Bước vào những tuần giao dịch đầu năm 2026, trong bối cảnh VN-Index vận động quanh vùng điểm cao, “sóng Tết Nguyên đán” tiếp tục thu hút sự chú ý của giới đầu tư. Yếu tố mùa vụ vốn quen thuộc này không chỉ được nhìn nhận ở góc độ ngắn hạn, mà còn gắn với cách dòng tiền lựa chọn cơ hội trong giai đoạn đầu năm.
Dòng tiền lớn rục rịch trở lại
Theo thống kê của ông Nghiêm Bảo Nam – Chuyên gia Chiến lược thị trường, Chứng khoán Nhất Việt (VFS), thị trường đầu năm mới thường mang sắc thái tích cực nhờ “hiệu ứng tháng Giêng”, khi dòng vốn mới có xu hướng được giải ngân trở lại.
Thay vì chỉ xem “sóng Tết” là một nhịp tăng ngắn hạn kéo dài vài tuần, chuyên gia cho rằng đây có thể là giai đoạn hình thành điểm xoay chiều quan trọng của thị trường, cộng hưởng bởi các yếu tố tích cực như tiến độ giải ngân đầu tư công và lộ trình vận hành các hệ thống mới như KRX/CCP.
Nếu như trước đây, giai đoạn giáp Tết thường gắn với áp lực rút tiền phục vụ chi tiêu hoặc tất toán đòn bẩy, thì hiện nay nhiều nhà đầu tư đã thích nghi bằng cách biến khoảng thời gian này thành vùng tích lũy thận trọng, đón đầu nhịp tăng trong quý I.
"Sóng Tết" năm 2026 không còn là những cơn sóng lăn tăn do dòng tiền lẻ của cá nhân, mà là sự chuyển động của các khối băng lớn từ khối ngoại và tổ chức để đón đầu nhịp nâng hạng tháng 3 của FTSE", chuyên gia nhận định.
Đặc biệt, thị trường thời điểm đầu năm 2026 được đánh giá đứng trước một bối cảnh khác biệt khi hội tụ nhiều chất xúc tác mang tính bước ngoặt.
Định giá toàn thị trường hiện ở vùng hấp dẫn, với P/E dự phóng năm 2026 chỉ khoảng 12.x lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm là 14 lần và cũng thấp hơn đáng kể so với các chu kỳ tăng giá lịch sử. Trên nền định giá này, kịch bản có xác suất cao là thị trường hình thành nhịp bứt phá sớm ngay trong quý I/2026.
Triển vọng này được củng cố bởi kỳ vọng vào kỳ rà soát nâng hạng của FTSE vào tháng 3/2026. Nhiều phân lớp cổ phiếu trên thị trường đang cho thấy trạng thái tiết cung rõ nét, thanh khoản suy giảm tại vùng giá thấp, qua đó làm gia tăng khả năng hình thành vùng đáy trung hạn. Trong kịch bản cơ sở, VN-Index được kỳ vọng chinh phục mốc 1.800 điểm, trong khi ở kịch bản tích cực hơn, khi dòng vốn ngoại bùng nổ sau nâng hạng, chỉ số có thể tiến sát vùng 1.958 điểm.
Một động lực nền tảng khác được kỳ vọng sẽ dẫn dắt thị trường là sự trở lại của dòng vốn ngoại, trong bối cảnh Việt Nam chính thức được nâng hạng và áp lực tỷ giá hạ nhiệt. Sau khi rút ròng khoảng 125.000 tỷ đồng trong năm 2025, nhà đầu tư nước ngoài được kỳ vọng sẽ quay lại thị trường với vị thế và tầm nhìn dài hạn hơn.
Nhóm cổ phiếu nào đón "sóng Tết"?
Nếu “sóng Tết” xuất hiện, dòng tiền theo quy luật thường tập trung vào những ngành hưởng lợi trực tiếp từ sự gia tăng sức mua cuối năm như nhóm bán lẻ, tiêu dùng và thực phẩm, trong khi nhóm ngân hàng tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt và điều tiết chỉ số.
Chiến lược phù hợp trong giai đoạn này là tích lũy thận trọng tại các vùng hỗ trợ, ưu tiên giải ngân khi cổ phiếu điều chỉnh về các vùng nền giá hoặc các đường trung bình quan trọng, thay vì mua đuổi trong các phiên hưng phấn.
Các chỉ số bán lẻ cho thấy sức mua của nền kinh tế đang phục hồi rõ nét sau giai đoạn nhiều biến động trong năm 2025, qua đó tạo nền tảng hỗ trợ thực chất cho nhóm cổ phiếu tiêu dùng và bán lẻ như MWG, PNJ, MSN. Nhóm cổ phiếu này không chỉ hưởng lợi từ yếu tố mùa vụ, mà còn từ sự cải thiện của nội lực kinh tế trong nước. Với mặt bằng định giá P/E dự phóng năm 2026 vẫn duy trì ở mức thấp so với trung bình dài hạn, yếu tố mùa vụ hiện nay đóng vai trò như một chất xúc tác thanh khoản, giúp dòng tiền luân chuyển từ các nhóm phòng thủ sang nhóm tăng trưởng.
Dù vậy, năm 2026 vẫn được đánh giá là giai đoạn tiềm ẩn nhiều bất định, khi các rủi ro từ bên ngoài như xung đột địa chính trị hay biến động tài chính toàn cầu có thể xuất hiện bất ngờ. Ở trong nước, những yếu tố như tỷ giá, lãi suất hay diễn biến thực tế của quá trình nâng hạng cũng là các biến số cần theo dõi chặt chẽ.
Trong bối cảnh đó, quản trị rủi ro thông qua phân bổ tài sản hợp lý, sử dụng đòn bẩy thận trọng và chuẩn bị sẵn kịch bản hành động cho danh mục được xem là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư tận dụng cơ hội nhưng vẫn giữ được sự chủ động trước các biến động của thị trường.
