Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất đi lên, chi phí vốn gia tăng và dòng tiền trên thị trường chứng khoán có xu hướng phân hóa mạnh hơn. Theo Agriseco Research, doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính lớn, có nhu cầu tái cấp vốn cao hoặc nhạy cảm với biến động thị trường có thể chịu áp lực khi chi phí lãi vay tăng, từ đó ảnh hưởng đến biên lợi nhuận, dòng tiền và kết quả kinh doanh.
Áp lực này được Agriseco đánh giá sẽ thể hiện rõ hơn ở các ngành thâm dụng vốn như xây dựng - hạ tầng, hàng không, thép, ô tô và một số doanh nghiệp bất động sản.
Ở chiều ngược lại, vẫn có những doanh nghiệp sở hữu nền tảng tài chính đủ khỏe để chống chịu, thậm chí hưởng lợi trong môi trường lãi suất cao. Bộ phận phân tích Agriseco đánh giá cao các doanh nghiệp có lượng tiền mặt và đầu tư tài chính lớn, nền tảng tài chính lành mạnh, ít phụ thuộc vào vốn vay, dòng tiền ổn định và hoạt động kinh doanh ít nhạy cảm với mặt bằng lãi suất.
Theo Agriseco, nhóm này có khả năng duy trì kết quả kinh doanh tốt hơn tương đối so với thị trường, đồng thời có thể hưởng thêm lợi ích từ lợi suất tiền gửi và các tài sản tài chính tăng lên.
Từ các tiêu chí trên, CTCK này lựa chọn một số cổ phiếu đáng chú ý gồm PVS, TCB, BSR, GVR và SAB. Điểm chung của nhóm này là sở hữu lượng tiền ròng lớn hoặc tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu thấp, qua đó giảm áp lực chi phí tài chính khi lãi suất tăng.
Tại nhóm dầu khí, PVS được Agriseco đánh giá tích cực nhờ lượng backlog lớn tại các dự án dầu khí Lô B - Ô Môn và điện gió ngoài khơi. Tổng backlog giai đoạn 2026-2030 ước khoảng 7 tỷ USD, được kỳ vọng tạo nền tảng cho doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng 15-20%. Doanh nghiệp đồng thời sở hữu khoảng 15.100 tỷ đồng tiền ròng, trong khi tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu chỉ 0,12 lần, giúp giảm đáng kể áp lực chi phí vay và tạo dư địa gia tăng thu nhập tài chính.
Đại diện khác từ nhóm dầu khí là BSR, kết quả kinh doanh năm 2026 được kỳ vọng tăng trưởng cao nhờ biên lọc dầu thuận lợi và công suất vận hành ở mức cao. Về dài hạn, dự án Nâng cấp mở rộng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đang trong giai đoạn EPC, dự kiến nâng công suất từ 148.000 lên 171.000 thùng/ngày, tương đương tăng 15,5%, và hoàn thành vào cuối năm 2028. BSR hiện sở hữu khoảng 41.010 tỷ đồng tiền ròng, tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu 0,17 lần và lợi nhuận trước thuế 12 tháng gần nhất 22.285 tỷ đồng. Quy mô tiền lớn vừa tạo nguồn thu tài chính, vừa giúp doanh nghiệp chủ động vốn cho chu kỳ đầu tư mới.
Ở nhóm ngân hàng, Agriseco cho rằng TCB còn dư địa duy trì tăng trưởng tín dụng nhờ nhu cầu vốn của doanh nghiệp, đầu tư hạ tầng và sự mở rộng của hệ sinh thái khách hàng. Chất lượng tài sản vẫn được kiểm soát với tỷ lệ nợ xấu khoảng 1,15%, tỷ lệ bao phủ nợ xấu 125,5%, trong khi NIM đạt 3,6%, thuộc nhóm cao trong ngành. Tỷ lệ CASA 38,3% cũng tạo lợi thế về chi phí vốn, giúp ngân hàng hạn chế áp lực tăng chi phí huy động khi mặt bằng lãi suất đi lên.
Với GVR, động lực lợi nhuận đến từ đà tăng của giá cao su và khoản thu từ bồi thường, chuyển đổi đất. Agriseco cho rằng triển vọng dài hạn của doanh nghiệp còn đến từ quỹ đất cao su lớn, tạo dư địa phát triển khu công nghiệp và ghi nhận thu nhập từ chuyển đổi đất trong trung, dài hạn. GVR có khoảng 26.226 tỷ đồng tiền ròng, tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu chỉ 0,04 lần, qua đó gần như không chịu áp lực đáng kể từ lãi vay và còn có khả năng gia tăng thu nhập từ lượng tiền gửi lớn.
Trong khi đó, SAB được hỗ trợ bởi vị thế đầu ngành bia, xu hướng thuận lợi của giá malt, gạo và nhôm, cùng kỳ vọng sức mua phục hồi. Tuy vậy, Agriseco dự báo tăng trưởng lợi nhuận trung hạn của doanh nghiệp ở mức một chữ số và lưu ý áp lực từ thuế tiêu thụ đặc biệt kể từ năm 2027. SAB hiện có khoảng 20.362 tỷ đồng tiền ròng, tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu chỉ 0,02 lần, gần như không phụ thuộc vào vốn vay và có thể hưởng lợi trực tiếp khi lợi suất tiền gửi tăng.
