Cách tiếp cận mới trong chính sách cư trú
Khác với các chương trình visa truyền thống thường yêu cầu chứng minh thu nhập hoặc tài sản thông qua hệ thống giấy tờ phức tạp, mô hình được cho là đang được Bhutan nghiên cứu hướng tới việc sử dụng tài sản số làm cơ sở xác minh năng lực tài chính.
Theo đó, người đăng ký có thể tham gia chương trình thông qua việc ký quỹ khoảng 10.000 USD dưới dạng tài sản số TER – một loại token được cho là phát hành với cơ chế bảo chứng bằng vàng vật lý. Sau khi hoàn tất quy trình ký quỹ thông qua hệ thống ngân hàng số nội địa, ứng viên có thể đủ điều kiện xét duyệt visa cư trú trong một khoảng thời gian nhất định. Khi kết thúc thời gian lưu trú, khoản ký quỹ dự kiến sẽ được hoàn trả.
Cách tiếp cận này, nếu được triển khai chính thức, có thể góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời giảm phụ thuộc vào các phương thức xác minh tài chính truyền thống vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro và chi phí.
Token hoá vàng: Bảo chứng tài chính minh bạch cho quyền cư trú
Để vận hành mô hình, Bhutan được cho là đã lựa chọn nền tảng blockchain Solana làm hạ tầng công nghệ. Đây là một trong những hệ sinh thái blockchain được đánh giá cao nhờ tốc độ xử lý giao dịch nhanh, chi phí thấp và mức tiêu thụ năng lượng tương đối hiệu quả so với nhiều nền tảng khác.
Yếu tố này được cho là phù hợp với định hướng phát triển của Bhutan – quốc gia nổi tiếng với mục tiêu duy trì trạng thái phát thải carbon âm. Việc lựa chọn một nền tảng blockchain có hiệu quả năng lượng cao không chỉ đảm bảo tính vận hành, mà còn góp phần duy trì sự nhất quán trong chiến lược phát triển bền vững.
Tuy vậy, các chuyên gia cũng lưu ý rằng việc một nền tảng blockchain được lựa chọn trong chính sách công chưa đủ để tạo ra tác động tức thời đến thị trường tài sản số, đặc biệt trong bối cảnh biến động và phụ thuộc vào nhiều yếu tố toàn cầu.
Một trong những điểm đáng chú ý của mô hình là việc kết hợp giữa tài sản truyền thống và công nghệ số thông qua quá trình token hóa vàng. Theo đó, vàng vật lý được chuyển đổi thành token kỹ thuật số, cho phép lưu trữ, giao dịch và xác minh quyền sở hữu trên nền tảng blockchain.
Thay vì phụ thuộc vào hồ sơ giấy tờ, hệ thống có thể sử dụng dữ liệu on-chain để xác thực tài sản của người tham gia, từ đó tăng tính minh bạch và giảm thiểu nguy cơ gian lận. Đồng thời, cơ chế này cũng tạo ra một dạng “bảo chứng tài chính” rõ ràng hơn cho cả phía cơ quan quản lý và người đăng ký.
Tuy nhiên, việc gắn quyền cư trú với tài sản số cũng đặt ra một số vấn đề cần tiếp tục theo dõi, như biến động giá trị tài sản, mức độ bảo đảm thực tế của tài sản bảo chứng, cũng như khung pháp lý liên quan đến token hóa.
Xu hướng token hóa tài sản thực và cơ hội cho quốc gia nhỏ
Mô hình visa của Bhutan, nếu được triển khai, có thể được xem là một ví dụ điển hình cho xu hướng token hóa tài sản thực (Real World Asset – RWA), trong đó các tài sản vật lý như vàng được số hóa và tích hợp vào hệ thống tài chính số.
Xu hướng này đang dần mở ra nhiều ứng dụng mới trong lĩnh vực tài chính và quản lý tài sản, giúp tăng tính thanh khoản, minh bạch và khả năng tiếp cận. Đối với các quốc gia có quy mô nhỏ, đây có thể là một công cụ chính sách linh hoạt nhằm thu hút dòng vốn và nguồn nhân lực quốc tế.
Thay vì cạnh tranh bằng các ưu đãi truyền thống như thuế hay chi phí sinh hoạt, việc ứng dụng công nghệ có thể giúp các quốc gia xây dựng những mô hình cư trú mới, phù hợp với xu hướng làm việc từ xa và toàn cầu hóa lực lượng lao động.
Dù vẫn còn những thách thức liên quan đến mức độ chấp nhận, niềm tin thị trường và khung pháp lý, sáng kiến của Bhutan cho thấy blockchain đang từng bước mở rộng phạm vi ứng dụng, không chỉ giới hạn trong lĩnh vực tài chính mà còn tiến vào quản trị quốc gia.
Trong bối cảnh kinh tế số và phát triển bền vững ngày càng trở thành hai trụ cột quan trọng, các mô hình như visa “vàng token hóa” có thể đóng vai trò như những thử nghiệm chính sách đáng chú ý. Tuy nhiên, để đi vào thực tiễn, các yếu tố về pháp lý, minh bạch tài sản và quản trị rủi ro vẫn cần được hoàn thiện đồng bộ.
Từ góc độ chính sách, câu chuyện của Bhutan cho thấy một hướng tiếp cận mới: thay vì chỉ tập trung vào các tiêu chí truyền thống như thu nhập hay bằng cấp, các quốc gia có thể khai thác công nghệ để xây dựng cơ chế đánh giá linh hoạt hơn đối với người lao động toàn cầu.
Tuy vậy, thời điểm hiện tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam vẫn đang hoàn thiện khung pháp lý đối với tài sản số và blockchain, việc áp dụng các mô hình tương tự cần được cân nhắc thận trọng, đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tiễn và yêu cầu quản lý.
Nhìn tổng thể, mô hình visa “vàng token hóa” không chỉ là câu chuyện về công nghệ, mà còn phản ánh quá trình tái định hình chính sách trong kỷ nguyên số – nơi minh bạch, linh hoạt và bền vững trở thành những tiêu chí ngày càng quan trọng trong cạnh tranh quốc gia.
