Tỷ lệ vàng/bạc lên cao nhất từ đầu năm, bạc đang rẻ tương đối so với vàng
Nếu có một chỉ số được giới đầu tư kim loại quý quan tâm để đánh giá tương quan giá giữa vàng và bạc, đó là Gold/Silver Ratio, hay tỷ lệ XAU/XAG. Chỉ số này cho biết cần bao nhiêu ounce bạc để đổi lấy một ounce vàng.
Khi tỷ lệ tăng, điều đó có nghĩa vàng đang đắt lên tương đối so với bạc, hoặc bạc đang có diễn biến kém tích cực hơn vàng. Ngược lại, khi tỷ lệ giảm, bạc đang tăng giá nhanh hơn vàng.
Dữ liệu giá vàng và bạc thế giới từ đầu năm 2026 cho thấy tỷ lệ XAU/XAG đã có một hành trình tăng đáng kể. Tại ngày 14/11, giá vàng thế giới ở mức 3.884,77 USD/ounce, trong khi bạc ở mức 48,76 USD/ounce. Tỷ lệ XAU/XAG đạt 79,68 lần, mức cao nhất từ đầu năm đến nay.
Đầu năm, một ounce vàng chỉ tương đương khoảng 60,7 ounce bạc. Đến nay, con số này đã tăng lên gần 79,7 ounce, tức tỷ lệ vàng/bạc tăng hơn 31%.
Điều đó không đồng nghĩa bạc chắc chắn sẽ tăng giá để bắt kịp vàng. Tuy nhiên, nếu xét trên tương quan giữa hai kim loại, bạc đang được định giá rẻ hơn đáng kể so với vàng so với thời điểm đầu năm.
Một phép so sánh gần gũi hơn với nhà đầu tư Việt Nam cũng cho thấy khoảng cách rất đáng chú ý.
Tại ngày 14/11, giá bán ra một lượng vàng SJC là 137,5 triệu đồng, trong khi một lượng bạc Phú Quý có giá 1,538 triệu đồng. Như vậy, một lượng vàng SJC có thể đổi được khoảng 89,4 lượng bạc.
Nói cách khác, nếu có 137,5 triệu đồng, nhà đầu tư có thể lựa chọn mua một lượng vàng SJC hoặc gần 90 lượng bạc Phú Quý.
Đáng chú ý, tỷ lệ vàng/bạc trong nước hiện còn cao hơn tỷ lệ trên thị trường quốc tế. Nếu XAU/XAG đang ở mức gần 80 lần thì tỷ lệ giá bán ra giữa vàng SJC và bạc Phú Quý đã lên tới gần 90 lần.
Nguyên nhân không chỉ đến từ diễn biến giá vàng và bạc thế giới, mà còn nằm ở một yếu tố đặc thù của thị trường kim loại quý Việt Nam: mức chênh lệch giữa giá trong nước và giá quốc tế.
Vì sao vàng trong nước đắt hơn thế giới, còn bạc gần như sát giá?
Theo dữ liệu ngày 14/11, sau khi quy đổi giá vàng thế giới sang VND theo tỷ giá USD/VND bán ra của Vietcombank và quy đổi đơn vị ounce sang lượng, giá vàng SJC đang cao hơn giá vàng thế giới khoảng 13,3%.
Trong khi đó, giá bạc Phú Quý bán ra khoảng 41,01 triệu đồng/kg, còn giá bạc thế giới quy đổi chỉ khoảng 40,62 triệu đồng/kg. Chênh lệch tương ứng chưa đến 1%.
Như vậy, người mua vàng SJC hiện phải chấp nhận một khoản premium nội địa khá lớn, còn người mua bạc Phú Quý gần như không phải trả thêm đáng kể so với giá trị kim loại quy đổi từ thị trường quốc tế.
Sự khác biệt này có thể được lý giải một phần bởi đặc thù nguồn cung và cơ chế vận hành của hai thị trường. Vàng miếng SJC có những yếu tố riêng về thương hiệu, nguồn cung và quản lý thị trường. Nhu cầu nắm giữ vàng vật chất của người dân cũng duy trì ở mức đáng kể, góp phần khiến giá vàng trong nước có thể cao hơn đáng kể so với quốc tế.
Với bạc, câu chuyện có thể nằm nhiều hơn ở cán cân cung cầu thực tế tại thời điểm hiện nay.
