Theo dữ liệu chính thức công bố hôm 7/9, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PboC) đã mua thêm 650.000 oz (~20,2 tấn) vàng trong tháng 8, qua đó nâng dự trữ vàng chính thức của nước này lên 76,73 triệu oz (~2.387 tấn), mức kỷ lục từ trước đến nay. Đây là lượng mua hàng tháng lớn nhất của PBoC kể từ tháng 10/2023.
Động thái đánh dấu tháng thứ 22 liên tiếp PboC tăng dự trữ vàng. Đáng chú ý, tốc độ mua đang gia tăng những tháng gần đây. Trong nhiều tháng trước, hoạt động tích lũy của PBoC thường được nhìn nhận qua những giao dịch tương đối nhỏ và đều đặn. Tuy nhiên, từ khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang hồi tháng 2/2026, Trung Quốc bắt đầu ghi nhận các tháng mua vàng với khối lượng tăng dần.
Theo Hội đồng Vàng thế giới (WGC), sự thay đổi này có ý nghĩa quan trọng bởi nó cho thấy nhu cầu vàng của Trung Quốc không những chưa suy giảm mà còn có dấu hiệu tăng tốc trong giai đoạn gần đây. Sự hiện diện ngày càng rõ của PBoC có thể khiến Trung Quốc trở thành một trong những biến số quan trọng đối với nhu cầu vàng của khu vực NHTW.
Vì sao Trung Quốc liên tục gia tăng dự trữ vàng?
Có thể thấy, Trung Quốc đẩy mạnh dự trữ vàng không đơn thuần vì kỳ vọng giá vàng tăng. Đây là một chiến lược quản lý dự trữ quốc gia dài hạn, trong đó vàng đóng vai trò như tài sản phòng thủ trước rủi ro tài chính, địa chính trị và sự phụ thuộc vào đồng USD. Vàng giúp PBoC đa dạng hóa danh mục mà không phụ thuộc vào nghĩa vụ thanh toán của một chính phủ nước ngoài.
WGC cho biết các NHTW ngày càng coi vàng là công cụ đa dạng hóa dự trữ và phòng ngừa rủi ro địa chính trị. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với Trung Quốc khi căng thẳng Mỹ - Trung kéo dài và hệ thống thương mại, tài chính toàn cầu ngày càng phân mảnh.
Sau khi Nga bị phương Tây đóng băng một phần dự trữ ngoại hối sau năm 2022, các NHTW nhận ra một điểm quan trọng: tài sản bằng ngoại tệ ở nước ngoài có thể chịu rủi ro địa chính trị. Vàng khác biệt ở chỗ không phải là khoản nợ của một quốc gia hay tổ chức tài chính cụ thể. Vì vậy, vàng trở thành một dạng “tài sản dự trữ không có rủi ro đối tác”.
Bên cạnh đó, vàng thường có xu hướng phát huy vai trò khi xảy ra khủng hoảng tài chính, lạm phát hoặc bất ổn địa chính trị. Khảo sát của WGC cho thấy hiệu suất của vàng trong thời kỳ khủng hoảng, đa dạng hóa danh mục và phòng ngừa lạm phát là những lý do quan trọng khiến các NHTW nắm giữ vàng. Phòng ngừa rủi ro địa chính trị cũng ngày càng được nhấn mạnh.
Sau quá trình tích lũy liên tục, lượng vàng chính thức của Trung Quốc hiện tương đương khoảng hơn 8% tổng dự trữ của quốc gia này. Nói cách khác, dù Trung Quốc là một trong những nước có lượng vàng dự trữ lớn nhất thế giới, tỷ trọng vàng trong tổng dự trữ của nước này vẫn còn dư địa để tăng nếu Bắc Kinh muốn tiến gần hơn tới cơ cấu dự trữ của nhiều nền kinh tế phát triển.
Ngoài ra, việc tăng dự trữ vàng còn giúp Trung Quốc hướng đến một mục tiêu dài hạn khác là củng cố vai trò quốc tế của nhân dân tệ. Bắc Kinh đang thúc đẩy quốc tế hóa nhân dân tệ và xây dựng một hệ thống thanh toán quốc tế ít phụ thuộc hơn vào USD. Vàng có thể hỗ trợ quá trình này theo cách gián tiếp: một đồng tiền được hậu thuẫn bởi một quốc gia có dự trữ vàng lớn và bảng cân đối mạnh sẽ có thêm một lớp tài sản bảo đảm niềm tin.
