Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, chuỗi cửa hàng bách hóa tổng hợp Galeria của Đức ngày 2/10 đã lần thứ tư kể từ năm 2020 nộp đơn xin mở thủ tục phá sản, sau khi doanh thu sụt giảm mạnh và tình trạng thiếu thanh khoản ngày càng nghiêm trọng, khiến tương lai của khoảng 12.000 lao động và hàng chục cửa hàng tiếp tục bị đặt dấu hỏi.
Galeria xác nhận đã nộp đơn tại Tòa án địa phương Düsseldorf, cho biết thủ tục mới nhằm tạo khuôn khổ pháp lý để ổn định công ty và tìm kiếm một phương án phát triển bền vững. Tuy nhiên, khả năng chuỗi bách hóa lần này phải chấm dứt hoạt động hoàn toàn cũng không còn bị loại trừ. Galeria dự kiến tiến hành thủ tục phá sản thông thường, thay vì mô hình doanh nghiệp tự quản lý như trong một số trường hợp tái cơ cấu trước.
Cuộc khủng hoảng trở nên đặc biệt nghiêm trọng sau khi doanh thu tại các cửa hàng Kaufhof và Karstadt giảm mạnh. Doanh thu trong các tháng 6, 7 và 8/2026 giảm khoảng 15% so với cùng kỳ, trong khi đến cuối tháng 9 mức giảm lên tới khoảng 25%.
Galeria trước đó đã được công ty Mỹ Gordon Brothers cấp hạn mức tín dụng 160 triệu euro vào tháng 6 nhằm tạo dư địa cho quá trình tái cơ cấu. Tuy nhiên, một phần lớn nguồn vốn này được cho là đã được sử dụng để hoàn trả các khoản vay và thanh toán tiền thuê còn nợ.
Các cổ đông tiếp tục bơm thêm vốn trong tháng 8, giúp công ty thanh toán tiền lương tháng 8 và tháng 9. Tuy nhiên, Gordon Brothers sau đó được cho là không sẵn sàng cung cấp thêm tiền do Galeria không đáp ứng các điều kiện tín dụng trong bối cảnh kết quả kinh doanh xấu hơn dự kiến.
Tình hình hiện đặc biệt đáng lo ngại đối với khoảng 12.000 nhân viên. Các chuyên gia đánh giá khả năng Galeria một lần nữa được hưởng cơ chế trợ cấp tiền lương trong thời gian doanh nghiệp mất khả năng thanh toán, do Cơ quan Việc làm Liên bang Đức chi trả, là rất thấp. Nguyên nhân là Galeria vẫn đang trong giai đoạn giám sát việc thực hiện phương án tái cơ cấu sau lần phá sản thứ ba, kéo dài tới cuối tháng 7/2027. Về nguyên tắc, doanh nghiệp phải khôi phục đầy đủ khả năng thanh toán trước khi có thể tiếp tục đáp ứng điều kiện để người lao động được hưởng khoản hỗ trợ này trong một thủ tục phá sản mới.
Công đoàn ngành dịch vụ Verdi chỉ trích mạnh ban lãnh đạo và các cổ đông. Bà Silke Zimmer, thành viên Ban Chấp hành Liên bang Verdi phụ trách lĩnh vực thương mại, cho rằng những “sai lầm quản lý nghiêm trọng” đã dẫn tới tình hình hiện nay và các cổ đông trong những năm qua không thực hiện đủ đầu tư để bảo đảm khả năng phát triển bền vững.
Các cổ đông hiện tại của Galeria gồm công ty đầu tư Mỹ NRDC của doanh nhân Richard Baker và doanh nhân Đức Bernd Beetz. Ông Beetz thông qua công ty đầu tư BB Kapital SA sở hữu 28,2% Galeria. Ông Beetz thừa nhận các biện pháp tái cơ cấu đã không mang lại kết quả đủ nhanh, đồng thời cho biết đã dành hai năm qua để hỗ trợ các thay đổi và đưa ra những phương án cứu doanh nghiệp.
Triển vọng phục hồi của Galeria hiện gây nhiều tranh cãi. Chuyên gia thương mại Gerrit Heinemann thuộc Đại học Khoa học Ứng dụng Niederrhein cho rằng lần phá sản thứ tư cho thấy mô hình cửa hàng bách hóa tổng hợp theo hình thức hiện nay gần như không còn khả năng tồn tại bền vững.
Trong khi đó, chuyên gia Johannes Berentzen thuộc công ty tư vấn BBE đánh giá khoảng 40-50 cửa hàng vẫn có thể tiếp tục hoạt động nếu tìm được chủ sở hữu phù hợp và thay đổi căn bản mô hình kinh doanh, tập trung nhiều hơn vào nhu cầu địa phương, trải nghiệm khách hàng và hợp tác với các đối tác bên ngoài thay vì tiếp tục mô hình bách hóa tổng hợp bán đầy đủ mọi chủng loại. Theo ông Berentzen, yếu tố quyết định không phải là quản tài viên phá sản mà là việc có tìm được một nhà đầu tư chiến lược thực sự sẵn sàng chuyển đổi Galeria hay không. Nếu không, doanh nghiệp có thể phải tiến tới thanh lý có trật tự.
Nguy cơ đóng cửa thêm nhiều địa điểm cũng gia tăng. Tháng 7, Galeria đã đưa 33 trong tổng số 83 cửa hàng vào diện xem xét, trong đó hợp đồng thuê của 9 địa điểm sắp hết hạn. Thủ tục phá sản mới cho phép doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc chấm dứt các hợp đồng thuê, vì vậy số cửa hàng bị ảnh hưởng có thể vượt con số hiện tại.
Bốn lần phá sản của Galeria cũng đã gây tổn thất rất lớn cho các chủ nợ và ngân sách Nhà nước. Trong lần phá sản đầu tiên năm 2020, các chủ nợ phải từ bỏ hơn 2 tỷ euro khoản phải thu; lần thứ hai năm 2022 là khoảng 1,3 tỷ euro và lần thứ ba là 860 triệu euro. Tổng số tiền mà các chủ nợ phải từ bỏ qua ba lần phá sản trước đã vượt 4 tỷ euro. Nếu tính thêm thiệt hại của Nhà nước, tổng giá trị các khoản phải thu bị mất hoặc xóa sổ lên gần 5 tỷ euro.
Riêng Quỹ Bình ổn Kinh tế của Nhà nước (WSF), được thành lập nhằm đối phó hậu quả của đại dịch COVID-19, từng cung cấp 680 triệu euro cho Galeria. Trong đó, 220 triệu euro là khoản góp vốn ngầm phải xóa sổ hoàn toàn sau lần phá sản thứ ba, còn phần lớn khoản vay thứ cấp còn lại cũng không thu hồi được đầy đủ. Tổng thiệt hại đối với Nhà nước được ước tính khoảng 550 triệu euro.
Lần phá sản thứ tư có thể trở thành thời điểm quyết định đối với Galeria sau nhiều năm liên tục tái cơ cấu. Khả năng duy trì một phần mạng lưới 83 cửa hàng hiện nay phụ thuộc vào việc tìm được nguồn vốn mới, cắt giảm chi phí đủ mạnh và xây dựng một mô hình bán lẻ khác biệt hơn trong bối cảnh mô hình bách hóa truyền thống tiếp tục mất sức cạnh tranh.