Sau những đợt biến động mạnh và giảm giá sâu của bạc, tâm lý nhà đầu tư trong nước có thể đã trở nên thận trọng hơn. Khác với vàng vốn là tài sản tích trữ quen thuộc qua nhiều thế hệ, bạc vẫn là một kênh đầu tư tương đối mới đối với phần đông người dân. Khi giá biến động mạnh, nhà đầu tư có xu hướng dè dặt hơn trong việc xuống tiền, thậm chí ưu tiên bán ra để thu hồi vốn hoặc giảm rủi ro.
Trong bối cảnh đó, nhu cầu mua bạc mới có thể chưa đủ mạnh để tạo ra một mức premium cao như từng xuất hiện trong những giai đoạn thị trường sôi động.
Một khả năng khác là nguồn cung bạc vật chất đang được đáp ứng chủ yếu từ lượng hàng sẵn có trong nước. Khi nhà đầu tư bán ra, các doanh nghiệp kinh doanh bạc có thể thu mua lại và tiếp tục luân chuyển lượng hàng này cho khách hàng khác, thay vì phải liên tục nhập khẩu bổ sung.
Nếu nhu cầu tiêu thụ chưa thực sự mạnh, doanh nghiệp cũng không có nhiều động lực để nhập thêm những lô hàng mới, nhất là khi giá bán trong nước đang phải bám sát giá thế giới.
Vì vậy, mức premium thấp hiện nay có thể phản ánh không chỉ sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, mà còn là dấu hiệu cho thấy sức cầu đầu tư bạc trong nước chưa đủ mạnh để hấp thụ một mức giá bán cao hơn.
Một thực tế mà người mua bạc hiện có thể quan sát được: mức chênh lệch giữa giá bán trong nước và giá quốc tế đang ở mức rất thấp. Điều này giúp nhà đầu tư giảm đáng kể khoản chi phí premium phải trả khi sở hữu bạc vật chất.
Vậy nên mua vàng hay bạc?
Nhìn vào những con số trên, bạc đang có một lợi thế đáng chú ý về mặt giá mua. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa vàng đã mất đi vị thế, hay nhà đầu tư nên bán vàng để chuyển toàn bộ sang bạc.
Vàng vẫn là tài sản tích trữ truyền thống có vị thế đặc biệt. Với lịch sử hàng nghìn năm được sử dụng làm phương tiện lưu giữ giá trị, vàng có tính nhận diện và mức độ chấp nhận rộng rãi trên toàn cầu.
Trong những giai đoạn bất ổn kinh tế, địa chính trị, lo ngại lạm phát hay biến động tiền tệ, vàng vẫn thường được lựa chọn như một tài sản phòng thủ. Đặc biệt, nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương, xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối và nhu cầu bảo toàn tài sản dài hạn tiếp tục là những yếu tố hỗ trợ quan trọng cho kim loại quý này.
Vàng cũng có lợi thế về tính thanh khoản, hệ sinh thái giao dịch và mức độ quen thuộc với phần đông người dân Việt Nam. Với nhiều người, mua vàng không chỉ là một quyết định đầu tư mà còn là thói quen tích lũy tài sản.
Bạc lại có một câu chuyện tăng trưởng khác.
Ngoài vai trò là kim loại quý phục vụ đầu tư, bạc còn có nhu cầu sử dụng lớn trong công nghiệp. Từ thiết bị điện tử, chất bán dẫn, năng lượng mặt trời đến các ứng dụng liên quan đến công nghệ cao, bạc ngày càng có thêm động lực tiêu thụ bên cạnh nhu cầu đầu tư truyền thống.
Đặc biệt, xu hướng phát triển năng lượng sạch, điện khí hóa và mở rộng hạ tầng công nghệ có thể tiếp tục tạo ra dư địa tăng trưởng nhu cầu bạc trong dài hạn. Trong khi đó, nguồn cung bạc không dễ dàng tăng nhanh chỉ vì giá tăng, bởi một phần đáng kể sản lượng bạc được khai thác như sản phẩm phụ của các mỏ kim loại khác.
Nhưng lợi thế đáng chú ý nhất của bạc ở thời điểm hiện tại có thể nằm ngay ở mức premium rất thấp.
Khi mua một lượng vàng SJC, nhà đầu tư đang phải chấp nhận mức giá cao hơn giá trị vàng quy đổi quốc tế khoảng 13%. Với bạc Phú Quý, khoản chênh lệch này hiện chưa đến 1%.
