Hiệu suất quỹ cổ phiếu "hụt hơi" so với VN-Index, ETF ngoại nổi bật
Báo cáo mới nhất từ FiinGroup về hoạt động các quỹ đầu tư tại Việt Nam cho thấy, năm 2025 nhóm quỹ cổ phiếu đạt mức sinh lời bình quân khoảng 18,2%, tương đương mức trung bình 3 năm và cao hơn rõ rệt so với trung bình 5 năm gần nhất, cho thấy hiệu suất năm 2025 nằm ở vùng tương đối thuận lợi xét trong trung hạn.
Tuy nhiên, nếu đặt lên bàn cân với chỉ số VN-Index (tăng 40,9%), hiệu suất của đa số các quỹ vẫn còn khoảng cách khá xa. Nguyên nhân chủ yếu do đà tăng của thị trường năm qua tập trung vào một số mã vốn hóa lớn mang tính dẫn dắt (như họ Vin và Gelex), trong khi danh mục của nhiều quỹ mở lại không nắm giữ hoặc phân bổ hạn chế ở các nhóm này.
Trong tổng số 77 quỹ cổ phiếu được theo dõi, chỉ 10 quỹ có hiệu suất vượt VN-Index và 40 quỹ cải thiện hiệu suất so với năm 2024. Nhóm có kết quả nổi bật nhất là các quỹ ETF ngoại có quy mô lớn và ETF tham chiếu VN30, như Xtrackers Vietnam ETF đạt hiệu suất lên tới 74,7%, tiếp sau là Fubon FTSE Vietnam ETF với 67,9% hay VanEck VN ETF với hiệu suất 67,3%...
Theo FiinGroup, hiệu suất vượt trội của các quỹ ETF này là nhờ danh mục có tỷ trọng cao ở các cổ phiếu dẫn dắt như VIC, VHM, SHB hay VJC. Bên cạnh yếu tố danh mục, diễn biến thuận lợi của tỷ giá EUR/VND và USD/VND cũng đóng vai trò hỗ trợ bổ sung đối với hiệu suất của các quỹ ETF ngoại.
Ở chiều ngược lại, các quỹ mở và ETF tham chiếu VNDiamond có mức sinh lời thấp hơn, do chịu tác động từ diễn biến kém tích cực của một số cổ phiếu như FPT, PNJ hay ACB.
Xét trên trung và dài hạn, FiinGroup cho biết quỹ mở cổ phiếu tiếp tục thể hiện lợi thế so với quỹ đóng, với lợi nhuận kép bình quân 3 năm dao động 20-28% và 5 năm quanh 10-17%. Khả năng tái cơ cấu danh mục linh hoạt trong các giai đoạn thị trường biến động mạnh được xem là yếu tố then chốt tạo nên lợi thế cho các quỹ mở. Trong khi đó, quỹ đóng chịu ảnh hưởng bởi hạn chế về thanh khoản và điều chỉnh danh mục, khiến mức sinh lời dài hạn thấp hơn so với quỹ mở.
Quỹ trái phiếu chững lại, lợi thế thể hiện ở tầm nhìn dài hạn
Với các quỹ trái phiếu, ngược lại với giai đoạn bứt phá năm 2024, hiệu suất nhóm quỹ trái phiếu năm 2025 giảm đáng kể, với mức sinh lời bình quân khoảng 5,4%, tiệm cận lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng. Có tới 14/25 quỹ trái phiếu ghi nhận mức tăng trưởng thấp hơn năm trước.
Đáng chú ý, quỹ Trái phiếu Techcom (TCBF) chỉ đạt mức sinh lời khoảng 4,6%, giảm mạnh so với mức 14,5% của năm 2024, chủ yếu do ghi nhận khoản lỗ chưa thực hiện 237 tỷ đồng, đồng thời chịu áp lực rút ròng hơn 4.000 tỷ đồng.
Ngược lại, phần lớn các quỹ trái phiếu quy mô lớn như ABBF, VFF, DCIP và DCBF duy trì hiệu suất tương đối ổn định, song dòng tiền nhìn chung ở trạng thái rút ròng hoặc vào ròng nhẹ.
Dù mức sinh lời bình quân của các quỹ trái phiếu trong năm 2025 chỉ gần bằng mức lãi suất tiết kiệm nhưng theo FiinGroup, trên khung thời gian 3-5 năm, phần lớn quỹ trái phiếu vẫn duy trì lợi nhuận kép 7-10%/năm, cao hơn rõ rệt so với lãi suất tiết kiệm (5,3%). Mức chênh lệch này cho thấy lợi thế của quỹ trái phiếu khi nhìn trên khung thời gian dài hơn, do các quỹ đã tận dụng tốt giai đoạn lợi suất cao và điều kiện tái đầu tư thuận lợi trong các năm 2022-2023.
