Tại dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng quy định đầy đủ hơn về địa vị pháp lý, chức năng, nhiệm vụ, nguồn vốn hoạt động, bảo đảm khả năng thanh toán, cơ chế tài chính, xử lý rủi ro, tỷ lệ chấp nhận rủi ro và nguyên tắc bảo lãnh vô điều kiện, thay cho cách quy định còn khái quát tại Điều 9 và Điều 20 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017.
Đồng thời, luật hóa đầy đủ các chức năng được giao cho Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Nghị quyết số 198/2025/QH15 và bổ sung quy định riêng về cơ chế tái bảo lãnh, theo đó Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện tái bảo lãnh tối đa 70% phần nghĩa vụ bảo lãnh của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ở địa phương, góp phần khơi thông tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW, phù hợp với quan điểm tại Nghị quyết số 79-NQ/TW về không hình thành thêm quỹ mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế hiện có.
Theo dự thảo, Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách do Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thành lập, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận.
Nguồn vốn hoạt động của quỹ
Vốn chủ sở hữu: Vốn điều lệ do ngân sách địa phương; vốn đóng góp hằng nằm của các tổ chức tín dụng theo quy định của Chính phủ; vốn đóng góp của các doanh nghiệp; vốn tài trợ, viện trợ, đóng góp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; các nguồn vốn khác thuộc vốn chủ sở hữu theo quy định của pháp luật.
Vốn huy động: Vốn phát hành trái phiếu được chính quyền địa phương bảo lãnh theo quy định của pháp luật; vốn huy động từ các tổ chức tài chính, tín dụng trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật; vốn huy động hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
Các nguồn vốn khác gồm: Vốn nhận ủy thác của chính quyền địa phương, các quỹ tài chính địa phương, các tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước để thực hiện yêu cầu của bên nhận ủy thác theo quy định của pháp luật; các nguồn vốn hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
Chính quyền địa phương bảo đảm khả năng thanh toán
Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa được chính quyền địa phương bảo đảm khả năng thanh toán.
Cơ chế tài chính, xử lý rủi ro của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Quỹ bảo lãnh tín dụng quản lý theo mục tiêu tổng thể, chấp nhận rủi ro có kiểm soát, bảo đảm minh bạch, an toàn. Tỷ lệ rủi ro được xác định phù hợp với danh mục bảo lãnh.
Tỷ lệ chấp nhận rủi ro do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng theo quy định của pháp luật đối với Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Dự thảo nêu rõ, Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, do Chính phủ thành lập, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận.
Chức năng nhiệm vụ của quỹ
Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện các chức năng, nhiệm vụ sau: Cho vay các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các dự án khởi nghiệp. Thực hiện cung cấp các khoản tài chính hỗn hợp, tài trợ đồng hành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tài trợ vốn ban đầu cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo, dự án xây dựng vườn ươm. Đầu tư vào các quỹ đầu tư địa phương, quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân để tăng nguồn cung vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Thực hiện chức năng tái bảo lãnh cho quỹ bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa ở địa phương theo quy định. Tiếp nhận và quản lý nguồn vốn vay, tài trợ, viện trợ, đóng góp, ủy thác của các tổ chức, cá nhân để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thực hiện các chức năng, nhiệm vụ khác theo quy định của Chính phủ.
Nguồn vốn hoạt động của Quỹ gồm vốn ngân sách nhà nước; các nguồn vốn khác gồm: Vốn bổ sung từ kết quả hoạt động kinh doanh của Quỹ; vốn đóng góp của các doanh nghiệp; vốn tài trợ, viện trợ, đóng góp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.
Tỷ lệ chấp nhận rủi ro
Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa quản lý theo mục tiêu tổng thể, chấp nhận rủi ro có kiểm soát, bảo đảm minh bạch, an toàn.
Tỷ lệ chấp nhận rủi ro trong hoạt động cho vay do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng theo quy định của pháp luật đối với Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Tỷ lệ chấp nhận rủi ro đối với các khoản tái bảo lãnh đối với quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ở địa phương thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện tái bảo lãnh tối đa 70% phần nghĩa vụ bảo lãnh của cho quỹ bảo lãnh tín dụng ở địa phương.
Nguyên tắc thực hiện tái bảo lãnh được đề xuất như sau: Tái bảo lãnh được thực hiện trên cơ sở chia sẻ rủi ro giữa các bên gồm ngân hàng thương mại, quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ở địa phương và Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Không thực hiện bảo lãnh hoặc tái bảo lãnh toàn bộ rủi ro của khoản vay, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định.
