Tại Nghị quyết 278 ngày 13/9 về công tác xây dựng pháp luật tháng 9, Chính phủ cho ý kiến về dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi).
Trong đó, Chính phủ cho rằng Luật Thuế thu nhập cá nhân cần quy định rõ thu nhập từ hoạt động giao dịch mua bán vàng thuộc đối tượng chịu thuế. Việc này để nâng cao tính minh bạch của thị trường, hạn chế đầu cơ vàng. Chính phủ giao Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng Nhà nước thống nhất nội dung này trong dự thảo luật.
Chỉ đạo này của Chính phủ đưa ra trong bối cảnh giá vàng trong nước biến động liên tục trong thời gian qua. Giá vàng miếng SJC liên tục lập đỉnh mới và có thời điểm được các thương hiệu bán ra với giá gần 136 triệu đồng/lượng, cao hơn thế giới hơn 20 triệu đồng/lượng.
Theo các chuyên gia, việc áp thuế thu nhập cá nhân với hoạt động mua bán vàng vào thời điểm này là cần thiết để hạn chế đầu cơ vàng và thu hẹp chênh lệch giá vàng trong nước với giá vàng thế giới.
Cần xem vàng như một loại hàng hóa
Trao đổi với người viết, Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI cho biết việc áp thuế thu nhập cá nhân với hoạt động mua bán vàng là cần thiết. Bởi thứ nhất, cần xem vàng là như một cái hàng hóa. Thứ hai là không có gì phải xem là đặc biệt, ưu tiên hay khuyến khích về đầu tư kinh doanh vàng, thậm chí nói đúng hơn đưa ra quan điểm hạn chế để dành nguồn lực vào sản xuất, vào những thứ khác.
“Đối với người dân, vàng có thể là kênh tích trữ, đầu cơ, mua bán hưởng chênh lệch… Nhưng đối với nền kinh tế việc giữ vàng rất là ảnh hưởng khi người dân đem tiền đầu tư vào vàng mà quên mất đầu tư vào lĩnh vực khác, dòng tiền không luân chuyển trong nền kinh tế thì sẽ rất là nguy hiểm. Thế nên, cần phải có những chính sách không cấm, cũng khó mà hạn chế. Nhưng cứ sòng phẳng nhất, tức là giống như các hàng hóa khác, cứ giao dịch là sẽ có thuế, người bán cũng chịu thuế, mà người mua cũng chịu thuế”, Luật sư Trương Thanh Đức nêu quan điểm.
Cụ thể, theo ông, người mua vàng có thể chịu thuế giá trị gia tăng từ 8-10% như mua các loại hàng hóa khác. Còn trường hợp bán lại thì cân nhắc xem có cần phải đóng thuế không?
Cũng theo vị luật sư, không nên hạn chế giao dịch vàng, có thể cho giao dịch thoải mái. Nhưng hạn chế nhập khẩu, hạn chế dùng ngoại tệ để quy đổi vàng. “Ở thị trường trong nước có thể cho buôn bán vàng thoải mái, miễn là đánh thuế, người giao dịch cảm thấy lợi, thấy cần, thì vẫn mua bán và nhà nước đánh thuế”, ông Đức đề xuất và so sánh giống như mua bán bất động sản, có thể thoải mái mua, thoải mái bán nhưng phải đóng thuế.
Ông Đức nhấn mạnh việc áp thuế thu nhập cá nhân với mua bán, kinh doanh vàng sẽ đảm bảo công bằng với các kênh đầu tư khác, chống thất thu thuế, đồng thời đưa việc mua bán vàng dần trở về theo nhu cầu thực, hạn chế tình trạng đầu cơ. Qua đó, đưa dòng tiền trở lại nền kinh tế, hỗ trợ các lĩnh vực sản xuất khác.
Cân nhắc mức thuế phù hợp
Cùng nêu quan điểm về vấn đề này, PGS - TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế cho rằng việc áp thuế thu nhập với hoạt động giao dịch mua bán vàng thời điểm này là hợp lý. Bởi hiện tại các kênh đầu tư khác như bất động sản, chứng khoán hay hàng hóa dịch vụ đều đang thuộc đối tượng chịu thuế. Do đó, việc đánh thuế giao dịch mua bán vàng sẽ giúp thay đổi hành vi nhà đầu tư khi mỗi lần mua bán đều phải tính toán thêm chi phí thuế, từ đó điều chỉnh hành vi, giảm bớt việc đầu cơ ngắn hạn, đưa cung – cầu về gần thực tế hơn. Đồng thời, điều này cũng sẽ hạn chế hành thao túng giá, khiến thị trường vàng trong nước bớt biến động.
Theo ông, khi đề cập đến chuyện áp thuế với hoạt động giao dịch mua bán vàng, phải cân nhắc xem đánh thuế ra sao, thực hiện như thế nào để đúng đối tượng và thu hẹp khoảng cách với thị trường thế giới.
Thực tế, trong các giai đoạn phát triển của thị trường vàng, có những thời điểm Nhà nước quản lý chặt, việc mua bán vàng đã có những thay đổi. Chẳng hạn, năm 2012, Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý thị trường vàng ra đời đã đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát hoạt động kinh doanh vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu.
Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ áp dụng, có những quy định của Nghị định 24/2012 đã không còn phù hợp và cần phải thay đổi để phù hợp với thực tiễn nhằm khắc phục một số bất cập về thị trường, chênh lệch giá vàng trong nước với giá vàng thế giới cũng như thúc đẩy tính minh bạch và cạnh tranh lành mạnh tại thị trường vàng.
Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 232/2025 sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng (có hiệu lực từ ngày 10/10/2025), trong đó, xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng.
“Tôi kỳ vọng Nghị định số 232/2025 khi có hiệu lực cùng với quy định áp thuế thu nhập với hoạt động giao dịch mua bán vàng sớm được luật hóa sẽ giúp thị trường vàng sớm ổn định và lành mạnh”, PGS - TS Đinh Trọng Thịnh nói và khẳng định “nếu Nhà nước làm kiên quyết, theo dõi, nắm bắt, và xử lý biến động của thị trường vàng phù hợp thì chỉ trong vài tháng thị trường vàng có thể trở lại bình thường”.
