CTCP Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HAGL Agrico, mã chứng khoán HNG) vừa công bố BCTC hợp nhất quý 1/2025. Đáng chú ý, đây là quý đầu tiên HAGL Agrico bất ngờ không còn bán hàng dưới giá vốn sau khi cổ đông “truy vấn”.
Dù vậy, trừ các chi phí, Công ty vẫn lỗ thêm 84 tỷ, nâng lỗ luỹ kế gần 9.500 tỷ đồng.
Được biết, Thaco tham gia giải cứu Hoàng Anh Gia Lai (HAGL, mã chứng khoán HAG) vào năm 2018. Đến năm 2021, hai bên quyết định “chia tay” sau khi cân đối các phương án, trong đó Thaco chính thức nhận lại HAGL Agrico.
Sau 4 năm, HAGL Agrico liên tục thua lỗ.
Năm 2025, HAGL Agrico đặt mục tiêu lỗ tiếp 854 tỷ đồng. Trong đó, hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi sẽ có lãi 55 tỷ đồng (cùng kỳ lỗ 103 tỷ); phần lỗ chủ yếu do chi phí hủy vườn cây ăn trái để chuyển đổi (597 tỷ), khấu hao vườn cây (229 tỷ) và khấu hao nhà xưởng/hạ tầng (83 tỷ).
Bên cạnh các nghi vấn về tính minh bạch của các giao dịch tại Công ty, một câu hỏi lớn đặt ra chính là bao giờ HAGL Agrico hết lỗ?
Trả lời cổ đông về vấn đề này, bản thân tỷ phú Trần Bá Dương cũng bỏ ngỏ. Ông chỉ công bố ước tính sơ bộ, phải đến khi nào nguồn thu từ chuối bù đắp được chi phí đầu tư 1 ha chuối (hiện hơn 200 triệu đồng/ha), thì HAGL Agrico mới hết lỗ.
Để làm được điều đó, Thaco đang cho biết đang nỗ lực tiết giảm tối đa các chi phí chăm sóc, nâng cao năng suất thông qua công tác cải tạo (làm đất thật kỹ, bằng phẳng, cung cấp đủ nước tưới tiêu…) đồng thời tăng diện tích trồng chuối.
"Lỗ năm 2025 phần lớn đến từ chuyển đổi vườn cây và khấu hao. Đây là gánh nặng bởi nó không phải tài sản thực sự, gánh nặng này khoảng trên 200 triệu đồng/ha. Để hết lỗ, Công ty phải cố gắng phải làm chuẩn trên từng ha chuối, phải đạt năng suất 55 tấn/ha và hướng đến 70 tấn/ha, giảm chi phí chăm sóc. Dự kiến khi nguồn thu chuối trên 200 triệu/ha và diện tích nhiều hơn thì mới bù lỗ được”, ông Dương nói.
Tính đến cuối năm 2024, HAGL Agrico sở hữu 35.757 ha trồng chuối, xoài, bưởi, cao su và chăn nuôi bò ở Lào và Campuchia.
Năm 2025, Công ty dự kiến trồng mới 2.026 ha chuối, diện tích thu hoạch 1.117 ha với sản lượng 34.838 tấn.
Năm 2026, HAGL Agrico mục tiêu đạt 3.000 ha chuối.
Tựu chung, bản thân lãnh đạo Thaco vẫn chưa dự tính được thời gian nào HAGL Agrico sẽ thoát lỗ. Dù vậy, theo như nhiều lần tuyên bố, Thaco sẽ không buông HAGL Agrico. Hiện, HAGL Agrico đang nợ Thaco 12.000 tỷ, theo ông Dương nếu HAGL Agrico 'chết' lấy đâu mà đòi?
Bên cạnh câu chuyện đã rót rất nhiều tiền vào HAGL Agrico, việc Thaco phải “gánh xác chết” còn xuất phát từ những giá trị nhận được, cụ thể là giá trị thương hiệu của HAGL Agrico tại Campuchia và Lào.
Tận dụng thương hiệu để khai thác thị trường lớn Trung Quốc, đang đầu tư siêu dự án nông nghiệp với nguồn thu dự kiến 800 triệu USD/năm
Tại kỳ Đại hội trước đó, ông Dương cho biết HAGL Agrico là tên thương mại bổ trợ cho việc bán được hàng hóa giá cao hơn, nên vẫn được sử dụng trong giao dịch mua bán hàng hóa. Hiện, với thương hiệu HAGL Agrico, một thùng chuối loại A ông Dương bán ra có giá lên đến 13,5 USD (khá cao so với mức giá chung vào khoảng 12-13 USD/thùng 13 kg).
“Trung Quốc là thị trường rất lớn nếu làm chất lượng tốt. Công ty vẫn đang dùng pháp nhân Hoàng Anh Attapeu, nên xuất qua Trung Quốc không có ảnh hưởng lâu dài; nếu có chỉ ảnh hưởng ít thôi, như tới mùa vụ thì giá chuối xuống”, ông Dương nói.
Chưa kể, HAGL Agrico cũng chính là “bước đệm" ban đầu giúp Thaco có thể đầu tư sang 2 nước láng giềng.
