Ngày 7/6, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) công bố kết quả sơ bộ đợt rà soát lần thứ 19 (POR19) với lệnh áp thuế chống bán phá giá tôm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam giai đoạn từ 01/02/2023 đến 31/01/2024.
Theo thông báo, với hai doanh nghiệp bị kiểm tra bắt buộc, DOC xác định Công ty Thông Thuận (gồm Công ty Thông Thuận Cam Ranh) không bán phá giá mặt hàng tôm sang Mỹ. Trong khi đó, CTCP Thuỷ sản Sóc Trăng (Stapimex) bị áp mức thuế sơ bộ lên tới 35,29% - cao bất thường so với thông lệ.
Mức thuế này cũng được áp cho 22 doanh nghiệp đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng biệt nhưng không thuộc diện bị kiểm tra bắt buộc, thay vì áp mức trung bình gia quyền từ 2 bị đơn bắt buộc như các kỳ trước.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết bất ngờ và quan ngại về mức thuế sơ bộ cao đột biến này.
"Trong 19 năm Việt Nam tham gia các kỳ rà soát hành chính của vụ kiện chống bán phá giá tôm tại Mỹ, chưa từng có doanh nghiệp nào bị áp thuế sơ bộ ở mức hai con số", đại diện VASEP nói.
VASEP cho biết mức thuế cao đột biến khiến họ nghi ngờ có sai sót trong quá trình tính toán.
Hiệp hội cho rằng đây là tình huống từng xảy ra tại kỳ POR12, khi DOC áp mức thuế sơ bộ 25.76% cho Thực phẩm Sao Ta (Fimex) do lỗi kỹ thuật trong tính toán, nhưng sau đó đã điều chỉnh còn 4.58% trong kết quả cuối cùng.
Theo VASEP, Stapimex đã chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ, hệ thống sổ sách minh bạch và kỳ vọng được hưởng mức thuế thấp. Do đó, kết quả sơ bộ lần này bị cho là có sai lệch dữ liệu, gây ra mức thuế cao đến mức khó hiểu. Stapimex sẽ nhanh chóng bổ sung tài liệu và kỳ vọng kết quả cuối cùng (dự kiến công bố vào tháng 12/2025) sẽ phản ánh đúng thực tế và khẳng định Việt Nam không bán phá giá tôm vào thị trường Hoa Kỳ.
Trong bối cảnh Chính quyền Trump đang thúc đẩy chính sách áp thuế đối ứng cao với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, diễn biến mới càng làm gia tăng áp lực với ngành tôm khi tiếp cận thị trường Mỹ.
Do đó, VASEP đề nghị DOC xem xét lại cách tính thuế, đảm bảo tính khách quan, công bằng và nhất quán với thông lệ của các kỳ rà soát trước, nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam và duy trì sự ổn định trong quan hệ thương mại thủy sản song phương.
Stapimex bị áp thuế cao bất thường từ Mỹ
Công ty CP Thủy Sản Sóc Trăng được thành lập từ năm 1978, là một trong những doanh nghiệp đầu tiên trong lĩnh vực chế biến tôm xuất khẩu tại Việt Nam.
Năm 2023, với hơn 10.000 tấn tôm xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ, Stapimex là đại diện Việt Nam duy nhất nằm trong Top 15 nhà cung cấp tôm hàng đầu tại xứ sở cờ hoa.
Năm 2024, doanh thu thuần đạt 8.331 tỷ đồng, tăng 17,3% so với mức 7.100 tỷ đồng năm 2023.
Tuy vậy lợi nhuận trước thuế chỉ tăng không đáng kể từ 503 tỷ lên 506 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế đạt 492 tỷ đồng, tăng 0,4% so với năm 2023 (490 tỷ đồng).
Lãi cơ bản trên cổ phiếu (EPS) đạt 70.237 đồng. Đây là mức EPS “vượt trội” trong nhóm doanh nghiệp ngành chế biến các sản phẩm về tôm.
Ngoài kết quả kinh doanh khả quan, công ty cũng nổi bật với chính sách cổ tức hấp dẫn: từ 2016 đến 2022, duy trì tỷ lệ cổ tức trên 50%, riêng 3 năm gần nhất là 100%.
Bước sang 2025, doanh nghiệp đặt mục tiêu sản lượng 25.000 tấn, kim ngạch xuất khẩu 340 triệu USD, lợi nhuận sau thuế 500 tỷ đồng và duy trì cổ tức tối thiểu 50% mệnh giá.
Tuy nhiên, sau 19 năm trở thành công ty đại chúng, Stapimex vẫn chưa niêm yết cổ phiếu lên sàn chứng khoán. Nếu niêm yết, công ty có thể huy động vốn cho dự tính đầu tư rộng hơn vào chuỗi giá trị như mở rộng vùng nuôi, xây nhà máy sản xuất thức ăn – yếu tố có thể chiếm hơn 50% giá tôm thương phẩm.
