Tỷ giá trung tâm USD/VND do Ngân hàng Nhà nước công bố ngày 14/11 đạt 25.122 đồng, quanh vùng đỉnh lịch sử. So với thời điểm đầu năm, tỷ giá trung tâm tăng 3,2%, cao hơn mức tăng 1,8% ghi nhận cùng kỳ 2024.
Theo báo cáo phân tích mới công bố, Mirae Asset đánh giá chênh lệch giữa chính sách giảm lãi suất của Việt Nam, và duy trì lãi suất cao của Fed đã tạo ra một khoảng cách nhất định, khiến tỷ giá gia tăng.
“Đau đầu” vì tỷ giá
Mirae Asset cho rằng các công ty có nợ vay bằng USD cao sẽ bị ảnh hưởng khi USD tăng giá dẫn đến lỗ chênh lệch tỷ giá hối đoái. Điều này kéo theo sự thay đổi làm sụt giảm lợi nhuận của doanh nghiệp vay USD.
Tuy nhiên, tùy vào hoạt động nội tại của doanh nghiệp sau khi cân chỉnh giữa tài sản và nợ bằng ngoại tệ hoặc có doanh thu từ USD, cũng như sự khác biệt về thời điểm phát sinh và thực tế ghi nhận. Có thể hưởng lợi từ chênh lệch tỷ giá đồng ngoại tệ khác, từ đó đối ứng nhằm cân bằng khoản lỗ chênh lệch tỷ giá.
Tỷ phú Phạm Nhật Vượng là một trong những người “đau đầu” nhất vì tỷ giá. Theo ước tính của Mirae Asset, Vingroup (VIC) có thể ghi nhận lỗ tỷ giá khoảng 2.430 tỷ đồng do tổng dư nợ bằng USD quy đổi hơn 77.600 tỷ đồng, trong đó 22.500 tỷ là trái phiếu. Hai thành viên khác thuộc Vingroup là Vinhomes (VHM) và Vinpearl (VPL) cũng được dự báo sẽ lỗ tỷ giá vài trăm tỷ.
Bên cạnh đó, Masan (MSN) có thể lỗ tỷ giá 1.045 tỷ đồng do vay nợ USD quy đổi 33.370 tỷ đồng. Novaland (NVL) dự kiến lỗ khoảng 537 tỷ đồng với dư nợ USD quy đổi 17.156 tỷ đồng. Một số doanh nghiệp khác cũng đau đầu vì tỷ giá, có thể kể đến như EVNGENCO3 (PGV), PV Power (POW), Vietnam Airlines (HVN)…
Ngoài ra, các doanh nghiệp nhập khẩu nguyên vật liệu trong các ngành như giấy (DHC), nhựa (BMP), hoá chất (CSV), thực phẩm (VNM),… có thể đối mặt với tác động tiêu cực khi chi phí đầu vào tăng theo đà tăng của USD/VND.
Không ít doanh nghiệp “mừng thầm”
Ở chiều ngược lại, Mirae Asset đánh giá các doanh nghiệp xuất khẩu hưởng lợi từ chênh lệch tỷ giá khi USD/VND tăng, đặc biệt trong các nhóm hàng thép, dệt may, thủy sản, giày dép, điện tử, nông sản, cao su và gỗ.
Thực tế, ngành thép chịu tác động 2 chiều khi vừa có doanh thu xuất khẩu vừa vay USD. Do đó tác động phụ thuộc vào cấu trúc tài chính của nhiều doanh nghiệp. Theo ước tính của Mirae Asset, Hòa Phát (HPG) của “vua thép” Trần Đình Long có thể ghi nhận lãi tỷ giá lên tới 1.357 tỷ đồng với kim ngạch xuất khẩu hơn 43.300 tỷ đồng. Một doanh nghiệp thép khác là Nam Kim (NKG) cũng dự kiến lãi khoảng 420 tỷ đồng từ chênh lệch tỷ giá.
Ngành thủy sản có tỷ trọng doanh thu xuất khẩu lớn cũng được hưởng lợi khi tỷ giá tăng. Thủy sản Minh Phú (MPC) ước tính lãi từ chênh lệch tỷ giá khoảng 424 tỷ đồng. Nhóm cao su – xăm lốp như Cao su Đà Nẵng (DRC), Casumina (CSM) có dư nợ USD thấp và là đơn vị xuất khẩu ròng nên hưởng lợi từ tỷ giá tăng.
Ngành dệt may (MSH, TCM, TNG, STK…) nhìn chung dưới áp lực của tỷ giá sẽ nhận tác động 2 chiều, bởi phần lớn nhập khẩu nguyên liệu từ nước ngoài sau đó gia công xuất khẩu. Vì vậy, biến động tỷ giá sẽ ít làm thay đổi kết quả kinh doanh.
Ngành thực phẩm như trường hợp của Vinamilk (VNM) chủ yếu doanh thu nội địa, tỷ lệ doanh thu USD không lớn nên độ nhạy cảm với tỷ giá thấp. Có thể hưởng lợi nhẹ nếu có xuất khẩu hoặc nguồn ngoại tệ, nhưng rủi ro chính đến từ chi phí nguyên liệu nhập khẩu (nếu tỷ giá biến động mạnh).
Nhìn chung, những con số trên được tính toán dưới góc độ của đội ngũ phân tích Mirae Asset và chỉ mang tính chất tham khảo. Thực tế, rất khó để tính toán chính xác tác động của tỷ giá đối với các doanh nghiệp bởi những biến động liên tục trong cơ cấu tài chính, tình hình kinh doanh. Ngoài ra, một số doanh nghiệp còn áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro tỷ giá bằng các công cụ tài chính phái sinh như hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn, hoán đổi…