Về mảng nông nghiệp, đầu năm 2024, Chính phủ Lào đã trao Giấy phép đầu tư cho Công ty TNHH Đầu tư và Sản xuất kinh doanh nông nghiệp Nam Lào (Công ty Nam Lào) về việc thực hiện Dự án đầu tư sản xuất trồng cây ăn trái kết hợp chăn nuôi bò quy mô lớn. Dự án này có tổng vốn đầu tư 750 triệu USD.
Đây theo giới thiệu là "siêu dự án nông nghiệp", ước tính đem về cho Tập đoàn doanh thu 13.500 tỷ đồng/năm (550 triệu USD/năm) và lợi nhuận 2.450 tỷ đồng/năm (100 triệu USD/năm), với tỷ suất lợi nhuận là 18%.
Thaco Agri cũng đang triển khai hai dự án sản xuất nông nghiệp theo mô hình tích hợp tuần hoàn quy mô lớn là Khu liên hợp Snuol tại tỉnh Kratie và Khu liên hợp Koun Mom tại tỉnh Ratanakiri, trên tổng diện tích 35.390ha, với tổng kinh phí đầu tư dự kiến gần 1,3 tỷ USD.
Thaco Agri ước tính từ năm 2028, các dự án sẽ mang lại doanh thu xuất khẩu 800 triệu USD/năm.
Tham vọng trong lĩnh vực logistics tại nước bạn
Trong động thái mới nhất, Thaco còn thể hiện rõ ý định tham gia vào mảng logistics ở Lào và Campuchia.
Ngày 9/1/2025, tại Hội nghị Hợp tác Đầu tư Việt Nam – Lào năm 2025, ông Dương thông tin: Tập đoàn đã mua lại 84.000ha đất từ Hoàng Anh Gia Lai, trong đó có nhiều khu đất xen kẽ nhau. Chính phủ Việt Nam, Campuchia và Lào đều đã hỗ trợ Thaco trong việc thực hiện các dự án mới, đồng thời công ty đã mở rộng thêm 6.000ha đất để phát triển.
Hiện tại, Thaco đã đầu tư 31.000 tỷ đồng vào Campuchia, 19.000 tỷ đồng tại Lào và 18.000 tỷ đồng vào các tỉnh trong nước. Tại Lào và Campuchia, Thaco cho biết đã triển khai các mô hình thí điểm và đang chờ phê duyệt.
Đến tháng 2/2025, Thaco làm lễ khánh thành Bến 5 vạn tấn tại Cảng quốc tế Chu Lai. Trước đó, vào tháng 3/2024, UBND tỉnh Quảng Nam đã có Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận nhà đầu tư cho dự án mở rộng và nâng cấp bến cảng Chu Lai, thuộc khu bến cảng Tam Hiệp với tổng vốn đầu tư 1.590 tỷ đồng.
Nhìn chung, với hoạt động kinh doanh mạnh mẽ ở cả thị trường Campuchia lẫn Lào, Thaco sẽ có thêm ít nhất 2 sự lựa chọn về địa điểm sẽ xuất khẩu hàng hóa – đặc biệt là nông sản và thực phẩm, qua Trung Quốc cũng như nhiều nước trong khu vực.
HAGL Agrico thành lập năm 2010 và đã có hơn 10 năm làm ăn kinh doanh ở Campuchia – Lào. HAGL Agrico cũng từng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng tại Lào.
Trong quá khứ, chủ cũ của HAGL Agrico là Hoàng Anh Gia Lai đã có 2 dự án hỗ trợ tài chính để Chính phủ Lào xây sân bay Nong Khang và Attapeu. Trong đó, sân bay Nong Khang tại tỉnh Huaphan bắt đầu khởi công từ năm 2013, có tổng mức đầu tư 82 triệu USD, giá trị hợp đồng ban đầu là 74 triệu USD và giá trị xây dựng phát sinh là 8 triệu USD.
Khi Thaco nhận lại HAGL Agrico vào năm 2021, sân bay Nong Khang đang trong quá trình thực hiện. Theo đó, Thaco đã tiếp nhận công việc xây dựng sân bay này và đã hoàn tất rồi trao lại cho Chính phủ Lào trong năm 2023.
Với vị trí địa lý của mình, sân bay Nong Khang đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế của tỉnh Huaphan và vùng Đông Bắc Lào, giúp kết nối nhanh chóng khu vực với Thủ đô Viêng Chăn và các tỉnh/thành phố khác. Ngoài ra, sân bay Nong Khang còn là cửa ngõ giao thương kinh tế đường bộ giữa Lào - Việt Nam, là yếu tố quan trọng thúc đẩy phát triển xuất nhập khẩu qua biên giới 2 nước.
Ghi nhận tại BCTC của HAGL Agrico, Công ty đang có khoản “Phải thu về cho vay dài hạn” hơn 2.000 tỷ đồng, đây là khoản cho Chính phủ Lào vay không lãi suất nhằm hỗ trợ việc xây dựng Sân bay Quốc tế Nong Khang tại thỉnh Huaphan và Sân bay quốc tế Attapeu tại tỉnh Attapeu. Khoản cho vay này sẽ được cấn trừ với tiền thuế, tiền thuê đất và các nghĩa vụ phải trả khác mà Nhóm Công ty phải nộp cho Chính phủ Lào trong tương lai hoặc được Chính phủ Lào hoàn trả lại bằng tiền.
