Cầu Nhật Tân được khởi công năm 2009, khánh thành năm 2015 với tổng mức đầu tư 13.626 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn ODA của Nhật Bản. Có tổng chiều dài 8.930 m, trong đó phần cầu chính dài 3.755 m, mặt cầu rộng 33,2 m.
Công trình sử dụng kết cấu dây văng liên tục với 5 trụ tháp cao 111 m tính từ móng. Trong đó, 2 trụ được thi công trên cạn và 3 trụ nằm dưới nước. Toàn cầu có tổng cộng 220 bó cáp neo vào các trụ tháp.
Đáng chú ý, cầu Nhật Tân từng là cầu dây văng nhiều nhịp đầu tiên được xây dựng tại Việt Nam, với phần dây văng có tổng chiều dài khoảng 1.500 m. Công trình chính thức thông xe ngày 4/1/2015.
Hơn nữa, cầu Nhật Tân là cây cầu dây văng đầu tiên tại châu Á được xây dựng với 5 trụ tháp, trong khi những công trình tương tự thường sử dụng 3 trụ. Đặc biệt, cầu Nhật Tân là một trong số rất ít cầu dây văng liên tục nhiều nhịp trên thế giới, theo Cổng thông tin điện tử Bộ Giao thông Vận Tải.
Thiết kế 5 trụ tháp của cầu Nhật Tân mang ý nghĩa biểu tượng, tượng trưng cho 5 cửa ô của Hà Nội. Hình dáng các trụ tháp được ví như những cánh tay nối dài của Thủ đô, thể hiện sự phát triển và khát vọng vươn tới tương lai.
Không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô và thiết kế, cầu Nhật Tân còn là công trình hội tụ nhiều công nghệ hiện đại lần đầu được áp dụng tại Việt Nam. Trong đó có công nghệ hộp neo bằng thép trên trụ tháp, giúp bảo đảm sự ổn định và an toàn cho hệ thống dây văng.
Công trình cũng được trang bị hệ thống quan trắc hiện đại, cho phép theo dõi liên tục các thông số kỹ thuật quan trọng như lực căng cáp, ứng suất thép và biến dạng dầm.
Một điểm đáng chú ý khác là kết cấu móng sử dụng vòng vây cọc ống thép, giải pháp được Nhật Bản nghiên cứu và chuyển giao. Công nghệ này giúp nâng cao độ bền, khả năng chịu lực và rút ngắn thời gian thi công.
So với các giải pháp truyền thống như cọc khoan nhồi, cọc ống thép có chi phí đầu tư ban đầu cao hơn. Tuy nhiên, xét trên phương diện độ bền, khả năng chịu lực và thời gian thi công, giải pháp này được đánh giá mang lại hiệu quả kinh tế và kỹ thuật lâu dài.
Hệ thống cáp văng trên cầu dây văng thường gồm hai loại: sợi song song (PWS) phổ biến ở Nhật Bản và Trung Quốc, và tao song song (PPS) phổ biến ở châu Âu và Mỹ. Cầu Nhật Tân sử dụng công nghệ dây văng PWS, các bó cáp được chế tạo sẵn và nhập khẩu theo tiêu chuẩn Nhật Bản
Sau khi hoàn thành, cầu Nhật Tân cùng tuyến đường hai đầu cầu được đưa vào khai thác, góp phần hoàn thiện tuyến Vành đai 2 của Hà Nội, đồng thời rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ khu vực trung tâm Thủ đô đến Sân bay Quốc tế Nội Bài.
Cầu Nhật Tân không chỉ đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông phía Bắc Hà Nội mà còn kết nối trực tiếp với nhiều đại đô thị đang hình thành và phát triển như Bắc Thăng Long Urban City, Vinhomes Cổ Loa và khu đô thị sinh thái tại khu vực hai xã Vĩnh Thanh, Đông Anh.
Nhờ đó, cầu Nhật Tân không chỉ trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông của Thủ đô mà còn góp phần tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho khu vực phía Bắc Hà Nội.
