian qua, một loạt thương vụ nhận chuyển giao bắt buộc đã diễn ra. Vietcombank tiếp quản CBBank, đổi tên thành ngân hàng số VCBNeo; HDBank nhận DongABank và thành lập Vikki Bank; MB tiếp nhận OceanBank, tái cấu trúc thành MBV; còn GPBank đã chuyển giao về VPBank. Như vậy, theo Thông tư 23, bốn ngân hàng Vietcombank, HDBank, MB và VPBank sẽ được hưởng chính sách giảm một nửa tỷ lệ dự trữ bắt buộc từ tháng 10 tới.
Việc giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc giúp các ngân hàng này giải phóng một phần vốn bị “giam” tại Ngân hàng Nhà nước, qua đó cải thiện thanh khoản và giảm chi phí cơ hội. Dòng vốn được nới lỏng sẽ hỗ trợ tăng khả năng sinh lời, tạo động lực cho các ngân hàng trong quá trình tái cơ cấu. Đây là một “cú hích” quan trọng, nhất là trong bối cảnh tăng trưởng huy động vốn hiện đang chậm hơn khá nhiều so với tăng trưởng tín dụng.
Ở góc độ vĩ mô, chính sách này cũng gián tiếp bổ sung thanh khoản cho thị trường, khi dòng tiền được luân chuyển nhiều hơn qua các ngân hàng thương mại đầu ngành. Điều này góp phần thúc đẩy tín dụng, hỗ trợ doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm nguồn lực để phục hồi mạnh mẽ.
Điểm đáng lưu ý là chính sách không chỉ mang lại lợi ích tài chính trước mắt cho các ngân hàng nhận chuyển giao, mà còn thể hiện sự đồng hành của cơ quan quản lý với quá trình tái cơ cấu hệ thống. Việc được giảm một nửa tỷ lệ dự trữ bắt buộc có thể coi như “phần thưởng” dành cho những ngân hàng mạnh dạn gánh vác trách nhiệm xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém.
Với việc vừa giảm áp lực chi phí, vừa tạo thêm dư địa tăng trưởng, chính sách này được kỳ vọng sẽ giúp bốn ngân hàng tiên phong có thêm động lực triển khai kế hoạch số hóa, nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời củng cố niềm tin của khách hàng vào các ngân hàng đã được tái cơ cấu.
Nếu được triển khai hiệu quả, chính sách giảm dự trữ bắt buộc có thể tạo hiệu ứng tích cực lan tỏa tới toàn hệ thống. Không chỉ giúp cân đối cung – cầu vốn, mà còn góp phần ổn định thị trường tiền tệ, hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế nhiều thách thức.
Có thể nói, việc Ngân hàng Nhà nước quyết định giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc cho các ngân hàng nhận chuyển giao là bước đi mang tính chiến lược. Đây vừa là công cụ hỗ trợ thanh khoản, vừa là thông điệp mạnh mẽ khuyến khích các tổ chức tín dụng cùng tham gia quá trình "làm sạch" hệ thống – một nhiệm vụ lâu dài nhưng cần thiết cho sự phát triển bền vững của ngành ngân hàng và nền kinh tế.
