Nguyên nhân chính đến từ kỳ vọng của nhà đầu tư về chi tiêu quân sự gia tăng ở châu Âu, cũng như lo ngại về nguy cơ suy thoái tại Mỹ.
Theo phóng viên TTXVN tại Paris, sự tăng giá của đồng tiền chung châu Âu, cùng với các đồng tiền khác trong Liên minh châu Âu (EU), diễn ra sau khi Ủy ban châu Âu công bố kế hoạch “tái vũ trang châu Âu”. Kế hoạch này có thể huy động khoảng 800 tỷ euro trong vòng 4 năm tới, thúc đẩy sự lạc quan trên thị trường tài chính.
Ông Lee Hardman - nhà phân tích tại tập đoàn tài chính MUFG - cho biết “trong tuần qua, các đồng tiền Trung Âu đã hưởng lợi từ tác động tích cực đối với tăng trưởng kinh tế châu Âu” sau các thông báo đầu tư quốc phòng. Trong khi đó, chuyên gia Ipek Ozkardeskaya thuộc công ty dịch vụ tài chính Swissquote nhận định: “Các nước châu Âu, đặc biệt là Đức, đã nới lỏng các chính sách tài khóa, điều này giúp đồng tiền của EU tăng giá nhờ kỳ vọng tăng trưởng mạnh hơn”.
Riêng tại Ba Lan, việc chính phủ nước này hồi tháng 8/2024 tuyên bố sẽ nâng chi tiêu quốc phòng lên 4,7% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào năm 2025 (tăng 0,6 điểm phần trăm so với năm 2024) được cho là một yếu tố hỗ trợ cho đồng zloty.
Đáng chú ý, đồng krona của Thụy Điển thậm chí còn tăng giá mạnh hơn cả euro và zloty. Theo ông Michael Pfister, nhà phân tích tại Commerzbank, “Thụy Điển sở hữu nhiều công ty lớn trong lĩnh vực quốc phòng, do đó đồng krona có thể tiếp tục tăng giá khi có thêm nhiều khoản đầu tư vào ngành này”.
Không chỉ yếu tố tái vũ trang của châu Âu, mà tình hình tại Mỹ cũng góp phần thúc đẩy sự tăng giá của đồng euro. Ông Lee Hardman cho biết: “Những phát biểu của cựu Tổng thống Donald Trump về 'giai đoạn chuyển tiếp' của nền kinh tế Mỹ, cùng kế hoạch tăng thuế trong những tháng tới, đã làm gia tăng mối lo ngại của thị trường”.
Lo ngại về tình trạng “lạm phát đình trệ” - tức tăng trưởng thấp kết hợp với lạm phát cao - đã dần chuyển thành nỗi sợ về suy thoái kinh tế tại Mỹ, khiến đồng USD chịu áp lực lớn. Trong tuần này, các chỉ số chứng khoán Mỹ như Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq lần lượt giảm 2%, 2,7% và 4%. Đặc biệt, các công ty công nghệ chịu tổn thất nặng nề hơn, với Nvidia giảm tới 5%.
Nhà phân tích Ipek Ozkardeskaya nhấn mạnh: “Những bất ổn chính trị tại Nhà Trắng đang tạo lợi thế cho thị trường chứng khoán châu Âu”. Trong bối cảnh nhà đầu tư tránh rủi ro tại Mỹ, chứng khoán châu Âu trở thành điểm đến hấp dẫn hơn. Chỉ số STOXX 600 Europe đã tăng 6,55% kể từ ngày 1/1, thúc đẩy đà tăng trưởng của thị trường và củng cố đà tăng của đồng euro cũng như các đồng tiền khác của châu Âu.
