Năm thăng hoa không đều của chứng khoán

Trước đó, thị trường chứng khoán Việt Nam đã ghi nhận nhiều cột mốc quan trọng khi VN-Index lần đầu tiên chạm vùng 1.800 điểm, FTSE Russell thông báo nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, hệ thống giao dịch KRX chính thức vận hành, qua đó cải thiện đáng kể nền tảng hạ tầng của thị trường…

BỨT PHÁ
SAU NÂNG HẠNG

Bước sang năm 2026, trong những phiên giao dịch đầu tiên, VN-Index liên tục thiết lập các vùng đỉnh mới, vượt mốc 1.900 điểm sau phiên ngày 14/1. Diễn biến này phản ánh kỳ vọng lớn của thị trường vào chu kỳ mới hậu nâng hạng, song cũng đặt ra yêu cầu đánh giá thận trọng hơn về chất lượng tăng trưởng.

Dự báo về triển vọng thị trường năm 2026, ông Huỳnh Minh Tuấn, Nhà sáng lập FIDT cho rằng bức tranh thị trường nhìn chung vẫn tích cực, tuy nhiên không hoàn toàn đồng đều giữa các nhóm ngành. Trong bối cảnh lãi suất có xu hướng nhích lên, những ngành nhạy cảm với chi phí vốn có thể chịu áp lực, trong khi lợi nhuận của một số lĩnh vực như bất động sản nhiều khả năng bị thu hẹp.

"Nhà đầu tư nước ngoài quay trở lại mua ròng sau khi xuất hiện các chất xúc tác mới để tái phân bổ danh mục và giải ngân vào thị trường Việt Nam, cho thấy xu hướng bán ròng kéo dài trước đó có thể đã đảo chiều" – Ông Huỳnh Minh Tuấn, Nhà sáng lập FIDT.

Đầu tháng 1/2026, khối nhà đầu tư nước ngoài quay trở lại mua ròng sau khi xuất hiện các chất xúc tác mới để tái phân bổ danh mục và giải ngân vào thị trường Việt Nam, cho thấy xu hướng bán ròng kéo dài trước đó có thể đã đảo chiều. Theo ông Tuấn, thị trường đang ở trạng thái tương đối tích cực và VN-Index có thể hướng tới các mốc cao hơn nhờ sự xuất hiện của những doanh nghiệp lớn IPO và niêm yết. Tuy vậy, chiến lược đầu tư phù hợp vẫn là phân bổ có chọn lọc vào các nhóm ngành như năng lượng, ngân hàng, hạ tầng và các doanh nghiệp nhà nước có nền tảng tốt, với tầm nhìn trung và dài hạn.

"Năm 2026 có thể không phải là giai đoạn tăng trưởng nóng trên diện rộng, nhưng là giai đoạn củng cố nền tảng và nâng chất lượng thị trường, tạo tiền đề cho một chu kỳ phát triển bền vững hơn trong các năm tiếp theo" – Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Quang Huy, Trưởng Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi nhận định rằng sau một giai đoạn điều chỉnh và sàng lọc kéo dài, thị trường chứng khoán Việt Nam được kỳ vọng sẽ từng bước vượt qua giai đoạn “đánh giá lại” trong năm 2026. Đây là quá trình cần thiết nhằm thiết lập mặt bằng định giá phù hợp hơn với năng lực thực chất của doanh nghiệp cũng như triển vọng tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế.

Đáng chú ý, sự phục hồi và phát triển của thị trường trong giai đoạn này không diễn ra đồng loạt mà mang tính phân hóa rõ rệt. Những doanh nghiệp sở hữu nền tảng tài chính lành mạnh, quản trị minh bạch, mô hình kinh doanh bền vững và khả năng thích ứng với các xu hướng mới sẽ dần được thị trường đánh giá lại theo hướng tích cực hơn.

Trong bối cảnh môi trường vĩ mô ổn định hơn, thị trường chứng khoán có điều kiện thu hút dòng vốn trung và dài hạn với góc nhìn chiến lược, chuyển trọng tâm từ kỳ vọng ngắn hạn sang hiệu quả kinh doanh thực chất, đồng thời phản ánh rõ hơn vai trò của đổi mới, công nghệ và năng suất trong tăng trưởng.

“Năm 2026 có thể không phải là giai đoạn tăng trưởng nóng trên diện rộng, nhưng là giai đoạn củng cố nền tảng và nâng chất lượng thị trường, tạo tiền đề cho một chu kỳ phát triển bền vững hơn trong các năm tiếp theo”, ông Huy nhấn mạnh.

KỲ VỌNG LẠC QUAN

Nhiều công ty chứng khoán đưa ra các kịch bản tích cực cho năm 2026, với kỳ vọng VN-Index có thể hướng tới những ngưỡng cao hơn, trong đó có mốc 2.000 điểm.

