Theo đó, Bộ Tài chính vừa trình dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 99/2021/NĐ-CP về quản lý, thanh toán và quyết toán vốn đầu tư công với nhiều thay đổi quan trọng, nhằm đồng bộ với các luật đầu tư công, xây dựng, đất đai, đấu thầu và tinh giản thủ tục trong quá trình quyết toán dự án hoàn thành.
Một trong những điểm đáng chú ý là cách gọi các dự án đã dừng thực hiện được điều chỉnh thành “dự án dừng, ngừng, tạm ngừng, hủy bỏ, chấm dứt” để phù hợp với luật hiện hành, tránh sự nhầm lẫn.
Dự thảo cũng cập nhật việc tách dự án nhóm B, C (quy mô đầu tư vừa hoặc nhỏ, độ phức tạp trung bình đến thấp và có tác động quan trọng đến một khu vực hoặc ngành kinh tế - xã hội, địa phương nhỏ) thành các dự án thành phần theo quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư nếu được cho phép.
Bên cạnh đó, các thuật ngữ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng cũng được tách riêng thành dự án độc lập, theo đúng quy định của Luật Đầu tư công và Luật Đất đai.
Một điểm mới được nhiều chuyên gia quan tâm là Bộ Tài chính bổ sung mẫu “Bảng tính giá trị quyết toán hợp đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu”. Mẫu bảng này giúp hai bên thống nhất, chính xác hơn khi lập bảng tính giá trị hợp đồng, áp dụng cho mọi dự án có hay không có phần xây dựng.
Với các dự án bị dừng thi công, dự thảo đưa ra quy định rõ ràng hơn về thủ tục quyết toán chi phí đã phát sinh, căn cứ trên văn bản cho phép dừng và các tài liệu liên quan, giúp tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian mà không phải điều chỉnh lại chủ trương đầu tư.
Đáng chú ý, dự thảo bỏ quy định thẩm tra, phê duyệt quyết toán dự án do cấp huyện quản lý, cũng như bỏ việc quyết toán cấp xã gửi lên cấp huyện khi không đủ năng lực. Điều này phù hợp với thực tế tổ chức hành chính hiện nay, khi không còn cấp huyện.
Đồng thời, Bộ Tài chính đề xuất xây dựng cơ chế thành lập Tổ thẩm tra quyết toán khi cần thiết, nhằm hỗ trợ các đơn vị chủ trì thẩm tra khi công việc tăng lên do sắp xếp, tổ chức lại địa giới hành chính.
Thay đổi lớn khác là chỉ thẩm tra, phê duyệt tổng giá trị tài sản hình thành sau đầu tư, còn các chi tiết về tiêu chuẩn, phân loại, phân bổ chi phí và xử lý tài sản sẽ thực hiện theo quy định về quản lý và sử dụng tài sản công. Việc phân bổ chi phí chung cho từng tài sản cố định cũng được quy định rõ ràng, nhằm đảm bảo sự minh bạch và chính xác trong ghi sổ kế toán.
Bộ Tài chính nhấn mạnh rằng, việc quyết toán vốn đầu tư công chính là làm rõ chi phí đã bỏ ra để tạo ra giá trị công trình hoàn thành, còn việc xử lý tài sản sau đầu tư được quy định riêng tại Nghị định số 186/2025/NĐ-CP mới ban hành.
Ngoài ra, thời gian thẩm tra quyết toán đối với các dự án nhóm B, C được tăng thêm 1 tháng, nhằm phù hợp với thực tế quy mô dự án ngày càng lớn và giảm áp lực do số lượng công chức thẩm tra giảm trong bối cảnh tổ chức bộ máy thay đổi.
Những sửa đổi lần này thể hiện sự nỗ lực của Bộ Tài chính trong việc hoàn thiện khung pháp lý, giúp cho quá trình quyết toán vốn đầu tư công trở nên chặt chẽ, minh bạch hơn, đồng thời tạo thuận lợi, giảm bớt các thủ tục hành chính phiền phức cho các cơ quan, đơn vị liên quan.
