Giới phân tích cho rằng nguyên nhân chính là do nguồn cung dồi dào ở các nước sản xuất lớn, đặc biệt là Ấn Độ. Hiện tại, giá gạo đang ở mức thấp nhất trong vòng 8 năm.
Tuy nhiên, BMI, một đơn vị nghiên cứu của công ty phân tích dữ liệu Fitch Solutions, cảnh báo rằng trong ngắn hạn, rủi ro chính vẫn là một mùa gió mùa đặc biệt mạnh ở Ấn Độ có thể gây thiệt hại cho vụ lúa của nước này.
Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo sản lượng gạo toàn cầu sẽ cao hơn nhờ sản lượng tăng ở Brazil và Colombia. Tuy nhiên, thương mại toàn cầu được cho sẽ giảm sút do xuất khẩu từ Ấn Độ và Pakistan sụt giảm, trong khi tiêu thụ cũng được dự báo sẽ thấp hơn. Dự trữ cuối kỳ toàn cầu được dự báo sẽ tăng, chủ yếu nhờ vào lượng tồn kho lớn ở Ấn Độ và Pakistan.
* Tình trạng dư cung trên thị trường thế giới
Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO) cho biết giá xuất khẩu lúa mì và gạo đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm vào tháng 8/2025, chủ yếu do nguồn cung toàn cầu dồi dào và nhu cầu yếu. Hệ thống Thông tin Thị trường Nông nghiệp (AMIS) của FAO cho biết sản lượng gạo toàn cầu trong niên vụ 2025-2026 có khả năng sẽ cao hơn, ở mức 555,4 triệu tấn so với 549,9 triệu tấn một năm trước.
Dựa trên những yếu tố này, BMI đã điều chỉnh giảm dự báo giá gạo trên sàn giao dịch hàng hóa Chicago (CBOT) cho năm 2025, từ 13,9 USD/cwt xuống còn 12,8 USD/cwt (1 cwt tương đương khoảng 45,3 kg). Cơ quan này khẳng định động lực chính cho kỳ vọng giảm giá vẫn là nguồn cung dồi dào, đặc biệt từ Ấn Độ, thị trường xuất khẩu lớn nhất thế giới. Theo BMI, sản lượng toàn cầu sẽ tăng 0,4% trong khi tiêu thụ tăng tới 1,8%, khiến thị trường tiếp tục trong tình trạng thặng dư dù ở mức nhỏ hơn.
Thực tế tại Ấn Độ cũng cho thấy rõ điều này. Tính đến ngày 1/9, lượng gạo dự trữ của nước này đã ở mức cao kỷ lục là 37,97 triệu tấn gạo và 21,35 triệu tấn lúa chưa xay xát.
* Giá gạo thế giới đồng loạt giảm
FAO cho biết chỉ số giá gạo toàn cầu trong tháng 8 đã giảm 2% so với tháng 7, và giảm tới 24,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá gạo ở Việt Nam giảm do nhu cầu yếu, trong khi Thái Lan, Mỹ và Pakistan cũng đều hạ giá bán.
BMI dự báo thị trường gạo sẽ tiếp tục thặng dư cho đến niên vụ 2028-2029. Giá gạo đóng cửa gần nhất vào ngày 9/9 là 11,6 USD/cwt, tương đương mức giảm 9,7% so với tháng trước và giảm 20,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức giá thấp nhất được ghi nhận kể từ tháng 7/2020. Sau một giai đoạn giá cao trong nửa đầu năm 2024 do các hạn chế xuất khẩu gạo của Ấn Độ, giá gạo đã liên tục giảm trong những tháng gần đây.
USDA cũng chỉ ra kể từ tháng Tám, giá gạo xuất khẩu toàn cầu đã giảm ở tất cả các quốc gia ngoại trừ Uruguay (U-ru-quay). Cụ thể, giá gạo xuất khẩu của Mỹ đã giảm 33 USD xuống còn 606 USD/tấn; giá gạo xuất khẩu của Việt Nam giảm 22 USD xuống 372 USD/tấn; giá gạo xuất khẩu của Thái Lan giảm 3 USD xuống 366 USD/tấn; và giá gạo xuất khẩu của Pakistan giảm 4 USD xuống 358 USD/tấn. Trong khi đó, giá gạo trắng của Ấn Độ (373 USD/tấn) vẫn ổn định nhờ nhu cầu từ châu Phi.
