Cuộc đua bùng nổ
Cuộc đua tăng vốn điều lệ trong hệ thống ngân hàng tiếp tục nóng lên trong nửa đầu năm 2025, khi hàng loạt nhà băng tư nhân đồng loạt triển khai các kế hoạch phát hành cổ phiếu với quy mô lên tới hàng ngàn tỷ đồng. Hình thức thực hiện đa dạng bao gồm chia cổ tức bằng cổ phiếu, chào bán riêng lẻ, phát hành cho cổ đông hiện hữu...
Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) mới đây đã nhận được văn bản chấp thuận từ Ngân hàng Nhà nước cho phép tăng vốn thêm gần 6.700 tỷ đồng thông qua phương án phát hành cổ phiếu trả cổ tức. Sau đợt phát hành này, vốn điều lệ của ACB sẽ tăng từ 44.666 tỷ đồng lên hơn 51.366 tỷ đồng.
Cũng trong nhóm ngân hàng tư nhân, Vietbank đã được phê duyệt phương án tăng vốn thêm tối đa 3.780 tỷ đồng, theo nghị quyết Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2025. Phương án này bao gồm phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu với quy mô 1.071 tỷ đồng, kết hợp cùng kế hoạch phát hành cho cổ đông hiện hữu hơn 2.709 tỷ đồng. Sau khi hoàn tất, vốn điều lệ của Vietbank sẽ nâng từ 7.139 tỷ đồng hiện tại lên gần 10.919 tỷ đồng.
Trước đó không lâu, Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) cũng đã được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận phương án tăng vốn thêm 7.500 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu riêng lẻ cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Nếu phát hành thành công, vốn điều lệ của NCB sẽ tăng vọt từ 11.780 tỷ đồng lên 19.280 tỷ đồng – một trong những mức tăng mạnh nhất trong năm nay.
Ngân hàng VIB cũng không đứng ngoài cuộc đua. Đơn vị này đã được chấp thuận tăng vốn điều lệ thêm gần 4.250 tỷ đồng, thông qua hai đợt phát hành: gần 417,1 triệu cổ phiếu thưởng cho cổ đông hiện hữu (tương đương tỷ lệ 14%) và 7,8 triệu cổ phiếu thưởng theo chương trình ESOP dành cho cán bộ, nhân viên (tỷ lệ 0,26%). Sau hai đợt phát hành, vốn điều lệ của VIB sẽ tăng từ 29.791 tỷ đồng lên hơn 34.040 tỷ đồng.
Bức tranh toàn ngành càng thêm sôi động khi hàng loạt ngân hàng tư nhân khác như VietABank, MB, Nam A Bank, MSB… cũng đồng loạt thông qua các kế hoạch tăng vốn với tỷ lệ đáng kể. VietABank lên kế hoạch tăng tới 114,5%, từ gần 5.400 tỷ đồng lên 11.582 tỷ đồng. MB tăng vốn 33,3%, Nam A Bank là 31,1%, còn MSB lên kế hoạch tăng 20%. Những con số này cho thấy rõ mức độ cạnh tranh và quyết tâm củng cố tiềm lực tài chính của khối ngân hàng tư nhân trong giai đoạn mới.
Xu hướng tất yếu của cuộc chơi dài hạn
Việc tăng vốn điều lệ không chỉ để cải thiện bề ngoài bảng cân đối kế toán. Trong ngành ngân hàng, vốn tự có càng lớn, khả năng mở rộng tín dụng càng cao, bởi hệ số an toàn vốn (CAR) là yếu tố then chốt quyết định mức room tín dụng được phân bổ.
Trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng tín dụng ngày càng được kiểm soát chặt và có tính chọn lọc, việc nâng CAR để giữ lợi thế trong phân bổ hạn mức tín dụng là bài toán sống còn. Đó là chưa kể đến nhu cầu vốn lớn để đầu tư cho hạ tầng công nghệ – từ hệ thống ngân hàng lõi (core banking), nền tảng ngân hàng số, bảo mật dữ liệu đến các dịch vụ tài chính mở – vốn đòi hỏi nguồn lực lớn và dài hạn mà chỉ tăng vốn chủ sở hữu mới có thể đáp ứng.
Xu hướng tài chính bền vững – ESG, tài trợ chuỗi cung ứng xanh, tín dụng giảm phát thải…đòi hỏi nền tảng vốn mạnh để theo đuổi đến cùng. (Ảnh minh họa)
Tăng vốn cũng được nhìn nhận như bước đệm cần thiết để thực hiện các kế hoạch chiến lược dài hạn như mở rộng thị phần, thâm nhập vào các phân khúc tiềm năng như ngân hàng bán lẻ, ngân hàng đầu tư, hoặc tham gia sâu hơn vào xu hướng tài chính bền vững – ESG, tài trợ chuỗi cung ứng xanh, tín dụng giảm phát thải… Đây là những xu hướng toàn cầu đòi hỏi nền tảng vốn mạnh để theo đuổi đến cùng.
Dù là xu hướng tất yếu, tăng vốn không đồng nghĩa với thành công nếu không đi cùng chiến lược sử dụng vốn hiệu quả. Khi vốn chủ sở hữu tăng nhanh mà hiệu quả sinh lời không theo kịp, tỷ suất sinh lời trên vốn (ROE) sẽ giảm, làm giảm sức hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư. Đây là bài toán hóc búa mà các ngân hàng đang phải tính toán kỹ lưỡng.
Đặc biệt, việc phát hành cổ phiếu ồ ạt, nhất là chia cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ cao, có thể gây lo ngại về tình trạng pha loãng cổ phiếu – ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của cổ đông hiện hữu, đặc biệt là cổ đông nhỏ lẻ. Một số chuyên gia cũng cảnh báo rằng nếu ngân hàng quá chú trọng đến tăng quy mô mà xem nhẹ chất lượng tài sản, dễ rơi vào “bẫy tăng trưởng hình thức” – nghĩa là to ra về số học nhưng rỗng về nội lực.
Cuộc đua tăng vốn, vì thế, không phải là “mạnh ai nấy chạy” mà đòi hỏi bản lĩnh chiến lược, khả năng quản trị và tầm nhìn dài hạn. Mỗi đồng vốn tăng thêm chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển hóa thành năng lực thực sự – từ quản trị rủi ro, năng lực cạnh tranh đến hiệu quả kinh doanh.
Trong bối cảnh hội nhập tài chính sâu rộng, tăng vốn không chỉ là nhu cầu nội tại mà còn là yêu cầu bắt buộc để đáp ứng các chuẩn mực quốc tế. Các tổ chức xếp hạng tín nhiệm, các nhà đầu tư nước ngoài ngày càng chú trọng đến hiệu quả sử dụng vốn sau tăng, thay vì chỉ nhìn vào quy mô vốn điều lệ.
Cuộc đua tăng vốn hiện nay của các ngân hàng thương mại tư nhân vì vậy không chỉ là cuộc chạy đua về con số, mà còn là cuộc thi về tầm nhìn, quản trị và năng lực triển khai. Mỗi ngân hàng có bước đi, chiến lược riêng, nhưng điểm chung là đều nỗ lực gia cố nền tảng tài chính để không bị tụt lại trong một thị trường ngày càng khắt khe – từ tiêu chuẩn vốn, áp lực chuyển đổi số đến kỳ vọng của cổ đông và khách hàng.
Tăng vốn chỉ là bước khởi đầu. Ngân hàng nào tận dụng được dòng vốn mới một cách minh bạch, thông minh và hiệu quả sẽ là bên dẫn đầu cuộc chơi – không chỉ trong ngắn hạn mà còn trong cuộc đua bền vững về dài hạn.
