Ngày 7/5, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) đã ra phán quyết bác bỏ thuế nhập khẩu 10% mà Tổng thống Donald Trump áp đặt, sau khi các doanh nghiệp nhỏ kiện hành động này là vượt quyền hạn pháp lý.
CTI ra phán quyết thuế nhập khẩu 10% Tổng thống Trump đang áp dụng trên toàn cầu là không có cơ sở theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Tuy nhiên, tòa án chỉ chặn việc thu thuế này với 3 nguyên đơn, gồm bang Washington và 2 công ty tư nhân - nhóm đã nộp đơn kiện thuế này từ đầu tháng 3.
Tòa án từ chối ban hành lệnh cấm áp dụng thuế cho tất cả các nhà nhập khẩu, bác bỏ yêu cầu từ 24 bang, chủ yếu do đảng Dân chủ lãnh đạo, với lý do các bang không có tư cách pháp lý yêu cầu biện pháp này.
Phán quyết nêu rõ nguyên đơn là doanh nghiệp tư nhân không đưa ra lý lẽ cụ thể để yêu cầu lệnh cấm toàn diện. Chi phí đối với một nguyên đơn không phải cơ sở hợp lý để áp dụng lệnh cấm trên diện rộng.
Các thẩm phán cũng cho rằng phần lớn bang khởi kiện không phải là bên nhập khẩu trả tiền thuế hoặc có thể phải trả thuế. Riêng bang Washington là trường hợp ngoại lệ, vì có bằng chứng rằng đã trả thuế qua Đại học Washington, một cơ sở nghiên cứu công lập.
Hai doanh nghiệp nhỏ thắng kiện là hãng đồ chơi Basic Fun! và công ty nhập khẩu gia vị Burlap & Barrel. Giám đốc điều hành Basic Fun! đánh giá phán quyết trên là “chiến thắng quan trọng” cho các công ty Mỹ phụ thuộc vào sản xuất toàn cầu để cung cấp sản phẩm an toàn với giá hợp lý.
Theo ông, các mức thuế trái luật khiến những doanh nghiệp khó cạnh tranh và tăng trưởng.
Bất chấp thất bại pháp lý, chính quyền Tổng thống Trump vẫn tiến hành các cuộc điều tra để áp dụng các mức thuế mới. Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đang xem xét liệu 16 đối tác thương mại, bao gồm Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản, có sản xuất dư thừa gây ảnh hưởng tới giá cả và cạnh tranh với nhà sản xuất Mỹ hay không.
Bên cạnh đó, USTR cũng đang xem xét 60 nền kinh tế, từ Nigeria đến Na Uy, chiếm 99% tổng giá trị nhập khẩu của Mỹ, để đánh giá liệu các nước này có thực hiện đủ các biện pháp ngăn chặn buôn bán các sản phẩm sản xuất bằng lao động cưỡng bức hay không.
Chính quyền ông Trump lập luận rằng Mỹ đang thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng, thể hiện qua thâm hụt thương mại hàng hóa ở mức 1.200 tỷ USD và thâm hụt tài khoản vãng lai tương đương 4% GDP.
Tuy nhiên, một số nhà kinh tế học và luật sư thương mại cho rằng Mỹ chưa đứng trước nguy cơ khủng hoảng cán cân thanh toán, khiến các mức thuế mới dễ gặp thách thức về mặt pháp lý.