Thời gian gần đây, tình hình cháy, nổ tại các khu nhà chung cư, nhà cao tầng có xu hướng diễn biến phức tạp, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.
Số liệu của Học viện Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an cho thấy trong tháng 8/2026, toàn quốc xảy ra 245 vụ cháy, trong đó có 5 vụ cháy nhà chung cư. Lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH đã trực tiếp chữa cháy 204 vụ, hướng dẫn hàng trăm người mắc kẹt thoát ra nơi an toàn và trực tiếp cứu 13 người trong các vụ cháy.
Công an cảnh báo những nguy cơ ngay trong căn hộ
Theo khuyến cáo của Cục Cảnh sát PCCC&CNCH, một trong những nhóm nguy cơ cần được đặc biệt lưu ý là hệ thống điện và các thiết bị sinh nhiệt trong gia đình.
Người dân được khuyến cáo thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện và thay thế kịp thời các vật tư, thiết bị đã hỏng. Các thiết bị điện cần được tắt khi không sử dụng, đặc biệt là những thiết bị có khả năng sinh nhiệt như bếp, bàn là, quạt sưởi, máy sấy và các loại pin sạc.
Việc cắm đồng thời nhiều thiết bị điện công suất lớn vào cùng một ổ cũng được cảnh báo vì có thể gây quá tải, chập điện và phát sinh cháy. Cơ quan công an khuyến nghị người dân sử dụng thiết bị điện, điện tử có nguồn gốc rõ ràng.
Đáng chú ý, các thiết bị và phương tiện sử dụng pin cũng được lực lượng chức năng lưu ý. Người dân không nên sạc xe đạp điện, xe máy điện, điện thoại hoặc pin dự phòng qua đêm khi không có người kiểm soát. Các thiết bị này cũng không nên được sạc trên hoặc gần những vật liệu dễ cháy như đệm, rèm, giấy, nhựa hay xăng dầu, đồng thời tránh sạc ở nơi có ánh nắng trực tiếp hoặc nhiệt độ cao.
Trong khu vực bếp, không nên để vật liệu dễ cháy gần nguồn nhiệt. Sau khi sử dụng cần tắt bếp và khóa van gas. Những khu vực thắp hương, sử dụng nến, đèn dầu cũng phải được bố trí cách xa vật liệu dễ cháy. Người dân không nên tích trữ xăng, dầu hoặc các chất dễ cháy trong căn hộ.
Một cánh cửa có thể quyết định đường thoát nạn
Cục Cảnh sát PCCC&CNCH cũng lưu ý rằng việc giữ thông thoáng các lối thoát nạn có vai trò quan trọng khi xảy ra hỏa hoạn tại nhà cao tầng.
Hành lang, cầu thang và lối đi không nên bị chiếm dụng bởi hàng hóa hoặc đồ đạc. Cửa ngăn cháy tại buồng thang bộ cần được duy trì ở trạng thái đóng kín và không được chèn, chặn cửa thoát nạn. Người dân cũng không nên lắp “chuồng cọp” bịt kín các lối thoát hiểm.
Ban công và logia cũng không nên được tận dụng làm kho chứa đồ dễ cháy như thùng xốp, giấy carton, vật liệu nhựa. Việc chất đồ quá nhiều tại những khu vực này vừa làm tăng nguy cơ cháy vừa có thể cản trở tầm nhìn và lối thoát nạn khi xảy ra sự cố.
Khi phát hiện cháy, người dân cần bình tĩnh đánh giá tình hình trước khi mở cửa. Có thể dùng mu bàn tay kiểm tra cửa hoặc tay nắm cửa. Nếu cửa nóng hoặc có nhiều khói lùa vào, tuyệt đối không mở cửa. Trong trường hợp này, người bên trong cần dùng chăn, vải ướt hoặc vật liệu phù hợp để bịt các khe cửa, sau đó di chuyển tới cửa sổ hoặc ban công để gọi người hỗ trợ.
