Vàng đang tạo nên một cơn sốt trên toàn cầu khi nhà đầu tư “đổ xô” đi tìm tài sản trú ẩn trong bối cảnh thế giới đầy biến động. Giá vàng thế giới vừa lập đỉnh mới gần 3.800 USD/ounce, ghi nhận mức tăng hơn 40% từ đầu năm. Bên cạnh việc các ngân hàng trung ương gia tăng tích trữ, dòng vốn khổng lồ từ các quỹ ETF cũng là một yếu tố hỗ trợ giá vàng.
Theo thống kê từ đầu năm, các quỹ ETF vàng trên toàn cầu, từ Mỹ, Châu Âu đến Châu Á đã hút ròng tổng cộng 57 tỷ USD (tính đến hết 19/9), vượt trội so với mức 3,5 tỷ USD ghi nhận trong cả năm 2024 trước đó. Chỉ tính riêng từ đầu tháng 9, dòng vốn vào các ETF vàng đã vượt 10 tỷ USD, mức cao thứ 2 trong nhiều năm trở lại đây, chỉ sau giai đoạn tháng 4/2025.
Dòng vốn chủ yếu được dẫn dắt bởi các quỹ ETF vàng thuộc nhóm Black Rock, State Street Global Advisors (SSGA). Trong đó, riêng quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới SPDR Gold Trust (thuộc SSGA) đã hút ròng gần 13 tỷ USD từ đầu năm. Một quỹ ETF khác thuộc SSGA là SPDR Gold MiniShares Trust cũng hút ròng hơn 6 tỷ USD từ đầu năm.
Bộ 3 ETF thuộc Black Rock là iShares Gold Trust (8,6 tỷ USD), iShares Physical Gold (4,1 tỷ USD) và iShares Gold Trust Micro (2,2 tỷ USD) cũng hút ròng mạnh từ đầu năm, với tổng giá trị gần 15 tỷ USD. Ngoài ra, quỹ ETF vàng lớn nhất Trung Quốc là Huaan Yifu Gold cũng hút ròng 2,9 tỷ USD từ đầu năm.
Liên tục hút vốn cùng với giá vàng tăng mạnh đẩy tổng quy mô tài sản quản lý của các quỹ ETF vàng toàn cầu lên trên 407 tỷ USD vào cuối tháng 8. Tổng lượng vàng nắm giữ tương ứng gần 3.692 tấn, cao nhất kể từ tháng 7/2022, chỉ kém khoảng 6% so với kỷ lục 3.929 tấn năm 2020. Trong đó, riêng SPDR Gold Trust đã nắm giữ hơn 1.000 tấn vàng (theo cập nhật mới nhất).
Sự bùng nổ dòng vốn ETF vàng năm nay xuất phát từ nhiều yếu tố đan xen, bắt đầu từ môi trường lãi suất toàn cầu. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất đã làm giảm chi phí cơ hội nắm giữ vàng. Lãi suất thực của Mỹ giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 12/2024, khiến vàng trở nên hấp dẫn hơn so với trái phiếu chính phủ. Đồng USD yếu đi cũng hỗ trợ, làm vàng rẻ hơn cho nhà đầu tư quốc tế.
Yếu tố thứ hai là nhu cầu trú ẩn an toàn giữa bối cảnh địa chính trị căng thẳng. Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung dưới thời Tổng thống Donald Trump, với các biện pháp thuế quan bất ngờ đã thúc đẩy nhà đầu tư tìm đến vàng. Xung đột tại Trung Đông càng củng cố vai trò của vàng như “tài sản cuối cùng”. Bên cạnh đó, rủi ro thương mại toàn cầu và biến động chứng khoán đã đẩy nhu cầu vàng ở Ấn Độ lên mức kỷ lục nửa đầu năm.
Theo nhóm phân tích của ngân hàng Goldman Sachs, kịch bản tính độc lập của Fed bị suy yếu có thể kéo theo lạm phát cao hơn, chứng khoán và trái phiếu dài hạn lao dốc, đồng USD suy giảm vị thế đồng tiền dự trữ toàn cầu. Ngược lại, vàng được coi là nơi lưu giữ giá trị không phụ thuộc vào niềm tin thể chế và do đó sẽ hưởng lợi lớn.
Goldman dự báo giá vàng sẽ có nhiều ngưỡng biến động khác nhau. Trong kịch bản cơ sở, giá có thể lên 4.000 USD/ounce vào giữa năm 2026. Nếu rủi ro cực đoan xảy ra, mức giá có thể đạt 4.500 USD. Và trong trường hợp chỉ cần 1% thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ do tư nhân nắm giữ chảy sang vàng, giá có thể leo lên gần 5.000 USD/ounce.
