Nâng hạng là cột mốc, niềm tin mới là đích đến
Tại phiên đối thoại với cơ quan quản lý trong khuôn khổ Vietnam Investment Forum 2026 Summer Summit, ông Vũ Chí Dũng - Trưởng Ban Pháp chế - Đối ngoại, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết sau hơn 8 năm theo đuổi mục tiêu nâng hạng, Việt Nam đã chính thức nhận được thông báo từ FTSE Russell và sẽ bắt đầu quá trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào bộ chỉ số thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026.
Tuy nhiên, theo ông Dũng, bản chất của quá trình nâng hạng không chỉ nằm ở việc thu hút dòng tiền mới mà quan trọng hơn là xây dựng niềm tin đối với nhà đầu tư tổ chức quốc tế.
"Điều kiện thuận lợi có thể giúp dòng vốn sinh lời, nhưng yếu tố quyết định tính bền vững vẫn là hệ thống và niềm tin", ông Dũng nhấn mạnh.
Đại diện UBCKNN cho biết cơ quan này đang khẩn trương sửa đổi Luật Chứng khoán nhằm tạo nền tảng pháp lý cho giai đoạn phát triển mới của thị trường. Các nội dung sửa đổi sẽ tập trung vào việc đáp ứng các tiêu chí nâng hạng cao hơn, phát triển đa dạng các quỹ đầu tư cũng như tạo thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài.
Theo ông Dũng, bên cạnh các tiêu chí kỹ thuật, những tổ chức như FTSE hay MSCI ngày càng chú trọng đến các yếu tố định tính như chất lượng quản trị doanh nghiệp, minh bạch thông tin và mức độ an toàn của hạ tầng thị trường.
Hạ tầng, IPO và cổ phần hóa sẽ quyết định sức hút của thị trường
Ở góc độ hạ tầng, ông Nguyễn Sơn - Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) cho rằng nâng hạng là bước tiến quan trọng nhưng chưa phải đích đến cuối cùng.
Theo ông Sơn, Việt Nam hiện mới được nâng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE. Mục tiêu tiếp theo là đáp ứng các tiêu chuẩn cao hơn của MSCI, thậm chí có thể hoàn thành sớm hơn mốc 2030.
Để đạt được điều đó, VSDC đang đẩy nhanh việc xây dựng mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và hoàn thiện cơ chế tài khoản tổng (omnibus account) – hai yêu cầu được nhiều tổ chức đầu tư quốc tế đặc biệt quan tâm.
"Chúng tôi đã thành lập công ty con phụ trách CCP và đang hoàn thiện hệ thống công nghệ. Dự kiến trong quý I/2027 có thể hoàn tất các quy định cần thiết", ông Sơn cho biết.
Bên cạnh yếu tố hạ tầng, Chủ tịch VSDC cho rằng chất lượng hàng hóa mới là yếu tố quyết định khả năng hút vốn dài hạn.
Theo đó, thị trường cần thúc đẩy cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, gắn IPO với niêm yết và mở rộng cơ hội niêm yết đối với các doanh nghiệp FDI quy mô lớn.
Ông Sơn cũng thẳng thắn nhìn nhận một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là vấn đề tỷ giá. Trong bối cảnh nhà đầu tư ngoại liên tục bán ròng thời gian qua, việc xây dựng cơ chế phòng vệ rủi ro tỷ giá hiệu quả sẽ là điều kiện cần để dòng vốn quốc tế quay trở lại.
Chất lượng doanh nghiệp sẽ là thước đo mới của thị trường
Từ góc nhìn thành viên thị trường, bà Nguyễn Ngọc Linh - Tổng Giám đốc Chứng khoán DNSE cho rằng thanh khoản hiện nay vẫn là bài toán lớn khi giá trị giao dịch nhiều phiên chỉ quanh ngưỡng 10.000 tỷ đồng, thấp nhất kể từ khi hệ thống giao dịch mới vận hành.
Trong bối cảnh đó, ưu tiên của các công ty chứng khoán không chỉ là phát triển sản phẩm mà còn phải nâng cao trải nghiệm đầu tư và củng cố niềm tin khách hàng.
Theo bà Linh, nhà đầu tư cá nhân hiện đã trưởng thành hơn rất nhiều so với các chu kỳ trước. Đặc biệt, thế hệ nhà đầu tư trẻ như Gen Z hay Gen Alpha đang tiếp cận thị trường bài bản hơn, hiểu rõ hơn về sản phẩm và rủi ro đầu tư.
Tuy nhiên, để thị trường phát triển bền vững, Việt Nam cần thu hút thêm các dòng vốn tổ chức và vốn ngoại nhằm tạo sự cân bằng với dòng tiền cá nhân vốn mang tính ngắn hạn và nhạy cảm với biến động thị trường.
Ở góc độ quản lý, ông Vũ Chí Dũng cho rằng khi mục tiêu vốn hóa thị trường hướng tới mức 120% GDP vào năm 2028, trọng tâm không chỉ là mở rộng quy mô mà còn phải nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết.
Theo ông, các tiêu chí về quản trị công ty, minh bạch thông tin, công bố sở hữu cổ đông lớn, duy trì tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng cũng như các tiêu chuẩn ESG sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong mắt nhà đầu tư quốc tế.
"Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào quy mô doanh nghiệp mà còn quan tâm liệu doanh nghiệp có tập trung vào ngành nghề cốt lõi, có quản trị tốt và có đủ minh bạch để bảo vệ quyền lợi cổ đông hay không", ông Dũng nhận định.