Có thể nói, người mua bạc đang có một lợi thế hiếm gặp: sở hữu kim loại quý vật chất mà gần như không phải trả thêm một khoản premium đáng kể so với giá quốc tế. Xét trên cấu thành giá, đây là cơ hội để người mua tiếp cận bạc với mức giá gần sát giá trị kim loại trên thị trường thế giới, thay vì phải gánh một khoản chênh lệch nội địa lớn.
Tuy nhiên, premium thấp không đồng nghĩa với việc mua bạc chắc chắn có lãi. Nhà đầu tư vẫn cần tính đến chênh lệch giá mua - bán, khả năng thanh khoản, chi phí bảo quản và biến động giá thế giới. Bạc cũng thường có biên độ dao động mạnh hơn vàng, do vừa chịu tác động từ dòng tiền đầu tư vừa phụ thuộc vào chu kỳ sản xuất công nghiệp.
Một điều cần lưu ý nữa là nếu nhu cầu trong nước tiếp tục yếu, mức premium thấp có thể duy trì trong một thời gian dài. Ngược lại, nếu dòng tiền đầu tư quay trở lại, nguồn cung hàng sẵn có suy giảm hoặc chi phí nhập khẩu tăng, giá bạc trong nước hoàn toàn có thể xuất hiện mức chênh lệch mới.
Nhìn về dài hạn, triển vọng của cả vàng và bạc vẫn có những cơ sở tích cực, dù động lực tăng trưởng của hai kim loại không hoàn toàn giống nhau.
Với vàng, những yếu tố như nhu cầu đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, bất ổn địa chính trị, xu hướng phòng ngừa rủi ro và kỳ vọng về chính sách tiền tệ tiếp tục tạo ra nền tảng hỗ trợ. Vàng có thể không phải tài sản đem lại mức tăng trưởng cao nhất trong mọi chu kỳ, nhưng vai trò bảo toàn giá trị và cân bằng danh mục vẫn rất khó thay thế.
Với bạc, triển vọng không chỉ đến từ vai trò kim loại quý mà còn từ nhu cầu công nghiệp ngày càng mở rộng. Nếu các xu hướng năng lượng sạch, điện tử và công nghệ tiếp tục phát triển, bạc có thể hưởng lợi từ cả hai phía: nhu cầu đầu tư và nhu cầu sản xuất. Đặc biệt, khi tỷ lệ XAU/XAG đang ở mức cao, khả năng bạc cải thiện tương quan giá so với vàng cũng là một kịch bản đáng để theo dõi.
Dĩ nhiên, không có gì đảm bảo tỷ lệ vàng/bạc sẽ sớm quay trở lại mức thấp hơn. Vàng vẫn có thể tiếp tục tăng giá nhanh hơn bạc, hoặc cả hai cùng điều chỉnh. Nhưng ở góc độ phân bổ tài sản, việc tỷ lệ XAU/XAG lên cao nhất từ đầu năm và premium bạc trong nước gần như biến mất đang tạo ra một điểm xuất phát đáng chú ý cho những nhà đầu tư quan tâm đến kim loại này.
Vì thế, lựa chọn vàng hay bạc cuối cùng vẫn phụ thuộc vào mục tiêu và khẩu vị rủi ro của mỗi người.
Nếu ưu tiên một tài sản tích trữ truyền thống, có tính thanh khoản và khả năng phòng thủ đã được kiểm chứng qua nhiều chu kỳ, vàng vẫn là lựa chọn khó thay thế. Nếu quan tâm đến một kim loại quý có thêm động lực từ nhu cầu công nghiệp, chấp nhận biến động giá lớn hơn và muốn tận dụng mức premium nội địa đang rất thấp, bạc là một lựa chọn đáng cân nhắc.
Còn nếu nhìn vào phép tính một lượng vàng đổi được gần 90 lượng bạc hiện nay, có lẽ câu hỏi không còn đơn giản là vàng hay bạc đắt hơn. Điều đáng quan tâm hơn là nhà đầu tư đang phải trả bao nhiêu tiền cho mỗi loại tài sản, và phần chênh lệch đó có thực sự xứng đáng hay không.
Trong một thị trường mà cả vàng và bạc đều còn những động lực tăng trưởng dài hạn, nhà đầu tư không nhất thiết phải chọn một bỏ một. Một danh mục có sự kết hợp hợp lý giữa hai kim loại, tùy theo mục tiêu tích lũy và mức độ chấp nhận rủi ro, có thể là cách tiếp cận đáng cân nhắc hơn.
