Có một thời, chỉ cần nhắc đến nhóm cổ phiếu "kín room ngoại", nhà đầu tư sẽ nghĩ ngay đến FPT, MWG, REE hay PNJ. Đây đều là những doanh nghiệp đầu ngành, có nền tảng cơ bản tốt, tăng trưởng ổn định và luôn nằm trong danh sách được các quỹ đầu tư nước ngoài săn đón.
Không ít giai đoạn, việc mua được những cổ phiếu này trên sàn gần như là điều không thể đối với khối ngoại bởi room sở hữu đã kín từ nhiều năm. Thậm chí, có những thời điểm trong quá khứ, nhà đầu tư nước ngoài phải chấp nhận thoả thuận với mức premium lên đến hàng chục % so với thị giá để sở hữu các cổ phiếu này.
Đáng chú ý, 4 cổ phiếu trên cũng thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn trong rổ VNDiamond – chỉ số tập hợp các doanh nghiệp chất lượng cao đã kín hoặc gần kín room ngoại. Sự ra đời của các ETF mô phỏng VNDiamond cũng phần nào xuất phát từ nhu cầu tìm kiếm một "cánh cửa" gián tiếp để dòng vốn ngoại tiếp cận những “viên kim cương” hết room.
Tuy nhiên, cục diện đã thay đổi đáng kể thời gian gần đây. Theo dữ liệu đến ngày 16/7/2026, trong nhóm 4 cổ phiếu từng được xem là "hàng hiếm" của khối ngoại, chỉ còn MWG và REE gần như vẫn kín room. Trong khi đó, PNJ đã bắt đầu xuất hiện lượng room trống đáng kể, còn FPT thậm chí hở tới 21% room ngoại.
Câu chuyện về room ngoại phản ánh sự thay đổi đáng kể trong xu hướng phân bổ vốn của nhà đầu tư nước ngoài. Trong nhiều năm, FPT luôn được xem là "ngôi sao" của khối ngoại. Cổ phiếu công nghệ này liên tục kín room nhờ tăng trưởng lợi nhuận cao, vị thế dẫn đầu ngành phần mềm và kỳ vọng hưởng lợi từ xu hướng chuyển đổi số toàn cầu.
Tuy nhiên, từ năm 2025, FPT liên tục nằm trong nhóm cổ phiếu bị khối ngoại bán ròng mạnh nhất thị trường. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, FPT chính là cái tên bị khối ngoại xả mạnh nhất với giá trị hơn 16.600 tỷ đồng. Áp lực bán kéo dài khiến lượng sở hữu nước ngoài giảm nhanh, kéo theo room ngoại được mở rộng lên mức cao nhất trong nhiều năm.
Đối với PNJ, sự thay đổi diễn ra trong thời gian ngắn hơn. Sau biến cố liên quan đến hoạt động kinh doanh kim cương xảy ra vào đầu tháng 7, cổ phiếu này chứng kiến áp lực bán từ nhà đầu tư nước ngoài, khiến room ngoại bắt đầu xuất hiện trở lại sau nhiều năm luôn trong trạng thái khan hiếm.
Trong khi đó, MWG vẫn duy trì sức hút lớn với nhà đầu tư nước ngoài. Thực tế, cổ phiếu này cũng từng bị khối ngoại bán ròng mạnh trong giai đoạn tái cấu trúc. Việc Bách Hóa Xanh tìm ra công thức chiến thắng đã giúp kết quả kinh doanh cải thiện rõ rệt, qua đó làm thay đổi góc nhìn của nhà đầu tư nước ngoài.
Trường hợp của REE lại mang màu sắc khác. Dù room ngoại cũng gần như kín, nhưng phần lớn lượng sở hữu nước ngoài đang nằm trong tay cổ đông chiến lược Jardine Cycle & Carriage (JC&C). Điều này khiến lượng cổ phiếu thực sự có thể giao dịch dành cho nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường gần như không còn.
Nhìn chung, sau nhiều năm được xem là những "hàng hiếm" trên thị trường chứng khoán Việt Nam, FPT và PNJ đang dần đánh mất sức hút với nhà đầu tư nước ngoài. Dòng tiền ngoại tái cơ cấu mạnh mẽ theo khẩu vị đầu tư mới đang tạo ra những thay đổi lớn trong bức tranh room ngoại của nhóm Bluechips.
