Theo tờ trình gửi UBND TP.HCM, cơ quan này đề xuất chấp thuận phương án tuyến và vị trí công trình của dự án đường sắt Bến Thành – Cần Giờ. Sau khi được phê duyệt, các đồ án quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết dọc tuyến sẽ được cập nhật, điều chỉnh đồng bộ theo quy định.
Dự án đường sắt Bến Thành – Cần Giờ do CTCP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed (thuộc Vingroup) làm chủ đầu tư, có tổng chiều dài khoảng 53,8 km. Tuyến bắt đầu từ khu vực Công viên 23/9 (quận 1) và kết thúc tại khu đất 39 ha ở huyện Cần Giờ, đi qua các khu vực trọng điểm như quận 4, quận 7 và Nhà Bè trước khi vươn ra khu vực ven biển.
Hướng tuyến được thiết kế dọc theo các trục giao thông lớn gồm Ký Con, Nguyễn Tất Thành, Nguyễn Văn Linh và Nguyễn Lương Bằng, sau đó vượt sông Soài Rạp để kết nối với Cần Giờ. Đáng chú ý, đoạn đi qua khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ sẽ được bố trí trong vùng đệm, tránh vùng lõi nhằm đảm bảo yêu cầu bảo vệ môi trường.
Tuyến đường sắt được quy hoạch theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ 1.435 mm, điện khí hóa hoàn toàn, với tốc độ thiết kế tối đa lên tới 350 km/h. Đây được xem là một trong những dự án có quy mô và tham vọng lớn, hướng tới hình thành trục giao thông tốc độ cao kết nối trung tâm TP.HCM với khu vực biển.
Không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại, tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ này còn được kỳ vọng tạo động lực phát triển mới cho khu Nam thành phố. Việc rút ngắn thời gian di chuyển giữa trung tâm và Cần Giờ sẽ mở ra dư địa lớn cho du lịch biển, bất động sản nghỉ dưỡng và các mô hình đô thị sinh thái.
Đồng thời, dự án cũng góp phần thúc đẩy phát triển đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng), với các nhà ga trở thành hạt nhân tăng trưởng.
Trong giai đoạn đầu, tuyến dự kiến có hai ga chính tại Bến Thành và Cần Giờ. Các giai đoạn tiếp theo sẽ bổ sung thêm bốn nhà ga tại Tân Thuận, Tân Mỹ, Nhà Bè và Bình Khánh, cùng depot và trung tâm điều hành đặt tại Cần Giờ.
Đáng chú ý, Sở Quy hoạch – Kiến trúc nhấn mạnh vai trò then chốt của việc mở rộng đường Nguyễn Tất Thành. Đây là trục giao thông huyết mạch kết nối trung tâm TP.HCM với khu Nam, đồng thời cũng là đoạn tuyến có sự giao thoa giữa các phương án đi ngầm và đi trên cao của tuyến đường sắt. Nếu không được nâng cấp đồng bộ, nguy cơ ùn tắc và xung đột hạ tầng trong tương lai là hiện hữu.
Vì vậy, Sở kiến nghị giao Sở Xây dựng tham mưu UBND TP.HCM trình HĐND thành phố quyết định chủ trương đầu tư mở rộng tuyến đường này theo đúng quy hoạch. Tiến độ triển khai cần được tính toán “song hành” với dự án đường sắt để đảm bảo hiệu quả tổng thể.
Khi hoàn thành, tổ hợp hạ tầng gồm đường sắt Bến Thành – Cần Giờ và trục Nguyễn Tất Thành mở rộng không chỉ góp phần giải bài toán giao thông mà còn có thể tái định hình không gian phát triển của TP.HCM theo hướng mở rộng về phía Nam.