Quy mô các khoản hoàn thuế quan mà chính quyền Tổng thống Donald Trump phải chi trả hiện đã vượt số tiền thu được từ các khoản thuế nhập khẩu, gây thêm một đòn giáng vào nền kinh tế Mỹ.
Theo tạp chí Fortune, trong tháng 5, khi Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) triển khai cổng thông tin hoàn thuế quan trực tuyến, Bộ Tài chính Mỹ đã hoàn trả 21,97 tỷ USD, vượt mức 21,93 tỷ USD mà cơ quan này thu được trong cùng tháng, đảo ngược hoàn toàn so với tháng trước đó, khi Bộ Tài chính chỉ hoàn trả khoảng 2 tỷ USD tiền thuế quan.
Đây là những số liệu được Tax Foundation, một tổ chức phi lợi nhuận về chính sách thuế, công bố trong báo cáo tháng 8 dựa trên các báo cáo hàng tháng của Bộ Tài chính. Sang tháng 6, cán cân càng trở nên chênh lệch hơn, với 49,18 tỷ USD được hoàn trả so với 23,63 tỷ USD được thu vào, dẫn đến nguồn thu thuế quan ròng âm 25,56 tỷ USD.
Doanh thu từ thuế quan chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng nguồn thu của chính phủ, nhưng Tax Foundation cảnh báo sự hỗn loạn xung quanh các mức thuế quan và những hệ lụy pháp lý của chúng đã gây ra tác động kinh tế lớn không tương xứng, thể hiện qua việc chính phủ phải “chảy máu” hàng tỷ USD mỗi tháng thông qua các khoản hoàn trả.
Theo báo cáo, mặc dù các nhà nhập khẩu sẽ được giảm nhẹ phần nào khi nhận lại tiền hoàn thuế, nhưng những thiệt hại kinh tế do chính sách thuế quan hỗn loạn gây ra không thể được bù đắp, trong khi các mức thuế còn lại sẽ tiếp tục làm gia tăng thiệt hại kinh tế.
Sau khi thu được 166 tỷ USD từ các khoản thuế quan áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ các mức thuế này vào tháng 2, dẫn đến yêu cầu buộc chính quyền Trump phải phân phối lại số tiền đã thu cho tối đa 330.000 nhà nhập khẩu đủ điều kiện - những doanh nghiệp đã thanh toán các khoản thuế này.
Trong khi Tổng thống Donald Trump đã cố gắng tái thiết chính sách thuế quan trên diện rộng (áp dụng các mức thuế theo các Mục 122, 232 và 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974), ông vẫn chưa thể bù đắp số tiền bị mất do các khoản hoàn thuế.
Erica York, Phó Chủ tịch phụ trách chính sách thuế liên bang tại Tax Foundation, nhận xét việc nguồn thu thuế quan tiếp tục sụt giảm cho thấy chính quyền Trump đã không thực hiện được những cam kết đầy tham vọng về việc sử dụng nguồn thu này để giảm thâm hụt ngân sách liên bang và bù đắp cho các đợt cắt giảm thuế theo Đạo luật cắt giảm thuế và chi tiêu.
Trong khi đó, thuế quan cũng góp phần làm tăng lạm phát. Cục Dự trữ liên bang (Fed)chi nhánh St. Louis cho biết giá dược phẩm và đồ dùng gia đình tại Mỹ đã tăng hơn 4% trong năm qua, trong đó thuế quan là một trong những nguyên nhân.
Điều này còn diễn ra trong bối cảnh chính sách thuế quan thay đổi liên tục tạo ra sự bất định. Bà York cho rằng sự bất định này gây gián đoạn không kém gì chính các mức thuế, khiến các doanh nghiệp phải chạy đua để điều chỉnh chuỗi cung ứng, đồng thời trì hoãn tuyển dụng hoặc tăng lương khi phải thích ứng với những biến số mới. Bà lưu ý rằng chính sách thuế quan đã thay đổi hơn 50 lần kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025.
Đương nhiên, chính quyền Tổng thống Trump sẽ không phải hoàn thuế quan mãi mãi. Bộ Tài chính đã hoàn trả 100 tỷ USD kể từ tháng 5, vượt qua một nửa tổng số doanh thu thu được từ các mức thuế quan áp dụng theo IEEPA.
Tuy nhiên, Tax Foundation cho rằng 66 tỷ USD còn lại sẽ khó hoàn trả hơn, bởi giai đoạn tiếp theo sẽ liên quan đến những yêu cầu phức tạp hơn được nộp sau thời hạn thanh lý đã được quy định, làm phát sinh các vấn đề về thủ tục.
Trong khi đó, theo Viện Cato, các khoản tiền hoàn thuế chưa được chi trả vẫn đang phát sinh lãi, ở mức tối đa 4,5% đối với các khoản nộp thừa từ 10.000 USD trở lên và 6% đối với các khoản nộp thừa dưới mức này. Điều đó có nghĩa là người nộp thuế vẫn phải gánh chi phí đối với những khoản hoàn thuế chưa được trả lại cho họ.
Bà York dự kiến nguồn thu từ thuế quan sẽ trở lại mức dương trong vài tháng tới, nhưng cảnh báo rằng những bất ổn xung quanh các mức thuế hiện hành vẫn còn đó, trong bối cảnh các doanh nghiệp đang kiện chính quyền nhằm yêu cầu dỡ bỏ các mức thuế theo Mục 301.
