Sau nhiều năm liên tục rút vốn khỏi các quỹ ETF vàng, thị trường châu Âu đang chứng kiến một sự đảo chiều đáng chú ý. Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng, triển vọng kinh tế toàn cầu suy yếu và niềm tin vào các tài sản tài chính truyền thống bị thử thách, các nhà đầu tư châu Âu đang quay trở lại mạnh mẽ với vàng thông qua các quỹ ETF được bảo chứng bằng vàng vật chất.
Hiện tại, lượng vàng nắm giữ bởi các quỹ ETF tại khu vực Châu Âu đang ở mức cao kỷ lục, khoảng 1.443 tấn, tăng hơn 20 tấn so với đầu năm. Dẫn đầu xu hướng này là nhóm quỹ do BlackRock quản lý với tổng cộng gần 22 tấn vàng mua ròng từ đầu năm. Trong đó, chỉ riêng iShares Physical Gold ETC đã mua ròng gần 18 tấn.
Bên cạnh Châu Á, sự trở lại của dòng vốn ETF vàng tại Châu Âu đang thách thức vị thế của khu vực Bắc Mỹ. Từ đầu năm, các ETF vàng tại Châu Á đã mua thêm khoảng 84 tấn vàng trong khi các quỹ ETF tại Bắc Mỹ bán ròng 28 tấn. Điều này phản ánh xu hướng dòng tiền đầu tư đang gia tăng phân bổ vào vàng tại các khu vực Châu Âu và Châu Á.
Xu hướng này xuất phát từ nhiều yếu tố. Trước hết là môi trường địa chính trị ngày càng bất ổn. Cuộc xung đột kéo dài tại Ukraine, căng thẳng tại Trung Đông cùng những biến động trong quan hệ thương mại toàn cầu khiến nhu cầu tìm kiếm tài sản trú ẩn gia tăng mạnh. Vàng tiếp tục được xem là công cụ bảo toàn giá trị hiệu quả trong những giai đoạn rủi ro cao.
Bên cạnh đó, triển vọng kinh tế của khu vực đồng euro vẫn khá mong manh. Tăng trưởng thấp, áp lực nợ công và những lo ngại về sức khỏe tài khóa của nhiều quốc gia khiến một bộ phận nhà đầu tư giảm tỷ trọng cổ phiếu và trái phiếu để chuyển sang các tài sản phòng thủ. Trong bối cảnh đó, ETF vàng trở thành lựa chọn thuận tiện nhờ khả năng tiếp cận dễ dàng và chi phí thấp hơn so với việc nắm giữ vàng vật chất.
Điều đáng chú ý là vai trò của vàng trong hệ thống tài chính toàn cầu đang thay đổi. Theo báo cáo của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), đến cuối năm 2025, vàng đã vượt trái phiếu kho bạc Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất trong kho dự trữ ngoại hối toàn cầu. Tỷ trọng vàng đạt 27%, cao hơn mức 22% của trái phiếu Mỹ. Sự thay đổi này phản ánh xu hướng đa dạng hóa dự trữ của các ngân hàng trung ương cũng như nhu cầu phòng ngừa rủi ro địa chính trị ngày càng lớn.
Các chuyên gia cho rằng xu hướng mua vàng của các quỹ ETF châu Âu còn có thể kéo dài trong thời gian tới. Dù giá vàng đã tăng mạnh trong hai năm gần đây, nhiều nhà đầu tư vẫn xem vàng là công cụ bảo vệ danh mục trước nguy cơ lạm phát quay trở lại, rủi ro suy thoái kinh tế và những biến động khó lường trên thị trường tài chính quốc tế.
Không giống các giai đoạn sốt vàng mang tính đầu cơ trước đây, dòng vốn hiện nay có dấu hiệu mang tính chiến lược và dài hạn hơn. Nhiều tổ chức quản lý tài sản tại châu Âu đang nâng tỷ trọng vàng trong danh mục như một phần của chiến lược phân bổ tài sản lâu dài, thay vì chỉ coi đây là công cụ giao dịch ngắn hạn. Quan điểm này cũng được phản ánh trong nhiều cuộc thảo luận của giới đầu tư châu Âu, nơi vàng ngày càng được nhìn nhận như một cấu phần cốt lõi trong danh mục đầu tư đa tài sản.
Khi các ngân hàng trung ương tiếp tục tích lũy vàng và nhà đầu tư phương Tây quay lại thị trường ETF vàng, châu Âu đang nổi lên như một trong những trung tâm quan trọng nhất của làn sóng đầu tư vào kim loại quý. Xu hướng này không chỉ hỗ trợ giá vàng trong ngắn hạn mà còn có thể tạo ra một nguồn cầu bền vững cho thị trường vàng toàn cầu trong nhiều năm tới.