Tuy nhiên, phần lớn các dự báo đều lưu ý rằng động lực tăng trưởng sẽ đến từ các nhóm cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, thay vì tăng đồng loạt trên toàn thị trường.

Một trong những tâm điểm của năm là việc FTSE Russell chính thức đưa Việt Nam vào danh sách thị trường mới nổi thứ cấp từ tháng 9/2026. Sự kiện này được kỳ vọng sẽ thu hút dòng vốn quốc tế quy mô lớn và thúc đẩy quá trình hội nhập tài chính. Cùng với đó, làn sóng IPO của các doanh nghiệp lớn, tăng trưởng lợi nhuận tích cực và mức định giá được xem là hấp dẫn trong trung hạn tiếp tục tạo sức hút cho thị trường vốn.

Chứng khoán VNDIRECT nhận định năm 2026 mang tính bước ngoặt đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, khi việc nâng hạng cùng những cải cách về hạ tầng và chính sách giúp thị trường tiệm cận hơn với các chuẩn mực trong khu vực. Theo đơn vị này, các yếu tố nền tảng như tăng trưởng kinh tế nội địa và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn là trụ cột quan trọng giúp thị trường duy trì đà tăng, dù mức độ biến động có thể gia tăng.

Ở góc độ thận trọng hơn, SSI Research cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đã khép lại giai đoạn tạo đáy và bước vào một chương mới từ năm 2026, nhưng đây là giai đoạn “bứt phá sau nâng hạng” mang tính chọn lọc. Định giá P/E hiện tại được đánh giá là hấp dẫn so với tiềm năng tăng trưởng lợi nhuận, song triển vọng đi lên của VN-Index vẫn phụ thuộc lớn vào chất lượng lợi nhuận và khả năng duy trì cải cách. Theo kịch bản cơ sở của SSI, VN-Index có thể tiến tới vùng 1.920 điểm trong năm 2026.

NỀN ĐỂ SÀNG LỌC

Nhìn lại năm 2025, VN-Index đóng cửa tại 1.784 điểm, tăng gần 41% so với đầu năm. Dù chỉ số đã tiến sát mốc 1.800 điểm từ giữa tháng 10, áp lực chốt lời liên tục khiến thị trường phải mất thêm thời gian tích lũy trước khi chính thức chinh phục vùng điểm này vào những phiên cuối năm.

"Thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức khép lại giai đoạn tạo đáy để bước vào một chương mới đầy khởi sắc từ năm 2026. Đây là thời điểm thị trường chuyển mình sang trạng thái “bứt phá sau nâng hạng”, khi nỗ lực cải cách chính sách và quá trình hội nhập toàn cầu hội tụ để mở ra một chu kỳ tăng trưởng bền vững" – Chuyên gia SSI Research.

Vốn hóa HOSE theo đó đạt mức kỷ lục 8,3 triệu tỷ đồng. Tính chung cả ba sàn, tổng vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam xấp xỉ 10 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 70% GDP năm 2025 theo ước tính của CEBR. Đây là con số phản ánh sự mở rộng mạnh mẽ về quy mô, song cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng và tính bền vững của thị trường.

Năm 2025 cũng đánh dấu việc hệ thống giao dịch KRX chính thức vận hành, góp phần giải quyết triệt để tình trạng nghẽn lệnh và nâng cao năng lực xử lý giao dịch. KRX không chỉ là nâng cấp công nghệ mà còn tạo nền tảng cho việc cải thiện thanh toán bù trừ, rút ngắn chu kỳ thanh toán và đáp ứng các tiêu chí nâng hạng theo chuẩn quốc tế.

Song song đó, việc FTSE Russell thông báo nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp được xem là dấu mốc quan trọng, mở ra lộ trình hội nhập sâu rộng hơn. Các tổ chức quốc tế dự báo dòng vốn có thể chảy vào Việt Nam sau nâng hạng ở quy mô lớn, song cũng lưu ý rằng nâng hạng chỉ là điểm khởi đầu, không phải đích đến cuối cùng trên hành trình hướng tới các chuẩn mực cao hơn như MSCI.

Làn sóng IPO trong năm 2025 với sự xuất hiện của nhiều doanh nghiệp lớn đã góp phần gia tăng nguồn cung cổ phiếu chất lượng cao. Tuy nhiên, giai đoạn 2025–2027 cũng được nhìn nhận là thời kỳ thị trường cần tiếp tục sàng lọc, để dòng vốn tập trung nhiều hơn vào các doanh nghiệp có nền tảng thực sự vững chắc, qua đó định hình một chu kỳ phát triển lành mạnh hơn cho thị trường chứng khoán Việt Nam trong dài hạn.