Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), vàng hiện đã vượt qua đồng euro để trở thành tài sản dự trữ lớn thứ hai thế giới, chỉ sau đồng USD.
Giá vàng đã tăng vọt 30% kể từ tháng 1/2025 đến và tăng gấp đôi trong hai năm qua, nhờ vào làn sóng tìm kiếm tài sản trú ẩn an toàn trong bối cảnh bất ổn toàn cầu và biến động thị trường ngày càng gia tăng.
Theo khảo sát thường niên của WGC, 95% lãnh đạo ngân hàng trung ương khi được hỏi cho biết họ có kế hoạch gia tăng dự trữ vàng trong 12 tháng tới — tỷ lệ cao nhất kể từ khi cuộc khảo sát bắt đầu năm 2018. Trong khi đó, khoảng 3/4 số người được hỏi kỳ vọng tỷ trọng dự trữ USD sẽ giảm trong vòng 5 năm tới. Cuộc khảo sát được thực hiện với hơn 70 ngân hàng trung ương.
Căng thẳng địa chính trị không chỉ thúc đẩy nhu cầu sở hữu vàng mà còn ảnh hưởng đến cách thức cất giữ kim loại quý này. Một số ngân hàng trung ương đang lên kế hoạch chuyển vàng về lưu trữ trong nước, thay vì tiếp tục gửi tại London hoặc New York — hai trung tâm dự trữ vàng lớn nhất thế giới hiện nay.
Lo ngại về khả năng bị mất quyền tiếp cận vàng cất giữ ở nước ngoài trong trường hợp khủng hoảng hoặc bị áp đặt lệnh trừng phạt đã góp phần hình thành một xu hướng chuyển vàng về nước. Dù quy mô hiện chưa lớn, xu hướng này đang có dấu hiệu mở rộng.
Năm 2024, Ấn Độ đã hồi hương hơn 100 tấn vàng từ Ngân hàng Trung ương Anh (BoE), trong khi Ngân hàng Trung ương Nigeria cũng đưa về nước một phần dự trữ vàng của mình.
Theo khảo sát, khoảng 7% số ngân hàng trung ương cho biết có kế hoạch tăng lưu trữ vàng trong nước — mức cao nhất kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát.
Gần đây, những phát ngôn khó đoán từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump khiến một số quốc gia gia tăng lo ngại về mức độ an toàn của số vàng cất giữ tại Mỹ. Kho vàng này do Cục Dự trữ liên bang Mỹ chi nhánh New York (Fed New York) quản lý thay mặt các ngân hàng trung ương nước ngoài.
Các ngân hàng trung ương cho biết lý do chính khiến họ gia tăng nắm giữ vàng là do hiệu quả của tài sản này trong các giai đoạn khủng hoảng, khả năng miễn nhiễm với rủi ro vỡ nợ và vai trò như một hàng rào chống lạm phát.
Một người tham gia khảo sát giấu tên nhận định: “Những diễn biến mới đây xoay quanh chính sách thuế của Mỹ đã làm dấy lên nghi ngờ về vai trò trú ẩn an toàn của đồng USD, trong khi vàng lại được củng cố vị thế”. Theo người này, trong bối cảnh xung đột thương mại và địa chính trị gia tăng, các nhà quản lý quỹ dự trữ đang coi vàng là biện pháp phòng vệ hữu hiệu trước lạm phát.
Tuy nhiên, vàng cũng không hoàn toàn lý tưởng khi làm tài sản dự trữ, do chi phí lưu trữ cao và khó khăn trong vận chuyển.
