Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).
Thảo luận tại hội trường về Điều 3 dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) quy định các hành vi bị nghiêm cấm, nhiều đại biểu quan tâm tới quy định cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, trừ trường hợp cho thuê để ở hoặc lưu trú (điểm c khoản 5 Điều 3).
Theo đại biểu Lý Anh Thư, Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang, việc cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở nhằm đảm bảo công năng, an toàn phòng cháy, chữa cháy và quyền lợi của cư dân là cần thiết. Tuy nhiên, cần phân biệt việc chuyển đổi công năng với các hoạt động làm việc tại nhà, kinh doanh trực tuyến, tư vấn từ xa hoặc kinh doanh quy mô nhỏ không ảnh hưởng đến cộng đồng.
“Trong điều kiện kinh tế số, những hoạt động này giúp giảm chi phí, tạo việc làm và tăng thu nhập. Nếu cấm chung mà không phân biệt quy mô và mức độ tác động thì có thể hạn chế những nhu cầu sử dụng tài sản hợp pháp. Kinh nghiệm từ các nước như Đức và Singapore cũng cho thấy có thể cho phép một số hoạt động tại nhà với điều kiện cụ thể”, đại biểu Lý Anh Thư phân tích.
Theo đó, Đại biểu đề nghị giữ nguyên nguyên tắc bảo vệ công năng nhà ở, đồng thời nghiên cứu ngoại lệ có giới hạn đối với hoạt động làm việc, kinh doanh quy mô nhỏ, đảm bảo an toàn công trình, không gây ô nhiễm, mất trật tự và ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cư dân.
Cũng quan tâm tới quy định tại điểm c khoản 5 Điều 3 dự thảo Luật, đại biểu Trương Hồ Hải, Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang cho rằng, cần quy định theo hướng “cho phép nhưng có điều kiện, thay vì cấm hoàn toàn”.
Đại biểu đề cập tới mô hình “kinh tế chia sẻ” và nhận định đây là xu hướng phát triển chung trên thế giới, ví dụ như mô hình cho thuê căn hộ Airbnb hay taxi công nghệ Grab.
“Việc có nhà cho thuê theo kiểu kinh tế chia sẻ là tất yếu, vậy nên chúng ta không thể cấm hoàn toàn. Nhưng không cho phép cho thuê mà không có giới hạn, vì có thể phát sinh hành vi phi pháp nếu chúng ta không quản lý được vấn đề lưu trú. Rồi hàng loạt vấn đề khác như phòng cháy, chữa cháy, an ninh trật tự”, đại biểu Trương Hồ Hải nêu rõ.
Đóng góp ý kiến đối với việc cho phép cho thuê căn hộ để ở hoặc lưu trú, đại biểu Lương Thị Hoa, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa đề nghị bổ sung quy định tương ứng về điều kiện, phạm vi lưu trú ngắn hạn và trách nhiệm của chủ căn hộ, đơn vị quản lý vận hành.
Đại biểu Lương Thị Hoa nhấn mạnh, việc khai thác tài sản phải bảo đảm an ninh, an toàn và không làm ảnh hưởng đến môi trường sống ổn định của cộng đồng dân cư.
Phát biểu thảo luận, đại biểu Lã Thanh Tân, Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng cho rằng, Điều 3 dự thảo Luật đã lược bỏ một số hành vi bị nghiêm cấm so với Luật Nhà ở 2023.
Theo đại biểu Lã Thanh Tân, nhà ở vừa là tài sản có giá trị lớn của người dân, vừa gắn trực tiếp với an sinh xã hội, trật tự đô thị, môi trường sống và sự ổn định của mỗi gia đình. Vì vậy, quy định về các hành vi bị nghiêm cấm phải thể hiện rõ trách nhiệm của Nhà nước trong việc thiết lập kỷ cương pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, đồng thời tạo môi trường minh bạch, an toàn cho hoạt động đầu tư và quản lý nhà ở. Cụ thể:
Thứ nhất, đại biểu đề nghị cần quán triệt yêu cầu tinh gọn pháp luật nhưng không làm suy giảm kỷ cương và hiệu lực quản lý nhà nước.
Thứ hai, đại biểu cho rằng, phải bảo đảm kiểm soát quyền lực và xác định rõ trách nhiệm pháp lý trong toàn bộ quá trình phát triển nhà ở.
Thứ ba, đại biểu Lã Thanh Tân yêu cầu phải đặt quyền và lợi ích hợp pháp của người dân ở vị trí trung tâm khi rà soát các quy định cấm.
Thứ tư, đại biểu đề nghị, cần giữ vững các quy định thiết yếu về trật tự, an toàn và chất lượng sống trong nhà chung cư.