Nếu phải di chuyển qua khu vực có khói, người dân được khuyến cáo dùng khăn ướt che mũi, miệng và cúi thấp người hoặc bò sát mặt sàn để hạn chế hít phải khói, khí độc.
Đặc biệt, khi xảy ra cháy tại chung cư, người dân không sử dụng thang máy để thoát nạn. Thang bộ là lối thoát chính. Trong trường hợp đám cháy ở tầng dưới khiến khói, khí độc xâm nhập buồng thang và không thể di chuyển xuống, người dân có thể phải di chuyển theo hướng lên phía trên để chờ lực lượng cứu hộ tiếp cận.
Không chỉ cư dân, ban quản lý cũng phải chuẩn bị từ trước
Theo Cục Cảnh sát PCCC&CNCH, trách nhiệm bảo đảm an toàn tại chung cư không chỉ thuộc về từng hộ dân. Ban quản lý và ban quản trị phải thường xuyên kiểm tra, vận hành và bảo trì các hệ thống PCCC của tòa nhà.
Các hệ thống như báo cháy tự động, cấp nước chữa cháy, đèn sự cố, biển chỉ dẫn thoát nạn, quạt hút khói và cửa ngăn cháy cần được duy trì trong trạng thái hoạt động tốt. Hành lang, sảnh và buồng thang bộ phải luôn thông thoáng, không bị đồ đạc hoặc hàng hóa cản trở.
Cùng với đó, ban quản lý, ban quản trị cần thường xuyên tuyên truyền kiến thức PCCC, hướng dẫn kỹ năng thoát nạn và tổ chức thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cho cư dân.
Lực lượng PCCC tại chỗ cũng phải được duy trì để có thể xử lý sự cố ngay từ giai đoạn đầu, đồng thời hỗ trợ cư dân thoát nạn trong thời gian lực lượng chuyên nghiệp chưa tiếp cận hiện trường.
Rạng sáng 6/9, một căn hộ ở tầng 9, tòa HH1, chung cư số 90 Nguyễn Tuân, phường Thanh Xuân, Hà Nội xảy ra cháy. Thời điểm đó, trong căn hộ có 3 mẹ con. Sau khi phát hiện hỏa hoạn, cả 3 người kịp chạy ra ngoài an toàn. Hệ thống chuông báo cháy của tòa nhà được kích hoạt, giúp cư dân chủ động sơ tán. Đám cháy được lực lượng chức năng khống chế sau ít phút và không gây thiệt hại về người.
Chỉ hơn 1 tuần sau, khoảng 8h30 ngày 16/9, một căn hộ ở tầng 12, tòa HH2 cũng thuộc chung cư số 90 Nguyễn Tuân tiếp tục xảy ra hỏa hoạn. Lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an Hà Nội điều động phương tiện và cán bộ, chiến sĩ đến hiện trường. Đám cháy được dập tắt sau khoảng 10 phút và không gây thiệt hại về người.
Theo thông tin ban đầu, vụ cháy ngày 16/9 được cho là xuất phát từ sự cố tại ổ sạc điện thoại. Căn hộ rộng khoảng 90 m² nằm ở tầng 12, thời điểm xảy ra cháy không có người bên trong.
Hai vụ việc xảy ra trong thời gian ngắn tại cùng một khu chung cư cho thấy một sự cố bắt nguồn từ thiết bị điện trong căn hộ có thể nhanh chóng trở thành tình huống cần huy động lực lượng chữa cháy và tổ chức thoát nạn cho cả tòa nhà.
Với nhà cao tầng, khả năng thoát nạn vì thế không chỉ phụ thuộc vào hệ thống PCCC mà còn phụ thuộc vào cách mỗi gia đình sử dụng điện, bố trí đồ đạc và chuẩn bị kỹ năng xử lý khi có sự cố.
