Ngày 23/9, Jollibee Foods Corporation công bố thỏa thuận bán 11% cổ phần tại SF Vung Tau Joint Stock Company - pháp nhân nắm giữ hoạt động kinh doanh Highlands Coffee tại Việt Nam - cho Việt Thái International (VTI).
Giá trị giao dịch khoảng 2.300 tỷ đồng, tương đương 88 triệu USD, đưa tỷ lệ sở hữu của VTI lên 51%, trong khi Jollibee Group tiếp tục nắm 49%. Thương vụ định giá nền tảng Highlands Coffee ở mức khoảng 800 triệu USD trên cơ sở 100% vốn chủ sở hữu.
Với hơn 1.000 cửa hàng, Highlands Coffee hiện đã bước sang một quy mô khác so với thời điểm Jollibee bắt đầu đầu tư. Theo Jollibee, hệ thống đạt 1.062 cửa hàng vào cuối tháng 6/2026.
Ở góc nhìn kinh doanh, việc VTI nâng sở hữu lên 51% có thể xem là bước chuyển từ vai trò đồng sở hữu sang vị thế cổ đông kiểm soát. Điều này củng cố quyền chủ động của ông David Thái và đội ngũ quản lý Việt Nam trong việc định hình chiến lược dài hạn cho Highlands Coffee, trong khi Jollibee Group vẫn hiện diện với 49% cổ phần và tiếp tục giữ vai trò đối tác chiến lược.
Không phải một cuộc "đổi chủ"
Điểm đáng chú ý của thương vụ nằm ở chỗ Highlands Coffee không bước vào một cuộc đổi chủ theo nghĩa thông thường. Thay đổi lớn nhất là tỷ lệ sở hữu và quyền kiểm soát, trong khi mô hình vận hành, định vị thương hiệu và đội ngũ điều hành cốt lõi vẫn tiếp tục được duy trì.
Với người tiêu dùng, giao dịch này vì thế nhiều khả năng chưa tạo ra thay đổi tức thời tại cấp độ cửa hàng: từ nhận diện thương hiệu, sản phẩm chủ lực, trải nghiệm phục vụ cho đến nhịp vận hành quen thuộc của chuỗi.
Từ khi thành lập, Highlands Coffee vẫn gắn chặt với dấu ấn của ông David Thái trong vai trò nhà sáng lập kiêm CEO. Việc VTI trở thành cổ đông kiểm soát vì vậy được hiểu như bước củng cố quyền chủ động của nhóm sáng lập và đội ngũ quản lý tại Việt Nam, hơn là một sự thay đổi đột ngột về hướng đi của thương hiệu.
Khác biệt đáng kể hơn có thể nằm ở tốc độ ra quyết định. Khi quyền kiểm soát tập trung hơn về phía VTI, Highlands Coffee có thêm dư địa để triển khai nhất quán các ưu tiên dài hạn, từ phát triển sản phẩm, trải nghiệm khách hàng đến đầu tư vào năng lực vận hành phía sau chuỗi cửa hàng.
Một trong những trụ cột của giai đoạn mới là xây dựng mức độ nhất quán cao hơn trên toàn hệ thống, từ văn hóa phục vụ đến chuỗi cung ứng và chuyển đổi số. Dự án nhà máy Highlands Cái Mép cũng cho thấy chuỗi đang chuẩn bị cho bài toán tăng trưởng bằng năng lực nền tảng, thay vì chỉ mở rộng số lượng điểm bán.
Sau mốc 1.000 cửa hàng, bài toán không chỉ còn là mở thêm điểm bán
Với một chuỗi đã vượt mốc 1.000 cửa hàng, bài toán tăng trưởng của Highlands Coffee bước sang giai đoạn phức tạp hơn. Tăng quy mô vẫn quan trọng, nhưng không còn là thước đo duy nhất.
Dư địa lớn hơn nằm ở khả năng tăng tần suất sử dụng, củng cố sự hiện diện trong đời sống hằng ngày của người tiêu dùng và kiểm soát tốt hơn toàn bộ chuỗi giá trị - từ vùng nguyên liệu, sản xuất, logistics đến trải nghiệm tại cửa hàng.
Highlands Coffee hiện đã trở thành một thương hiệu quen thuộc trong nhiều tình huống tiêu dùng: ly cà phê buổi sáng trước giờ làm, điểm hẹn gặp bạn bè, đối tác hoặc khoảng nghỉ giữa ngày. Điều đó khiến tăng trưởng trong giai đoạn tới phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng làm mới trải nghiệm và duy trì sự phù hợp với thói quen tiêu dùng đang thay đổi.
Ở phía sau hệ thống cửa hàng, quyền kiểm soát mới có thể giúp VTI có điều kiện chủ động hơn trong các quyết định đầu tư dài hạn. Trọng tâm có thể bao gồm hạ tầng sản xuất, nguồn nguyên liệu Robusta chất lượng cao từ các vùng trồng trong nước và các giải pháp tối ưu hiệu quả kinh doanh trên từng điểm bán.
Nói cách khác, sau giai đoạn mở rộng nhanh về số lượng cửa hàng, Highlands Coffee đang đứng trước bài toán “tăng trưởng có chiều sâu”: nâng hiệu quả trên từng điểm chạm, cải thiện chất lượng dịch vụ và làm phong phú trải nghiệm văn hóa cà phê, thay vì chỉ chạy theo tốc độ mở mới.
Vai trò của Jollibee trong chương mới là gì?
Dù VTI trở lại vị trí cổ đông kiểm soát, vai trò của Jollibee vẫn sẽ là một phần quan trọng của câu chuyện tăng trưởng. Sau giao dịch, tập đoàn Philippines vẫn giữ 49% cổ phần, tiếp tục có đại diện trong Hội đồng Quản trị.
Và môt điều không thể phủ nhận là sự hiện diện của tập đoàn Philippines đã góp phần đưa vào chuỗi cà phê Việt Nam kỷ luật quản trị ở quy mô lớn, tiêu chuẩn hóa vận hành, kiểm soát chi phí và tư duy phát triển hệ thống theo chuẩn quốc tế.
Giai đoạn tiếp theo vì vậy không phải là sự phủ định mô hình hợp tác cũ, mà là bước chuyển sang cấu trúc trong đó kinh nghiệm quản trị quốc tế được đặt dưới vai trò dẫn dắt rõ hơn của nhà sáng lập và đội ngũ điều hành tại Việt Nam.
Đây có thể là điểm cân bằng mà Highlands Coffee cần trong giai đoạn mới: giữ lại năng lực quản trị chuỗi lớn đã tích lũy từ Jollibee, đồng thời tăng mức độ bản địa hóa trong chiến lược sản phẩm, trải nghiệm khách hàng và câu chuyện thương hiệu gắn với văn hóa cà phê Việt Nam.
Về dài hạn, bài toán của Highlands Coffee không chỉ là tiếp tục mở rộng quy mô. Thách thức lớn hơn là phát triển từ một hệ thống cửa hàng lớn thành một doanh nghiệp tiêu dùng Việt Nam có nền tảng quản trị, vận hành và chuỗi cung ứng đủ mạnh, đồng thời tiếp tục khai thác lợi thế từ hạt Robusta và văn hóa cà phê bản địa.
