Theo báo cáo mới nhất của Chứng khoán Nhất Việt (VFS), VN-Index đóng cửa phiên cuối tháng 9 tại 1.768,62 điểm, giảm khoảng 63,5 điểm so với cuối tháng 8. Chỉ số từng tiến sát vùng đỉnh lịch sử khi lên 1.837,20 điểm trong phiên 18/9, trước khi đảo chiều bởi áp lực chốt lời và tái cơ cấu danh mục của các quỹ ETF.
Đáng chú ý, phiên 21/9, thời điểm việc nâng hạng thị trường Việt Nam chính thức có hiệu lực, VN-Index giảm 15,99 điểm xuống 1.799,67 điểm. Diễn biến này cho thấy hiện tượng "sell-on-news" khi kỳ vọng đã được phản ánh trước vào giá.
Khối ngoại bán ròng mạnh sau nâng hạng
Áp lực đáng chú ý nhất trong tháng 9 đến từ nhà đầu tư nước ngoài. Theo VFS, khối ngoại bán ròng 751 tỷ đồng ngay trong phiên 21/9. Tính riêng tuần 21-25/9, giá trị bán ròng lên tới 4.341 tỷ đồng, tăng 2.183 tỷ đồng so với tuần trước đó.
Tính từ đầu năm 2026, khối ngoại đã bán ròng xấp xỉ 95.000 tỷ đồng, theo VFS. Đây là mức bán ròng rất lớn nếu đặt trong bối cảnh thị trường vừa hoàn tất một cột mốc quan trọng về nâng hạng.
VFS cho rằng việc Việt Nam được FTSE Russell đưa từ nhóm thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp không đồng nghĩa dòng vốn thụ động sẽ lập tức chảy mạnh vào thị trường. Quá trình phân bổ vốn theo chỉ số được thực hiện qua 4 đợt, với tỷ trọng lũy kế dự kiến khoảng 10%, 30%, 65% và 100% từ tháng 9/2026 đến tháng 9-2027.
Do đó, tác động từ dòng vốn nâng hạng được kỳ vọng diễn ra theo từng giai đoạn thay vì tạo ra một cú hích duy nhất tại thời điểm sự kiện chính thức có hiệu lực.
Trong khi đó, thanh khoản thị trường cũng chưa cho thấy sự cải thiện rõ rệt. Giá trị giao dịch bình quân trên HOSE trong tuần 21-25/9 đạt khoảng 16.002 tỷ đồng/phiên, giảm 16% so với tuần trước. VFS lưu ý phiên hồi phục mạnh nhất tuần, ngày 22/9, với VN-Index tăng 17,26 điểm, lại đi kèm thanh khoản thấp nhất tuần, cho thấy lực cầu chưa thực sự thuyết phục.
Sự suy yếu của thanh khoản diễn ra trong bối cảnh dòng tiền liên tục luân chuyển giữa các nhóm ngành. Dầu khí và Bảo hiểm nổi lên là những nhóm có khả năng hỗ trợ thị trường trong các phiên cuối tháng, trong khi Bất động sản, đặc biệt nhóm cổ phiếu Vingroup, cùng một số cổ phiếu Ngân hàng chịu áp lực bán đáng kể.
VIC và VHM tiếp tục là những cổ phiếu có ảnh hưởng lớn tới diễn biến chỉ số. Riêng phiên 22/9, VIC đóng góp khoảng 14,6 điểm cho VN-Index, cho thấy mức độ tập trung của dòng tiền và ảnh hưởng từ nhóm vốn hóa lớn vẫn khá rõ.
Tháng 10 sẽ là phép thử vùng hỗ trợ
Về kỹ thuật, VFS đánh giá xu hướng ngắn hạn của VN-Index đang nghiêng về tiêu cực khi chỉ số đã đánh mất các đường MA20 và MA200, trong khi MACD duy trì trạng thái âm. RSI lùi về khoảng 42,4 điểm, phản ánh ưu thế của bên bán.
Dù vậy, áp lực giảm có dấu hiệu thu hẹp khi VN-Index tiến vào vùng hỗ trợ quan trọng. Vùng 1.760-1.770 điểm, tương ứng khu vực EMA200, đang được thị trường kiểm định. Xa hơn, vùng 1.715-1.760 điểm là khu vực hỗ trợ hình thành từ đáy tháng 8.
Theo VFS, trong ngắn hạn, nhà đầu tư cần theo dõi phản ứng của chỉ số tại các vùng hỗ trợ này thay vì vội vàng gia tăng tỷ trọng khi tín hiệu tạo đáy chưa rõ ràng. Thanh khoản và độ rộng thị trường sẽ là hai chỉ báo quan trọng để xác nhận liệu lực cầu có thực sự quay trở lại.
Đối với tháng 10, VFS đưa ra hai kịch bản chính. Ở kịch bản tích cực, VN-Index giữ được vùng 1.715-1.760 điểm, thanh khoản cải thiện, kết quả kinh doanh quý III khả quan và áp lực bán ròng của khối ngoại hạ nhiệt. Khi đó, chỉ số có thể hồi phục về vùng 1.800-1.850 điểm.
Ở chiều ngược lại, nếu khối ngoại tiếp tục bán ròng mạnh, trong khi thanh khoản trong nước không cải thiện, VN-Index có thể xuyên thủng vùng hỗ trợ hiện tại và bước vào giai đoạn tích lũy kéo dài. VFS đặt vùng dao động có thể hình thành trong trường hợp này quanh 1.680-1.780 điểm.
Với việc nến tháng 9 vẫn nằm trong biên độ biến động của tháng 8, VFS cho rằng kịch bản thị trường đi ngang trong tháng 10 vẫn hiện hữu. Diễn biến dòng vốn ngoại, sức khỏe thanh khoản và khả năng giữ các vùng hỗ trợ kỹ thuật sẽ là những biến số quyết định trạng thái tiếp theo của VN-Index.