Trong năm 2025, chênh lệch hiệu suất giữa các quỹ không quá lớn giữa các quỹ cân bằng, với phần lớn các quỹ đạt mức sinh lời quanh 11%. So với năm 2024, hiệu suất năm 2025 kém đi ở 8/11 quỹ cân bằng, tập trung chủ yếu ở các quỹ có quy mô tài sản ròng trên 100 tỷ đồng.
Trong đó quỹ Cân bằng Tuệ Sáng VinaCapital (VIBF) với hiệu suất đạt 10,8%, kém xa mức 17,9% của năm 2024 do nắm giữ tỷ trọng cao các cổ phiếu có mức tăng trưởng thấp (PNJ, HPG). Dù vậy, quỹ vẫn hút ròng hơn 485 tỷ đồng trong năm 2025, dẫn đầu nhóm quỹ cân bằng.
Ở chiều ngược lại, quỹ Cân bằng Linh hoạt Techcom (TCFF) cải thiện hiệu suất lên 5,7%, cao hơn so với 3,3% năm 2024, nhờ gia tăng tỷ trọng tiền mặt trong bối cảnh lãi suất tiền gửi tăng vào cuối năm 2025.
Dòng tiền rút ròng kỷ lục, tâm lý thận trọng chiếm ưu thế
Một trong những điểm nhấn lớn nhất của thị trường quỹ năm 2025 là dòng tiền rút ròng gần 35.000 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần so với năm 2024 và là năm thứ ba liên tiếp dòng tiền ở trạng thái âm.
Áp lực rút vốn tập trung chủ yếu ở nhóm quỹ cổ phiếu, với giá trị rút ròng hơn 31.000 tỷ đồng, tăng 25,2% so với năm trước. Đáng chú ý, năm 2025 là lần đầu tiên cả ba nhóm quỹ mở, quỹ đóng và ETF cùng ghi nhận rút ròng.
Trong đó, nhóm quỹ ETF bị rút ròng lớn nhất với hơn 15.700 tỷ đồng trong năm 2025, nhưng lại giảm 30,8% so với năm 2024. Rút ròng chủ yếu ở quỹ Fubon FTSE VN (hơn 10.000 tỷ).
Áp lực rút ròng tại nhóm quỹ đóng tăng tới 52,9% trong năm 2025, với quy mô rút ròng hơn 10.400 tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với 2024 (6.800 tỷ đồng), phần lớn ghi nhận ở quỹ VEIL (6.600 tỷ đồng, tăng 72,2%) và quỹ VOF (gần 3.000n tỷ đồng).
Ở nhóm quỹ mở, dòng tiền đảo chiều sang rút ròng gần 4.900 tỷ đồng trong năm 2025, sau 5 năm liên tiếp vào ròng. Riêng quỹ K-VIETNAM lại đảo chiều rút ròng hơn 2.600 tỷ đồng, đánh dấu năm đầu tiên quỹ rút ròng từ khi thành lập.
Tương tự, rút ròng cũng diễn ra trên diện rộng ở nhóm quỹ trái phiếu. Theo đó, dòng tiền đảo chiều sang rút ròng hơn 4.500 tỷ đồng sau năm 2024 vào ròng mạnh, với 12/25 quỹ ghi nhận rút vốn, cho thấy sự thay đổi rõ nét trong kỳ vọng lợi suất và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư.
Dù vậy, tổng giá trị tài sản ròng (NAV) của các quỹ vẫn đạt gần 275.000 tỷ đồng, tăng hơn 8% so với năm 2024, nhờ đóng góp tích cực từ hiệu suất đầu tư và diễn biến thuận lợi của thị trường. Trong đó, NAV của các quỹ cổ phiếu đạt gần 256.000 tỷ đồng, tăng 11% so với năm 2024, trong khi NAV của nhóm quỹ trái phiếu đạt gần 19.200 tỷ đồng, giảm 17,7% so với cùng kỳ.
Bên cạnh xu hướng rút ròng, báo cáo của FiinGroup cũng ghi nhận nhiều quỹ mở cổ phiếu tăng tỷ trọng tiền mặt trong tháng cuối năm (21/36 quỹ). Phần lớn các quỹ có quy mô NAV trên 1.000 tỷ đồng đều có động thái giảm giải ngân, cho thấy tâm lý thận trọng hơn của các nhà quản lý quỹ khi chỉ số VN-Index tiến gần đến ngưỡng 1.800.
Hoạt động cơ cấu danh mục diễn ra rõ nét ở nhóm cổ phiếu ngân hàng: các quỹ gia tăng nắm giữ VCB, CTG, MBB và VIB, trong khi giảm tỷ trọng tại VPB, TCB, STB và SHB. Bên cạnh đó, nhóm cổ phiếu có mức tăng giá vượt trội trong năm 2025 là VIC, VHM cũng chịu áp lực bán từ các quỹ, chủ yếu đến từ các quỹ ETF nước ngoài như Fubon FTSE VN, VanEck Vietnam ETF.
